ಕೊಡವಡ ಚೆರ್ ಪರಿಚಯ
- ಕೊಡವು ರ ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ – ಕೊಡವಡ ಮೂಲ
-
ಕೊಡವ ಭೂಮಿಪುತ್ರಂಗ-ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ,
ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗ - ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್
- ಕೊಡವಡ ಜೀವನ ಪದ್ದತಿ
- ಕೊಡವಡ ಆಚರಣೆಲ್ ವಿಶೇಷತೆ /ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ
- ಕೊಡವ ಮಾದರಿ ಜನಾಂಗ
ಕೊಡವು ರ ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ – ಕೊಡವಡ ಮೂಲ
ಕೊಡವು (ಕೊಡಗು, Coorg) ರ ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಕೊಡವು ಪಡಿಂಞಾರ್ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ ರ ಪೂರ್ವ ಬರಿಲಡಂಗ್’ನ ಓರ್ ಚೆರಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಸಮ ಭಾಜಕ ವೃತ್ತತ್’ರ ಉತ್ತರಕ್ 11°.56’ ಪಿಂಞ 12°.56’ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶತ್’ರ ಒಳ್ ಲೂ, ಮದ್ಯ ರೇಖೆರ ಪೂರ್ವಕ್ 75°.22’ ಪಿಂಞ 76°.11’ ಡಿಗ್ರಿ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಇದಂಡೊಳಲ್ ಅಡಂಗಿತುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶ. ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕ್ ಲ್ ಮೈಸೂರು, ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಲ್ ವಯನಾಡ್- ಮಲಬಾರ್, ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಲ್ ತುಳು ನಾಡ್, ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಲ್ ಮಲೆನಾಡ್ ಉಂಡ್. ಕೊಡವು ರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 4102 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಉದ್ದ 96 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಪಿಂಞ ಅಗಲ 64 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್. ಬಲ್ಯ ಕುಂದ್ ತಡಿಯಂಡಮೊಳ್ ರ ಎತ್ತರ 5729 ಅಡಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ ತಿಂಜ. ಬಲ್ಯ ಪೊಳೆ “ಪವಿತ್ರ ಕಾವೇರಿ” ರ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಕುಂದ್ ಲ್ ಉಳ್ಳ ತಲೆಕಾವೇರಿ (ಕನ್ನಡ ಪಾಜೆ ಲ್ ತಲಕಾವೇರಿ).
ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶ ತ್ ರ ಮೂಲ ಪೆದ ಕೊಡವು. ಕೊಡವ ಪಾಜೆಲ್ ವರ್ಣನೆ ಪೊಮ್ಮಾಲೆ ಕೊಡವು, ಕನ್ನಡ ತ್ ಕೊಡಗು, ತಮಿಳ್ ಮಲಯಾಳಂ ಪಾಜೆಲ್ ಕೊಡಗ್.
ಕೊಡಗು ಪಿಂಞ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಿಯಂಡುಳ್ಳ ಜನ ಕೊಡವ ಎಣ್ಣುವ ದಂಡೂ ಶಬ್ದತ್ ರ ಮೂಲ ‘ಕೊಡ’ ಎಣ್ಣ್’ನಕ ‘ಮಂಜಿ’. ಓರಬ್ಬಡ ಪ್ರಕಾರ ‘ಕುಂದ್’, ಓರಬ್ಬ ‘ಪಡಿಂಞಾರ್ಂದೂ’ ಅರ್ಥ ಕೆಟ್ಟುವ, ಆನಕ ಇದೆಲ್ಲ ‘ಪಡಿಂಞಾರ್ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ಂದ್’ ಅರ್ಥ.
ಈ ಕೊಡವು, ಕೊಡಗು, ಕೊಡಗ್ ಎಣ್ಣುವ ಪೆದ ಇಂಗ್ಲೀಷಲ್ ಕೂರ್ಗ್ (Coorg) ಆಚಿ.
ಕೊಡವಡ ಮೂಲ (ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ)
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣತ್’ರ ಸ್ಕಂದಪುರಾಣ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಪುರಾಣಂದೂ ಎಣ್ಣ್ವ) ತ್’ಲ್ ಅಡಂಗಿತುಳ್ಳ ಅದ್ಯಾಯ 11-14 ಕಾವೇರಿ ಪುರಾಣತ್’ರ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ಸ್ಯ ದೇಶತ್’ರ ಚಂದ್ರ ವಂಶತ್ ರ ರಾಜ ಸಿದ್ದಾರ್ತ್ ಎಣ್ಣೋವಂಡ ಮೋಂವೊ ಪಡೆಯಾಳಿ ಚಂದ್ರವರ್ಮ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಪುರುಶ. ಅಂವ ಅವಂಡ ಪಡೆಯಾಳಿಯಳ ಕೂಟಿಯಂಡ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿಯಂಡಿಪ್ಪಕ ಕೊಡಗ್ ಕ್ ಬಪ್ಪ. ಅಂವ ಬಪ್ಪಕ ಕಾವೇರಿ ಪುಟ್ಟ್ ನ ನಾಡ್ ಜನವಾಸ ಇಲ್ಲತ ಕಾಡಾಯಿತಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜಿ ಅಂವೊ ಇಲ್ಲಿಯತ ಆದ್ಯ ರಾಜನಾಪ.
ಈ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಕೊಡವ ಅಗಸ್ತ್ಯಂಡ ಕಾಲತಿಂಜ ಉಂಡ್ ಎಣ್ಣುವಯಿಂಗಳೂ ಉಂಡ್. ಅದ್ ನ ಒತ್ತತೇಂಗಿ ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲತ್ ಲೇ ಕೊಡವ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಉಂಡ್ಂದ್ ನಂಬಂಡಿಯ ಬಪ್ಪ.
ಕೊಡವ ಪಾಂಡವಡ ಸಂತಾನ, ಆನಗೊಂಡ್ ಅವು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಎಣ್ಣುವವು ಉಂಡ್.
ಅದೂ ಅಲ್ಲತೆ, ಕನ್ನಡತ್ ರ ಕೊಡಗು ಪಿಂಞ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರ Coorg ದಂಡ್ ಶಬ್ದ ತ್ರ ಮೂಲ ಕೊಡವು ಪಿಂಞ ಅಲ್ಲಿಯತ್ ರ ಜನ ಕೊಡವಾಂದ್ ಆಪ. ಕೊಡವು ಶಬ್ದ ಪುಟ್ಟಿಯೆ ಕೊಡಿಮಲೆ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಎತ್ತರತುಳ್ಳ ಕಾಡ್ ಸೀಮೆ. ಪುರಾಣತ್ ಲ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡ್ನ ಕ್ರೋಢದೇಶ ಎಣ್ಣುವದ್ ಕೊಡವು ಆಚಿಂದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಕೊಡವು ರ ಕೊಡ ಎಣ್ಣುವ ಶಬ್ದ ಕೊಡ್ ತತ್ಂದ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡ್ ಚಿಂದ್, ಅವು ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಅಯಿಂಗ (ಜನಾಂಗ). ಒಟ್ಟಾಯಿತ್, ಕೊಡವು “ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡ್ ನ ಭೂಮಿಂದೂ”, ಕೊಡವ “ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡ್ಂದವುಂದೂ” ಎಣ್ಣುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಅರ್ಥ ಬಪ್ಪ.
ಬಿಷಪ್ ಕಾಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ಎಣ್ಣುವಂವ ಕೇಳಿಪಟ್ಟ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕ. ಅವಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 2000 ಕಾಲಕೂ ಬಯ್ಯ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಪಂಜಾಬ್ ಲೆಲ್ಲಾ ದ್ರಾವಿಡಂಗ ಭಾರೀ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಳಾಯಿತಿಂಜತ್. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 2000 ಕಾಲತ್ ಲ್ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾತ್ ರ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿ ಪ್ರದೇಶತ್ ರ ಆರ್ಯಂಗ ಸಿಂಧೂ ಬಯಲ್ ಕ್ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ. ಅಲ್ಲಿಂಜ ದ್ರಾವಿಡಂಗಕೂ ಬಂದ್ ಕೂಡ್ ನ ಆರ್ಯಂಗಕೂ ಭಾರೀ ಪಡೆ ನಡ್ ಪ. ಬಲಾಡ್ಯ ಆರ್ಯಂಗಡ ಕೈ ಮೇಲಾಯಿತ್ ದ್ರಾವಿಡಂಗ ದಕ್ಷಿಣತ್ ರ ವಿಂಧ್ಯಾ ಬಯಲ್ ಲ್ ನೆಲೆನಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಆರ್ಯಂಗಡ ಉಪದ್ರ ತಡ್ ಪಕಯ್ಯತೆ ದಕ್ಷಿಣತ್ ರ ಗೋದಾವರಿ ಬಯಲ್ ಲ್ ನೆಲೆತಾಂಗುವ. ಅಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿ ಅಯಿಂಗಡ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ತಮಿಳ್, ತೆಲ್’ಗ್, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳ, ತುಳು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಶೆ ಆಯಿತ್ ಕವಲೊಡೆಯುವ. ಇದ್ ಗ್ಂಜಿ ಮಿಂಞ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ಒಂದಿಪ್ಪ. ಈ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆನ ಪರಿಯುವ ಓರ್ ಜನಾಂಗ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕಾಡ್ ಲಿಪ್ಪ. ಈ ಜನಾಂಗ ತಂಗಡದೇ ಆನ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ ಬೊಳತಿಯಂಡ್ ಕಂಡೆ ಕಳ್ಂಜಿ, ಕಾಡ್ ಬೋಟೆಲ್ ಆಹಾರ ನೇಡಿಯಂಡ್ ಬದ್ ಕಿತಿಪ್ಪ. ಆ ಬೋಟೆಕಾರಳ ಕೋಡಿಮಲೈ ನಾಡ್ ರ ಕೊಡವ ಎಣ್ಣಿತ್ ದಾಖಲೆ ಮಾಡುವ. ಇದ್ ಸತ್ಯಾಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರಳೇ ಒತ್ತಂಡುಂಡ್.
ಕೊಡವು (ಕೊಡಗ್) ರ ಚಾರಿತ್ರಿಕ / ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕ್ರಿ. ಪೂ. 300 – ಕ್ರಿ. ಶ. 300 ರಾಂಡ ಸಂಗಮ್ ಕಾಲತ್ ರ ಎಳ್ತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ಉಂಡ್. ಎಜ್ಹಿಮಾಲ್ ವಂಶ ಆಳ್ ನ ಸಮಯತ್ ಕನ್ನಡ ಎಳ್ತ್ ಲ್ ಕುಡಗುನಾಡ್ ಉಂಡ್. ನಾಡ್ ಪಿಂಞ ಜನಳ ಕೊಡವ-ಕೊಡವ್, ಕೊಡಗು- ಕೊಡಗ, ಕೂರ್ಗ್- ಕೂರ್ಗ್ಸ್ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಯಿತ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡ್ ನ ದ್ ಉಂಡ್.
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಶಾಸನತ್ ಲ್ 9ನೇ ಪಿಂಞ 10ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಗಂಗ ರಾಜಂಗ, ಅಲ್ಲಿಂಜಿ 11ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಚೋಳಂಗ ರಾಜಂಗಕ್ ಜೈನಮತ ತ್ರ ಚೆಂಗಾಳ್ವಂಗ ಆಶ್ರಿತ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಂಗಳಾಯಿತ್ ಇಪ್ಪಕ ಅಯಿಂಗಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ ಕೊಡಗೂ ಕೂಡಿತಿಂಜತ್. 12ನೇ ಶತಮಾನತ್’ಲ್ ಹೊಯ್ಸಳ ವಂಶಕಾರ ಚೋಳಂಗಳ ಅಡಕಿರುವ. ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟತ್ ಚೆಂಗಾಳ್ವಂಗ ಜೈನಮತ ಬುಟ್ಟಿ ತ್ ಲಿಂಗಾಯತ ಮತ ಕ್ ಕೂಡಿಯೊವ. ಚೆಂಗಾಳ್ವಂಗ ಹೊಯ್ಸಳಂಗಡ ಅಧೀನಕ್ 14 ನೇ ಶತಮಾನತ್ಂಜ 16 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ ಅಡಂಗಿತಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜಪ್ಪರ ನಾಯಕಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಬಪ್ಪ.
ಕ್ರಿ. ಶ. 1398 ಲ್ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜಂಗ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ತ್ನ ಆಳಿಯಂಡಿಪ್ಪಕ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಮಂಗರಾಜ ಅವಂಡ ನಿಘಂಟ್ ಲ್ ಕೊಡವಡ ವಿಚಾರ ಎಳ್ ದ್ ನದೂ ಉಂಡ್. ಅದ್ ಲ್ ಕೊಡವಳ ‘ಮ್ಲೇಚರು’ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಬೋಟೆಕಾರಾಂದ್ ಎಳ್ದಿತ್. ವಿಜಯನಗರ ಆಡಳಿತ ಕಾಲತ್ ಲ್ ಪ್ರತಿ ತಾಲೋಕ್ ರ ಆಡಳಿತಗಾರಳ ನಾಯಕಂಗ (ಮೈಸೂರು ಭಾಗತ್ ಪಾಳೆಯಗಾರ) ಎಣ್ಣುವ ಇಂಜತ್. ಆ ಕಾಲತ್ ಲ್ ಕೊಡವು ಲ್ 12 ಕೊಂಬು 35 ನಾಡ್ ಇಂಜ ನಲ್ಲ-ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಳ್ವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆರ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮ ಇಂಜತ್.
ಕ್ರಿ ಪೂ. ಒಂದನೆ ಶತಮಾನತ್ ರ ಕೊಡಗ್ ರ ಓರ್ ಪೊನ್ನ್ ರ ನಾಣ್ಯ ಕ್ ಟ್ಟ್ ನ ದಾಖಲೆ ಉಂಡ್.
ಕದಂಬ ಪಡೆಯಾಳಿಯ ಬಂದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಡೆಯಾಳಿಯ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇಂಜಿರ್ತ್. ಅಯಿಂಗಡ ಸಂತತಿ ಕೊಡವ oದ್ ಕರ್ನಲ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಊಹನೆ ಮಾಡ್ ನದೂ ಉಂಡ್.
ವಿಜಯನಗರ ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತ್ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ನಾಯಕಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಅವಧಿಲ್ (17 ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಆದಿಲ್) ಪೊರಮೆ ಎಲ್ಲಿಂಜೋ ಪಾಲೇರಿನಾಡ್ ಕ್ ಜಂಗಮ/ ಲಿಂಗಾಯತ ಸನ್ಯಾಸಿ ವೇಷತ್ ಲ್ ಬಂದ ಓರ್ ಆಗಂತುಕ ಅನಾಮದೇಯ ಆಸಾಮಿ (ಕೆಳದಿ, ಬೆದನೂರ್ ಅಥವಾ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕಂಗಡ ವಂಶಸ್ಥ ಎಣ್ಣುವದ್ ಎಳ್ತ್ ಕಾರಡ ಊಹನೆ) ಮಾಟ-ತಂತ್ರ ಮಾಡಿಯಂಡ್, ಜನಬಳ್ಕೆ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ನಾಯಕಂಗಳ ಅಪ್ಪರಿಪ್ಪ ಜಗಳ ಪತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟಂಡ್ ಕೆಣಿಲ್ ನಾಯಕಂಗಳೆಲ್ಲಾ ದೌತಿತ್/ಕೊಂದಿತ್ ವೀರರಾಜ oದ್ ಪೆದ ಇಟ್ಟಂಡ್ ಪಾಲೇರಿಲ್ ತಾನೇ ಆದ್ಯ ರಾಜನಾಯಿ ಅಲ್ಲಿಂಜ ಅವಂಡ ವಂಶಸ್ಥಂಗ ಕ್ರಿ. ಶ. 1834 ಕೆತ್ತಣೆ ಕೊಡಗ್ ನ ಸ್ವತಂತ್ರ-ದೇಶ ವಾಯಿ ತ್ ಆಳ್ ನ ಸಮಯತ್ ನಡ್ಂದ ಮುಖ್ಯವಾನ ಸ್ಥಿತಿಯಂತರ ಈ ಕ್ ದತ್:-
- 1774 ಲ್ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಮನೆತನತ್ (ಪಾಲೇರಿ ಬಣ, ಪೊರಮಲೆ ಬಣ) ಒಳಜಗಳ ಆನಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗರಾಜ (ಪಾಲೇರಿ ಬಣ ಕಾರ) ಹೈದರಾಲಿ ರ ಸಹಾಯ ಏಡ್ ತಂಡ್ ರಾಜನಾಪ. ಆಚೇಂಗಿ, ಹೈದರಾಲಿ, ಲಿಂಗರಾಜನ ಕೈಗೊಂಬೆ ಮಾಡಿಯಂಡ್ 1780 ಲ್ ಲಿಂಗರಾಜ ಚಾವಣೆಕ್ ಆಳುವ.
- 1780 ಲ್ ರಾಜ ಲಿಂಗರಾಜ ಚತ್ತದು, ಲಿಂಗರಾಜಂಡ ಚೆರಿಯ ಬಯತ್ ರ ಮಕ್ಕ ಡ ಪೋಷಕಂದ್ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್, ಹೈದರಾಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಲ್ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸೈನ್ಯ ಬೆಚ್ಚಿ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ತಾಂಡ ಆಡಳಿತ ಶುರು ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕೊಡವ ಇದ್ ನ ಒಪ್ಪ್ ಲೆ.
- 1782 ಲ್ ಜನ ದಂಗೆ ಎದ್ದಿತ್ ಹೈದರಾಲಿ ರ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸೈನಿಕಂಗಳ ದೌತಿತ್ ರೈತಂಗಳೇ (ದೇಶ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಾಡಿಯಂಡ್) ಸುಮಾರ್ ದಂಡ್(2) ಕಾಲ ಸ್ವಯಂಆಡಳಿತ ನಾಯಕಂಡ ಉತ್ತಯ್ಯ oಡ (ಉತ್ತನಾಯಕ) ಮುಂದಾಳತ್ವತ್ ಕೆಲವುಕಡೆ ನಡತ್ ಚಿಂದ್ ಎಣ್ಣುವ.
- ಹೈದರಾಲಿ 1782 ಲ್ ಚತ್ತ ದು, ಕೊಡವಡ ಸ್ನೇಹಾಚಾರ ಮಾಡುವಿಂದ್ ನಾಟಕ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಆಡಳಿತ ಮುಂದುವರಿಚಿಡುವಕ್ ಟಿಪ್ಪು 1784 ಮಡಿಕೇರಿಕ್ ಬಂದದಲ್ಲತೆ 1788 ಕೆತ್ತನೆ ಪಾಲೇರಿ ವಂಶತ್ರ ರಾಜಂಡ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲತಾನ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಕೊಡವಡ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ/ Ethnic cleansing ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಬೆಚ್ಚಿ, ಕೊಡವಳ ನರಮೇಧ, ಬಲವಂತ ಮತಾಂತರ ಮಾಡಿಯಂಡ್ (ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತ್ಂಜ) ಆಡಳಿತ ನಡತುವ. ಟಿಪ್ಪು ರ ಕ್ರೌರ್ಯಕೂ ಕೊಡವ ಬಗ್ಗುಲೆ.
- 1788 ಲ್ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಕೊಡವಡ ಸಹಾಯತ್ ಟಿಪ್ಪುರ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸೈನ್ಯ ಪಿಂಞ ಟಿಪ್ಪು ಪೊರಮೆಂಜ ಕಾಕಿಯಂಡ್ ಬಂದ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಜನಳ ದೌತಿತ್ 1793 ಕೆತ್ತ ಣೆ ಸ್ವತಂತ್ರ-ದೇಶ ವಾಯಿತ್ ಆಡಳಿತ ನಡ ತ್ ಚಿ.
- ರಾಜ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಡ ಕೂಡೆ 1793 ಲ್ ಸ್ನೇಹಾಚಾರತ್ ಮಾಡಿಯಂಡ ಒಪ್ಪಂದ ಪೋಲೆ ಕೊಡಗ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಡ ರಕ್ಷಿತ (protectorate) ರಾಜ್ಯವಾಯಿತಿಂಜತ್ ಪಿಂಞ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಕ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇಂಜತೆಂಗಿಯೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಡ ಪರೀಕ್ಷ ಣೆ ಕ್ ಒಳ ಪಟ್ಟಿತಿಂಜತ್.
- 1834 ನೇ ಇಸವಿ ಲ್, ಇಡೀ ಭಾರತ ತ್ ರ ಆಡಳಿತ ನಡತಿಯಂಡಿಂಜ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಡ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡೋಕ್ ಪೊರಟ ನಿರಂಕುಶಾಧಿಕಾರಿ (ಕ್ರೂರಿ/ಮೂರ್ಖ ರಾಜ) ಚಿಕ್ಕವೀರರಾಜ ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪದಚ್ಯುತಿ ಮಾಡುವ. ಪದಚ್ಯುತಿ ಅಪಾನ ಅರ್ಂಜ ಚಿಕ್ಕವೀರರಾಜ, ಮಿಂಞಕ್ ತಾನ್ ಕೊಡಗ್ ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಡ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಲ್ ಆಡಳಿತ ನಡ್ತುವಿಂದ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಂಗಳ ಬೊಡಿಯೋವ. ಚಿಕ್ಕವೀರರಾಜ ನಂಬಿಕೆಕ್ ಅರ್ಹ ಅಲ್ಲಾಂದ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿತ್ತಿಪ್ಪ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಡಗ್ ನ ತಾಂಡ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ 6 ಏಪ್ರಿಲ್ 1834 ನೇ ಇಸವಿಲ್ ಎಡ್ ತಂಡ್ 1947 ನೇ ಇಸವಿ ಕೆತ್ತಣೆ ಶಾಂತಿಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಂಜ ಕಾನೂನು ಬದ್ದ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತ ನಡ್ತ್ ಚಿ.
ಕೊಡಗ್ 1947 ನೇ ಇಸವಿಂಜ 1952 ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ಕೆತ್ತಣೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ ತ್ ರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಕ್ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಿ-ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಯಿತ್ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರ್ ರ ಆಡಳಿತಕ್ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ ಇಂಜತ್. 1952 ನೇ ಇಸವಿಂಜ ದಂಡ್(2) ಮಂತ್ರಿಯ ಉಳ್ಳ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತತ್ ರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತಕ್ ಅಡಂಗ್’ನ ‘ಸಿ’ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಚಿ. ಕೊಡಗ್ ಅಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ತ್ ರ ಚೆರಿಯೋರ್ ಮಾದರಿ ರಾಜ್ಯ. ಪಿಂಞ ಪ್ರಪಂಚತ್ ಲ್ ಇದೇ ಓರ್ ಚೆರಿಯ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಳತ್ ರ ರಾಜ್ಯ ಆಯಿತಿಂಜತ್.
ಭಾರತ ತ್ ರ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಭಾರತ ದೇಶತ್ ಉಳ್ಳ ಏಕೈಕ ರಾಮ ರಾಜ್ಯ ಕೊಡವು (ಕೂರ್ಗ್) oದ್ 1949 ನೇ ಇಸವಿಲ್ ಎಣ್ಣಿತ್ ಕೊಡವುಲ್ ನಡಂದಂಡಿಂಜ ಆಡಳಿತ ತ್ ನ ಪ್ರಶಂಶೆ ಮಾಡ್ ನದ್ ಪೆರ್ಮೆರ ವಿಷಯ.
ದೇಶತ್ ಮಾದರಿ ರಾಜ್ಯ ಕೊಡಗ್ ನ 1956 ನೇ ಇಸವಿಲ್ ಸ್ವಾರ್ಥಿ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಕುತಂತ್ರ ತ್ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಯಾಯಿತ್ ಕೂಟ್ ಚಿ.
ಕೊಡವ ಭೂಮಿಪುತ್ರಂಗ-ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗ
ಕೊಡವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ :
‘ಕೊಡಗ್’ ಪಿಂಞ ‘ಕೊಡವರು’ ಎಣ್ಣುವ ಈ ದಂಡ್ ಪೆದ ಎಣ್ಣುವನ್ನಕೆ ಕೊಡವ ಕೊಡಗ್ ರ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾಂದ್ ಎಣ್ಣುವದೇ ಸರಿ. ಭೂಮಿಪುತ್ರಂಗ ಳಾಯಿತ್ ಕಾಯಂ ನೆಲೆಲ್ ಇಂಜ ಜನಾಂಗ. ಕೊಡವಕ್ ಕೊಡಗಲ್ಲತೆ ಬೋರೆ ರಾಜ್ಯ/ದೇಶ ಇಲ್ಲೆ. ಕೊಡವಳನ್ನಕೆ ಕುಪ್ಯ,-ಮಂಡೆತುಣಿ ಇಡುವವು, ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಲ್ ಪೊಡಿಯ ಉಡುಪವು ಇಡೀ ಭಾರತತ್ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತ್ ಲ್ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡ್ ಬಪ್ಪುಲೆ. ಪ್ರಪಂಚತ್ ಬೋರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲತ ಒರ್ ವಿಶೇಷತೆ ಕೊಡವಡಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪಕ ಅವು ಒರ್ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗ ಎಣ್ಣುವಕ್ ಸಂಶಯ ಪಡಂಡಿಯದಿಲ್ಲೆ.
ಆನಗೊಂಡ್, ಇಂದೇತ ಕಾಲತ್ ಪೊರಸೀಮೆಂಜ ಬಂದ ಎಳ್ತ್ ಕಾರ ತಾಂಡ ಮೂಲತ್ ನ ಮರೆ ಮಾಡಿಯೊಕ್ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗತ್ನ ಗುರಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್, ಕೊಡವ ಆರ್ಯಂಗ, ದ್ರಾವಿಡಂಗ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ತಿಂಜ ಬಂದಯಿಂಗ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ಕೆಣಿಲ್ ಕೆಣಕಿಯಂಡ್, ಅನಗತ್ಯ ವಾದಮಾಡಿಯಂಡ್ ಜನಾಂಗ-ಜನಾಂಗ ತ್ ರ ಮದ್ಯ ಒಡಕ್ ಕೊಂಡ ಬಪ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿ ಜನಳ ದಿಕ್ಕ್ ತಪ್ಪ್ ಚುಡೊಕ್ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ತ ಮಾಡುವದ್ ಬಲ್ಯ ಸಾಧನೆ ಆಪುಲೆ, ಕಾಲಗರ್ಭತ್ ರೊಳ್ ಲ್ ಮರೆಯಾನ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಏದ್ ಎಣ್ಣುವ ಪ್ರಶ್ನೆರ ಸರಿಯುತ್ತರ “ಸಮಯ ಯಂತ್ರ ತ್ ನ (Time machine)” ಕಂಡ್ ಪುಡಿಕಣೆಕ್ ” ಎಳ್ತ್ ಕಾರ ಮಾಡುವ ಊಹನೆ-ವಿಮರ್ಶೆ “ಆನೆನ ಅಂಧ ವರ್ಣಿಚ್ ಡುವ” ಮಟ್ಟತ್ರಚ್ಚಕಾಂಗ್ ಸೀಮಿತವಾಯಿ ತಿಪ್ಪ.
ಕೊಡವಡ ಪಾಜೆ (ಭಾಷೆ) ಪಿಂಞ ಲಿಪಿ
ಕೊಡವಕ್ ತಂಗಡದೇ ಆನ ಪಾಜೆ ಇಂಜಕಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಪಿ ಇಂಜ್ ಲೆ. ಸುಮಾರ್ 50 ಕಾಲಕ್ ಬಯ್ಯ ಡಾ. ಐಚೆಟ್ಟಿರ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಕೋರ್ ಲಿಪಿನ ತಯಾರ್ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಡವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಲ್ ಚರ್ಚೆಯಾಯಿತ್ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಕ್ ಆ ಲಿಪಿನ 2022 ನೇ ಇಸವಿಲ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಲ್ ಮಲೆಯಾಳ, ತಮಿಳ್, ಕನ್ನಡ ಇನ್ನತ ಬೋರೆ ಭಾಷೆಯಡ ಶಬ್ದವೂ ಮೇಂಗಿತುಂಡ್. ಕೊಡವ ಆಚಾರ, ಪದ್ದತಿ ಕಟ್ಟ್-ಕಟ್ಟಳೆ, ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಮಂಗಲ ಇನ್ನತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮತ್ ಪಾಡೊ ಪಾಟೆಲ್ಲಾ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಲೇ ಉಂಡ್.
ಕೊಡವಡ ಪೊರಪಾಡ್ (ಉಡ್ ಪು) :
ಕೊಡವಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಲೋಕ ಕೇಳಿರದ್. ಎಕ್ಕಲೂ ಅದೇ ಪೊರಪಾಡ್ ಲಿಪ್ಪ ಇಂಜತ್. ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಮಂಗಲ ಇಂತ ಸಮಯತ್ ಲ್ ತಂಗಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಲೇ ಇರಂಡೂಂದೆಣ್ಣುವ ಕಡ್ಡಾಯ ನೇಮ ಉಂಡ್.
ಕರ್ತ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ಬೊಳ್ತ ಕುಪ್ಯ,, ಅರೆಕ್ ರೇಷ್ಮೆರ ಚೋಪ್ ಚೇಲೆ, ಮಂಡೆಕ್ ಕಂಬಿಉಳ್ಳ ಮಂಡೆ ತುಣಿ ಇದ್ ಆಣಾಳ್ ರ ಪೊರಪಾಡ್. ಕುಪ್ಯತ್ ರ ಕೈ ಪಾದಿಕ್, ಒಳಿಯತ್ ರ ಷರಟ್ ರ ಕೈ ಉದ್ದಕ್ ಇಪ್ಪದ್ ದುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಣೆರ ಪೊರಪಾಡ್. ಇದಂಡ ಕೂಟ್ ಕ್ ಅರೆರ ಚೇಲೆಕ್ ಕೆಣ್ ಚವ ಪೀಚೆಕತ್ತಿಕ್ ಬೊಳ್ಳಿರ ಚಂಙೂೕಲೆ ಆಯಿತ್ ಇಪ್ಪ. ಮಂಗಲಕಾರಂಗ್ ಪೊನ್ನ್ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ಬೊಳ್ಳಿರ ಕಟ್ಟಿ ಬಳೆ ಇಟ್ಟಕ ಆ ಚಾಯಿಯೇ ಬೋರೆ. ಓಡಿಕತ್ತಿ ನ ಸೊಂಟ ತ್ ರ ಬಯ್ಯ ಬರಿಕ್ ಚಿಕ್ಕ್ ಚಿಡುವಕ್ ಬೊಳ್ಳಿರ ಸೊಂಟ ಪಟ್ಟಿ ತೊಡಂಗ್.
ಕೊಡವತಿಯಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಕೊಡವತಿಯಡ ಸ್ಥಾನ ಮಾನ, ಗೌರವ ಅನ್ನನೆ ಸಭ್ಯತೆನ ಕಾಟುವ. ಉದ್ದ ಕೈರ ಕಳಕುಪ್ಯ, ಮಂಡೆಕ್ ಜರಿ ಪತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟ ವಸ್ತ್ರ. ಈ ಪೊರಪಾಡ್ ಕಾಲ್ಂಜ ಬೋಳೆಕೆತ್ತನೆ ಮುಚ್ಚಿತುಂಡೇಂಗಿಯೂ ಏದೇ ತರತ್ ರ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ಇಲ್ಲತೆ ತಡಿರ ಮಾಟತ್ ನ ಎಡ್ ತ್ ಕಾಟುವ. ಬಯ್ಯಕ್ ನೆರಿ ಬೆಚ್ಚ ಪೊಡಿಯ ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷತೆನ ಕಾಟುವ.
ಪೊಣ್ಣಾಳ್ ರ ಮಾಲ್- ಮಟ: ಪತ್ತಾಕ್, ಕೊಕ್ಕೆತಾತಿ, ಪಳುವ ಸರ, ಜೋಮಾಲೆ, ಜೋಡಿಕಡಗ, ಪಿರಿಬಳೆ, ಕಾಪಿಲ್ಲಿ, ಕಾಮೊಯಿರ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟದ್.
ಚಂದ್ರಂಡ ಚಿಹ್ನೆ ಉಳ್ಳ ಪೀಚೆಕತ್ತಿ, ಚಂದ್ರಾಕಾರ ತ್ ರ ಕೊಕ್ಕೆತಾತಿ ಕೊಡವ ಚಂದ್ರವರ್ಮಂಡ ಸಂತತಿಕಾರ ಎಣ್ಣುವ ಸಂಕೇತಂದ್ ನಂಬುವ.
ಪೊಮ್ಮಕ್ಕ ಬಯ್ಯಕ್ ನೆರಿ ಬೆಪ್ಪಾಂಡ ವಿಶೇಷತೆ: ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣ ತ್ ರಂದ್ ತಲಕಾವೇರಿಂಜ ಕಾವೇರಿ ದೇವಿ ಪೊಳೆಯಾಯಿತ್ ಪೊರಟದ್ ಚಂದ್ರವರ್ಮಂಡ ಮೊಂವ ದೇವಕಾಂತ ರಾಜಂಗ್ ಸ್ವಪ್ನ ತ್ ಕಾಂಬದು ಪೀತ್ಯಾಂದ್ ರಾಜ ತಾಂಡ ಸಂಸಾರ ಒಟ್ಟಾಯಿ ಪೋಯಿತ್ ಕಾವೇರಿ ನ ತಡ್ಪ. ಅಕ್ಕ ಕಾವೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಲತ್ ಬರಿಕ್ ತಿರುವಂಜಿ ಅಯಿಂಗಕ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುವ ಸಂಧರ್ಭ ತ್ ಪೊಳೆ ಲ್ ತಿರ್ ಕುಂಡ್ ಆಪ ಪಿಂಞ ಪೊಳೆನೀರ್ ಒಕ್ಕ್ ರ ರಭಸಕ್ ಕಾವೇರಿರದೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಂಜ ಪೊಮ್ಮಕ್ಕಡದೂ ಪೊಡಿಯ ನೆರಿ ಬಯ್ಯಕಾಚಿ ಎಣ್ಣು ವ ದ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ. ಕಾವೇರಿನ ತಡ್ ತ ಜಾಗತ್ ರ ಪೆದ ಬಲಂಬೇರಿ (ಮಲಯಾಳಂ ಉಚ್ಛಾರಣೆ: ವಲಂಬುರಿ). ಬಲಂಬೇರಿ (ವಲ ಅರ್ಥಾತ್ ಬಲ+ಅಂಬ+ಏರಿ) “ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಿ ತ್ ಬಲ್ತ ಬರಿಕ್ ತಿರಿತ್ ಪೋಚಿ” ಎಣ್ಣುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಅರ್ಥವೂ ಬಪ್ಪ. ಬಲಂಬೇರಿ ಲ್ ಕಾವೇರಿ ಪಾದಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ರ ಕೂಡೆ ಪೋಪ, ಪಾದಿ ಪೊಳೆ ಯಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್ ಲ್ ಒಕ್ಕಿ ಪೋಪ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಉಳ್ಳ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ. ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ನ ತಡ್ತಿತ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡಂದವು ಆದ್ಯ ಕೊಡವ ಳಾಚಿ.
ಕೊಡವ ತಾಂಡದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟ್ ಲ್ ನಿಂದ ಜನಾಂಗ :
ಎನ್ನ್ ಣ್ಣ್ ಚೇಂಗಿಯೂ,
ಕೊಡವ ತಡಿರ ಮಾಟತ್ ಲೂ ಪಿಂಞ ಬೊಳ್ತಿತ್ ಉಳಿಚಿಟ್ಟಂಡ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ, ತರ್ಕಬದ್ಧ, ಪ್ರಕೃತಿನ ಪೂಜನೀಯವಾಯಿ ಕಂಡಂಡ್ ಬಂದ ಆಚಾರ ವಿಚಾರ, ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟಳೆ, ಪಾಜೆ -ತಕ್ಕ್, ಪೊರಪಾಡ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯಿತ್ ಮಾದರಿರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕ್ ಒತ್ತ್ ಬೂವಂತ ಪದ್ದತಿಲ್ ನಡ್ ಪವು ಬೋರೆ ಏದೇ ಜನಾಂಗತ್ ಕಾಂಗತ ವಿಶೇಷತೆನ ಕೂಡಿತುಳ್ಳಾನಗುಂಡ್ ಅಯಿಂಗ ಜಗತ್ತ್ ಲೇ ತಾಂಡದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟ್ ಲ್ ಬಾಳಿಯಂಡ್ ಬದಕಿಯಂಡ್ ಉಳ್ಳ ಓರ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗ oದ್ ಎಣ್ಣುವಾಂಗ್ ಬೋರೆ ಎದೂ ದೃಢೀಕರಣತ್ರ ಅವಶ್ಯ ಕತೆ ಇಲ್ಲೆ.
ಕೊಡವಡ ಆರಾಧನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ “ಸರಳ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥ” ೦ದ್ ಎಣ್ಣ್ ವಾಂಗ್, ಅಯಿಂಗ, ಪಟ್ಟಮಡ ಮಂತ್ರ- ಶಾಸ್ತ್ರ ತ್ ರ ಪ್ರಭಾವ (Brahminical infuluence) ಇಲ್ಲತೇ ನಡ್ ತ್ವ ಸರಳ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡ್ ಪ.
ಕೊಡವಡ ಆಯಿರಾಯಿರ ಕಾಲತ್ ರ ಜೀವನತ್ ಲ್ ಅಯಿಂಗಡ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಳ್ಳ ಜನಡ ಪಿಂಞ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ-ನೀತಿಂಜಿ ಪ್ರಭಾವಿತಂಗಳಾನಕಲೂ ತಂಗಡ ವಿಶೇಷಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯತ್ ನ ಕಾಪಾಡಿಯಂಡೇ ಬಂದಿತ್.
ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್
- ಎಡಮ್ಯಾರ್ ಒಂದ್: ಕೊಡವ ಜನಾಂಗ ಎಡಮ್ಯಾರ್ ಒಂದ್ (ಏಪ್ರಿಲ್ 14-15) ಪುದಿಯ ಕಾಲಾಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವ. ಅದ್ ನ ಬಿಸು ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ಎಣ್ಣುವ. ಅಂದ್ ಬೇಲ್ ಕ್ ಎತ್ತ್ ಕೆಟ್ಟುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಡುವ. ಚೆನ್ನಂಗ್ ಜಾಗತ್ ಲ್ ಮನೆಮನೆಲ್ ಕಣಿ ಪೂಜುವದೂ ಇಂಜತ್.
- ಕಕ್ಕಡ ಪದಿನೆಟ್ಟ್ (18): ಇದ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಮೂಂದಾಂಗ್ ಬಪ್ಪ ದಿನ. ಕಾಡ್ ಲ್ ಮದ್ದ್ ತೊಪ್ಪು ಎಣ್ಣುವ ಓರ್ ತೊಪ್ಪು ಉಂಡ್. ಕಕ್ಕಡ ಪದ್ ನೆಟ್ಟಾಂಗ್ ಆ ತೊಪ್ಪುಲ್ 18 ತರ ಮದ್ದ್ ದುಂಬುವ. ಆ ತೊಪ್ಪುರ ರಸ ಎಡ್ ತಿತ್ ಪಾಯಸ ಮಾಡಿತ್ ಉಂಡಕ 18 ತರ ಖಾಯಿಲ ಬಪ್ಪಾನೊ ತಡ್ ಪ ಪಿಂಞ ಉಳ್ಳ ಖಾಯಿಲಕೂ ಪರಿಹಾರ ಕ್ ಟ್ಟುವ ನಂಬಿಕೆ ಕೊಡವಡದ್. ಅದಂಗಾಯಿತ್ ಕಕ್ಕಡ (18) ಪದ್ ನೆಟ್ಟಾಂಗ್ ಮದ್ದ್ ಕೂಳ್ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಡ್ಂಜೇ ಬಂದಿತ್.
- ಕೈಲ್ ಪೊವುದ್: ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ ಪರಪಕ ನಾಟಿ ಪಣಿ ತ್’ರುವ. ಬೇಲ್ ಲ್ ನೈಚ ಎತ್ತಡ ಬೊಳೆಂಜಿ ನೊಗ ಎಡ್ ತಿತ್ ಅಯಿಂಗಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಡ್ ಕಂಡು. ನಾಲ್ ತಿಂಗ ಬೇಲ್ ಲ್ ನಯಿಚಿತ್ ಚಿಕ್ಕಿ ಚೋತ ಜನಕ್ ಒರ್ ಗದ್ದಾಳತ್ ರ ಊಟ ಆಂಡೂಂದ್ ಬೈಂದವ. ಅನ್ನನೆ ಕನ್ನಿಕೋಂಬರೆ, ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ನಡು ಬಾಡೆ ಲ್ ಬೆಚ್ಚಿತಿಂಜ ತೋಕ್, ಕತ್ತಿ, ಬಾಳ್ ಭರ್ಜಿರಂತ ಆಯುಧತ್ ನ ಕತ್ತಿ ಮುಕ್ಕಿ ಬಂದತ್ ಲ್ ಪೊಯಿತಿತ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿತ್ ಕಾಡ್ ಬೋಟೆಕುಳ್ಳ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಯವಂಡು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ದೇಶಕಾಯಿತ್ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಎಣ್ಣುವ ಪೆದತ್ ಲ್ ಬಲ್ಯ ಗೌಜಿರ ನಮ್ಮೆ ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ 18 oಗ್ (3 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಲ್) ನಡ್ ಪ. ನಡ್ ಪ್ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ ಒಂದನೇ ಚೋವ್ವಾಚೆ ಸುರ್ಲಾಭಿ ನಾಡ್ ಲ್, ದಂಡನೇ ಚೋವ್ವಾಚೆ ಮುತ್ತ್ ನಾಡ್ ಲ್, ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಟಿತ್ ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ 11 ಅಥವಾ 12 oಗ್ ನಾಲ್ನಾಡ್ ಲೂ ನಮ್ಮೆ ನಡ್ ಪ. ಅಂದ್ ಮನೆಮನೆಲ್ ಬಲ್ಯ ಗದ್ದಾಳತ್ ರ ಊಟ ಮಾಡಿತ್ ಕಾರಣಂಗ್ ಎಡೆಇಟ್ಟಿತ್ ಮನೆಕಾರ ಒತ್ತೊರ್ಮೆಲ್ ಉಂಡ್ ಕುಡ್ ಚಿತಾನ ಪಿಂಞ ಯಜಮಾನ ಪೂಜ್ ನ ಆಯುಧತ್ ನೆಲ್ಲಾ (ನರಿನೋ ಪಂದಿನೋ ಬಟ್ಟೆ ಬುಟ್ಟ್ ಪಣಂಗ್, ಶತ್ರು ನ ಎಣಂಗತೆ, ಶತ್ರು ಎಣಂಗ್ ಚೆಂಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಕೆಟ್ಟಿ ಪಣಂಗ್, ಮಿತ್ರಂಗ್ ತೊಣೆಯಾಯಿ ನಿಲ್ಲ್, ರಾಯಂಗ್ ಮಿನಿಯತೆ, ದೇವಳ ಮರೆಯತೆ oದ್ ಎಣ್ಣಿ ತ್) ಕಿಕ್ಕರಂಗಡಾತ್ ಪೆರಿಯವಂಗ್ ಕೊಡ್ ಪ. ನರಿ ಪಂದಿಯಳಂತ ಕಾಡ್ ಪ್ರಾಣಿಯಳ ಎನ್ನನೆ ಜಯಿಸಂಡು, ಶತ್ರುಪಡೆನ ಎನ್ನೆ ಗೆಲ್ಲಂಡು ಎಣ್ಣುವ ಪಡೆತಂತ್ರತ್ ನ ಎಣ್ಣಿಕೊಡ್ ಪ. ಊರ್ ರ ಆಣಾಳೆಲ್ಲಾ ಊರ್ ಮಂದ್ ಲ್ ಕೂಡಿತ್ ಗುರಿಕ್ ಬೊಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ತರಾವರಿ ಪೈಪೋಟಿರ ಕಳಿಕಳ್ ಚಿತ್ ಪಿಂಗುವ. ಇದ್ ಕೊಡಗ್ ರ ಕೇಳಿ ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ.
- ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ: ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ಕೊಡವಕ್ ಪೆರ್ತ್ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ.. ಕವೇರಮುನಿ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಲ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಾಡಿಯಂಡಿಪ್ಪ. ಮಕ್ಕ ಫಲ ಇಲ್ಲೇಂದ್ ಬ್ರಹ್ಮನ ತಪಸ್ಸ್ ಮಾಡುವ. ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಯಿತ್ ತಾಂಡ ದತ್ತ್ ಮೋವ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆನ ಕವೇರಂಗ್ ಕೊಡ್ಪ. ಕನ್ನಿ ಯಾಯಿತ್ ಇಪ್ಪಕ, ಕಾವೇರಿ ಕನ್ನಿಕುಂಡ್ ಉಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶ ತ್ ಇಪ್ಪ. ಕವೇರಂಡ ಮೋವಳಾನಾಂಗ್ ಕಾವೇರೀಂದ್ ಪೆದ ಬಾತ್. ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ನ ಮಂಗಲಾನ ಕಾವೇರಿ ತಲಕಾವೇರಿ ಲ್ ಇಪ್ಪ. ಕಾವೇರಿನ ದುಂಬಾ ನೇರ ಒಬ್ಬಳೇ ಬುಟ್ಟಿತ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಮುನಿ ತಾನ್ ಕೊಡ್ತ ತಕ್ಕ್ ತಪ್ಪ್ ನಾಂಗ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥರೂಪಿಣಿ (ಪೊಳೆ)ಯಾಯಿ ಲೋಕೋದ್ಧಾರಕ್ಕಾಯಿತ್ ಒಕ್ಕಿ ಪೋಪ. ಪಿತ್ಯಾಂದ್ ಬಲಂಬೆರಿ ಲ್ ತಡ್ತ ಕೊಡವಡ ಬೋಡಿಕೆನಗುಂಡ್ ಕಾಲಕೊಮ್ಮ ತೊಲೆಯಾರ್ ಚಂಗ್ರಾಂದಿರಂದ್ ತಲಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥಕುಂಡ್ ಲ್ ತೀರ್ಥರೂಪತ್ ಲ್ ಉಕ್ಕಿ ಬಪ್ಪ. ಆ ಸಮಯಕ್ ಸೆರಿಯಾಪನೆಕೆ ನಡಂದ್ ಪೋಯಿತ್ ತಲಕಾವೇರಿಲ್ ತೀರ್ಥಕುಳ್ ಚ ತೆಂಗಿ ತಾಂಡ ಪಾಪ ಪರಿಹಾರ ಆಪ ಎಣ್ಣ್ ವದ್ ಪುರಾಣ ಸಿದ್ದಾಂತ. ಆ ಪುಣ್ಯ ದಿನತ್ ರ ಪಿತ್ಯಾಂದ್ ಕೊಡವಳೆಲ್ಲಾ ಕುಳ್ ಚಿತ್ ಮನೆಮನೆಲ್ ಸೂರ್ಯ ಉದಿಪಾಂಗ್ ಮಿಂಞ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಲ್ ಬೊಳ್ಚ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ತೆಂಗೆಕ್ ಪೂವ್, ಮಾಲ್, ಬಟ್ಟೆ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿತ್ ಕಾವೇರಿಯಮ್ಮೆನ ಕನ್ನಿಯಾಯಿ ತ್ ಪೂಜಿತ್ ತಕ್ಕಾರ ಬೈಂದೊವದ್ ಕಣಿಪೂಜೆ. ಕಣಿಪೂಜುವದ್ ಕೊಡವಡ ಪ್ರಾ ಮುಖ್ಯವಾನ ನಮ್ಮೆ.
ಶ್ರೀ ಕಾವೇರಿ ಕೊಡವಡ ಕುಲ ದೇವತೆ, ಅವ್ವ..
ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ರಂದ್ ತಲೆಕಾವೇರಿ ಕ್ ಪೋಪ ಕಯ್ಯತಯಿಂಗ ಪಿತ್ಯಾಂದ್ ಬಲಂಬೆರಿ ಲ್ ತೀರ್ಥಕುಳಿಪ.ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ರ ಒನ್ನಾಂದೆಕ್ ಮುಪ್ಪಡೆ ಪೋಲಂಜತಿಕ್ ಬೊತ್ತ್ ಕುತ್ತುವ. ಬೊತ್ತ್ ಕುತ್ತ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರ ಅಸ್ತಿ ಕ್ ಯಜಮಾನ ಉಂಡ್ ಎಣ್ಣುವ ಸಂಕೇತ. “ಪೊಂಗ ಬೊತ್ತ್ ಕೈಬಳ ಬಳ್ಳಿ, ಪಾಂಡವ ಭೂಮಿ ಯಂಗ ಭೂಮಿ” ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ಮೂಂದ್ ಕುರಿ ಕಾಕಿತ್ ಬೊತ್ತ್ ಬೆಪ್ಪ ದ್ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಪಾಂಡವಂಗ ಎಣ್ಣುವ ಅರ್ಥ ವೂ ಬಪ್ಪ.ಕಣಿಪೂಜ್ವ ದಿನ ಕೂಟಿತ್ ಬಪ್ಪ ಪತ್ತ ನೇ ದಿನತ್ ಪತ್ತಾಲೋದಿ. - ಇಗ್ಗುತಪ್ಪ ಬಿರ್ ಚ್ಯಾರ್ ಕಲಾಡ್ಚ: ಇದ್ ಪಾಡಿ ಇಗ್ಗುತ್ತಪ್ಪಂಡ ನೆಲೆಲ್ ಕೃತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರ ತ್ ಲ್ (ಪುತ್ತರಿ ಕ್ ಓರ್ ದಿವಸ ಮಿಂಞ ಅಥವಾ ಪುತ್ತರಿ ರಂದೇ) ನಡ್ ಪ ನಮ್ಮೆ. ನಮ್ಮೆಕ್ ಪದ್ ನಂಜಿ ದಿನಕ್ ಮಿಂಞ ಕರ್ತಬಾವುರ ಎದ್ ಪ್ ಲ್ ಇಗ್ಗುತ್ತಪ್ಪಂಡ ತಿರಿಕೆ ರ ಪತ್ತೆಪರೆ ಲ್ ನಮ್ಮೆ ಕುರಿಪದೂ, ಪುತ್ತರಿ ನಮ್ಮೆ ರ ನಾಳ್ ಮುಹೂರ್ತ ನೋಟುವದೂ ನಡಂದ ಪಿಂಞ ಆದಿ ಸ್ಥಾನ ಮಲ್ಮ ತ್ ವಿಶಾಖ ನಕ್ಷತ್ರ ತ್ ದೇಶಕೆಟ್ಟ್ ಇಡುವ. ದೇಶಕೆಟ್ಟ್ ರ ಸಮಯತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ರ ಎಲ್ಲಾ ನಾಡ್ ಕಾರ ಪೆರ್ತ್ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಂಡು. ಕುಂಬ್ಯಾರ್ ಕಲಾಡ್ಚ ಬಲ್ಯ ನಮ್ಮೆ ಪುಬ್ಬನಕ್ಷತ್ರ ಪ್ರಕಾರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗತ್ ನಡ್ ಪ ನಾಡ್ ಕೆಟ್ಟ್ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವ ನಮ್ಮೆ. ಪಾಡಿ ಶ್ರೀ ಇಗ್ಗುತಪ್ಪಂಗ್ ಮಾತ್ರ ಕಾಲಕ್ ದಂಡ್ ಕುರಿ ಜೋಡ್ ಚೋಮಂಡ ಎತ್ತ್ ಪೂರಾಟ ನಡ್ ಪ.
- ಪುತ್ತರಿ: ಕೇರಳ ತ್ ರ ಓಣಂ ನಮ್ಮೆ ಕಯಿಂಜಿತ್ 90 ದಿನತ್ ರ ಆಸ್ ಪಾಸ್ ಲ್ ಬಪ್ಪ ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರ ತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಪುತ್ತರಿ. ಬೆಲ್ ಲ್ ಬೊಳ್ ತ್ ನ ಬೊಳೆನ ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷೀಂದೆಣ್ಣಿತ್ ಮನೆಕ್ ಕೊಂಡಬಪ್ಪದೇ ಈ ನಮ್ಮೆ. ಇದ್ ನವೆಂಬರ್ ಆಖೀರಿ ಇಲ್ಲೇಂಗಿ ಡಿಸಂಬರ್ ಲ್ ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರತ್ ಬೊಳ್ತ-ಬಾವು ರಂದ್ ಬೈಟ್ ನಡ್ ಪಂತ ಪೆರ್ತ್ ಕೇಳಿಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ. ಇಗ್ಗುತ್ತಪ್ಪಂಡ ನೆಲೆಲ್ ಕದ್ಎಡ್ ಪ ಸಮಯಕ್ಕ್/ ಸಮಾರಂಭಕ್ ದೇವ ಪೊಳ್ ದ್, ಆದಾನ ಪಿಂಞ ನಾಡ್ ಕಾರ ಕದ್ಎಡ್ ಪ ಸಮಯಕ್ಕ್/ ಸಮಾರಂಭಕ್ ನಾಡ್ ಪೊಳ್ ದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಪುದಿ ಎಣ್ಣ್ ಚೆಂಗಿ ಪುದಿಯ, ಅರಿ ಎಣ್ಚೆಚೆಂಗಿ ಅಕ್ಕಿ ಅರ್ಥಾತ್ ಪುದಿಯಅಕ್ಕಿ ಮನೆಕ್ ಎಡ್ತ ಬಪ್ಪ ಸುಸಂದರ್ಭ ತ್ರ ನಮ್ಮೆ. ನೆರೆ ಕೆಟ್ಟ್ ವದ್, ಕದ್ ಎಡ್ ಪದ್ ವಿಶೇಷ ಸಂಪ್ರದಾಯ.ನಮ್ಮೆಕ್ ಏಳ್ ದಿನಕ್ ಮಿಂಞ ಊರ್ ಮಂದ್ ಲ್ ಕೂಡಿತ್ ಆಟ್ ಪಾಟ್ ರ ತರಬೇತಿ ನಡ್ ಪ. ಇದಂಗ್ ಈಡ್ ಕೂಡುವ/ಎಡ್ ಪೊ ಎಣ್ಣುವ. ಪುದಿಯ ನೆಲ್ಲ್ ನ ಮನೆಕ್ ಕೊಂಡ ಬಂದ ಪಿಂಞ ನಾಡ್ ಮಂದ್ ಲ್ ಬೊಳಕಾಟ್, ಕೋಲಾಟ್ ತರಾವರಿ ಆಟ್ ಪಾಟ್ ನಡ್ ಪ. ಊರ್ ರ ಪ್ರತಿ ಮನೆಕೂ ಊರ್ ಕಾರ ದುಡಿಕೊಟ್ಟ್ ಪಾಟ್ ಆಯಿ ಪೋಯಿತ್ ಆ ಒಕ್ಕತ್’ರ ಆಳಣ್ಣ ತುದ್ ಚಿ ಪಾಡಿತ್ ಉಂಡ್ ಕುಡ್ ಚಿ ಬಪ್ಪ. ಇದೆಲ್ಲಾ ಆನ ಪಿಂಞ ಊರ್ ಕಾರಡ ಒರ್ಮೆನ ಕಾಟುವಕ್ ಊರೊರ್ಮೆ ಎಣ್ಣುವ ಓರ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ಊಟತ್ ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡ್ ಪ.
- ಗ್ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನತ್ ಲ್ ಕಾಲತ್ ರ ನಮ್ಮೆ: ಪ್ರತಿ ಊರ್ ಲ್ ಪೊವ್ವದಿ, ಮಾದೇವ, ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಇನ್ನನೆ ತರಾವರಿ ದೇವಡ ತಿರಿಕೆ ಇಪ್ಪ. ಈ ತಿರಿಕೆ ಲ್ ಊರ್ ರ ದೇವತಕ್ಕಂಡ ಮುಂದಾಳ್ ತನತ್ ಲ್ ಕಾಲಕೊಮ್ಮ ಬೊಳ್ ಕ್ ನಮ್ಮೆ ಕಯಿಪ. ನಮ್ಮೆಕ್ 15 ದಿನಕ್ ಮಿಂಞ ಭಾರೀ ಕಠಿಣತ್ ರ ದೇವಕೆಟ್ಟ್ ಇಡುವ. ನಮ್ಮೆ ಕೆಟ್ಟ್ ಬುದ್ದ ಪಿಂಞ ನಮ್ಮೆಕಾಕಣೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಶುದ್ದ ಮುದ್ರಿಕೆಲಿಂಜಿತ್ ನಮ್ಮೆರ ಕೆಟ್ಟ್ ನ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಂಡು. ನಮ್ಮೆಲ್ ಪೀಲಿಯಾಟ್, ಬೊಳ್ ಕಾಟ್, ಕೊಂಬಾಟ್, ಚೌರಿ ಆಟ್, ಆರಾಟ್ ಇನ್ನನೆ ತರಾವರಿ ಆಟ್ ದುಡಿಕೊಟ್ಟ್ ಪಾಟ್ ಇಪ್ಪ. ಊರ್ ಲ್ ಶಾಂತಿ, ಒಗ್ಗಟ್ಟ್, ಒತ್ತೋರ್ಮೆಕ್ ಈ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್ ಪೆರ್ತ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ.
ಕೊಡಗ್ ಲ್ ದೇವಡ ನೆಲೆ ಎನ್ನನೆ ಉಂಡ್ ಎಣ್ಣುವ ವಿವರಣೆ ಈ ಪಾಟ್ ಲ್ ಉಂಡ್:
ಪೊಮ್ಮಾಲೆ ಕೊಡವು ಲ್ ಎನ್ನತ್ತ ನೆಲೆಯಾಪ ದೇಶ್ ಕೋರ್ ಮಾದೇವಿ ಕಾವೇರಮ್ಮ ಮಾತಾಯಿ,
ನಾಡ್ ಕೋರ್ ಮಾದೇವ, ಊರ್ ಕೋರ್ ಪೊವ್ವದಿ, ಕೇರಿ ಕೋರ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪ,
ಒಕ್ಕ ಕೋರ್ ಕಾರೋಣ, ಓಡೆ ಕೋರ್ ನಾಥನೂ, ಓಣಿ ಕೋರ್ ಪೂದನೂ
ಇನ್ನತ್ತ ನೆಲೆಯಾಪ.
ಕೊಡವ ಪಾಜೆಲ್ ತಿಂಗ :
- ಎಡಮ್ಯಾರ್ (14 ಏಪ್ರಿಲ್-14 ಮೇ)
- ಕಾದ್ಯಾರ್ (15 ಮೇ – 14 ಜೂನ್)
- ಆದರೆ (15 ಜೂನ್ – 16 ಜೂಲೈ)
- ಕಕ್ಕಡ (17 ಜೂಲೈ – 16 ಆಗಸ್ಟ್)
- ಚಿನ್ಯಾರ್ (17 ಆಗಸ್ಟ್ – 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್)
- ಕನ್ಯಾರ್ (17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ – 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್)
- ತೊಲೆಯಾರ್ (17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ – 15 ನವೆಂಬರ್)
- ಬಿರ್ಚ್ಯಾರ್ (16 ನವೆಂಬರ್ – 15 ಡಿಸೆಂಬರ್)
- ದಲ್ಮ್ಯಾರ್ (16 ಡಿಸೆಂಬರ್ – 13 ಜನವರಿ)
- ಮಲ್ಯಾರ್ (14 ಜನವರಿ – 12 ಫೆಬ್ರವರಿ)
- ಕುಂಬ್ಯಾರ್ (13 ಫೆಬ್ರವರಿ – 11 ಮಾರ್ಚ್)
- ಮೀನ್ಯಾರ್ (12 ಮಾರ್ಚ್ – 13 ಏಪ್ರಿಲ್)
ಕೊಡವ ಪಾಜೆಲ್ ವಾರ:
- ನಾರಾಚೆ (ಭಾನುವಾರ)
- ತಿಂಗಳಾಚೆ (ಸೋಮವಾರ)
- ಚೊವ್ವಾಚೆ (ಮಂಗಳವಾರ)
- ಪದ್ ನಾಚೆ (ಬುಧವಾರ)
- ಬೇಳಾಚೆ (ಗುರುವಾರ)
- ಬೊಳ್ಯಾಚೆ (ಶುಕ್ರವಾರ)
- ಚೆನಿಯಾಚೆ (ಶನಿವಾರ)
ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ದತಿ
The article will be released soon.
ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷತೆ /ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ
The article will be released soon.
ಕೊಡವ ಮಾದರಿ ಜನಾಂಗ
ನಂಬಿಕಸ್ಥಂಗ, ಸ್ನೇಹಪರ, ಕೀರ್ತಿವಂತಂಗ
ಕೊಡವ ಸತ್ಯವಂತಂಗ, ನಂಬಿಕಸ್ತಂಗ, ಸ್ನೇಹಪರ, ಆತಿಥ್ಯಕಾರಿ ಪಿಂಞ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಉಳ್ಳವೂಂದ್ ಪೊರದೇಶತ್ ರ ಪೆರ್ತ್ ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಂಗ ತುದಿಚಿತ್ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್.
ಕೊಡವ ಹಠಾವಾದಿಯಳಲ್ಲ
ಕೊಡವಡಲ್ಲಿ ಕಂಡ್ ಬಪ್ಪ ಒರ್ ವಿಶೇಷತೆನೆ ಎಲ್ಲಾರೂ ಮೆಚ್ಚುವ. ಕೊಡವ ಜಾತಿ ಧರ್ಮತ್’ರ ವಿಚಾರತ್ ಹಠವಾದಿಯಳಲ್ಲ. ಏದ್ ಗುರುನೋ ಮಠತ್’ನೋ ಮಂಡೆಲ್ ಬೆಚ್ಚಂಡವೂ ಅಲ್ಲ. ತಾಂಡ ಧರ್ಮೇ ಮೆಲ್ಂದ್ ಬೋರೆ ಧರ್ಮತ್’ನ ಚೌಟಿ ತಾತುವ ಸ್ವಾರ್ಥ ಬುದ್ದಿ ಏದ್ ಕಾಲತೂ ಬಂದಿತಿಲ್ಲೆ. ಇಂಞೊರ್ ಜನಾಂಗ ತ್ ರ ಆಚಾರ ಸಂಪ್ರ ದಾಯ ತ್ ನ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಅದ್ ತಾಂಡದೇ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ವಾದ ಮಾಡುವ ಞಾಣ ಇಲ್ಲತ ಬಂಡ ಕಳಿ ಕ್ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಡವ ಕೊಡ್ ಪ್ ಲೆ. ಇಂದತ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗತ್ ನ ಒಂದ್ ಮಾಡಿತ್ ಕಾಪಾಡೊಂಡುಂದ್ ಎಚ್ಚಕೋ ಜನ ಪೊರಟತೆಂಗಿಯೂ ಅವಂಡ ಜನಾಂಗತ್ ನ ವೃದ್ದಿ ಮಾಡುವ ದೃಷ್ಠಿ ಒನ್ನಾಂದೂ ಅವಂಡ ನಾಗರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಕ್ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿತ್ತಿಲ್ಲೆ. ಆನಗೊಂಡ್, ಕೊಡವ ಜನಾಂಗ ಇಕ್ಕಾಕಣೆಕ್ ನಡ್ಂದ್ ಬಂದ ಬಟ್ಟೆ ನಂಗಡ ದೇಶತ್ ರ ಬೋರೆ ಜನಾಂಗಕ್ ಮಾದರಿ ಆಯಿತ್ ಉಳ್ಳದ್ ಪೆರ್ಮೆರ ವಿಷಯ. ಇದ್ ನಾಗರಿಕ ಜನಾಂಗಕ್ /ಮಾನವ ಕುಲಕೋರ್ ಓರ್ ಆದರ್ಶ ಎಣ್ಣ್ ವಾನ ಖನಪಟ್ಟ ಎಳ್ತ್ ಕಾರ ತುದಿಚಿತ್ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್.
ಕೊಡವ ಎದೆಗಾರಿಕೆಯುಳ್ಳ ಪಡೆಯಾಳಿಯ, ಮಾರಾಟಕುಳ್ಳವು ಅಲ್ಲ
ಕೊಡವ ಎದೆಗಾರಿಕೆಯುಳ್ಳವು, ಏದ್ ಕಾಲತ್ ಲೂ ಪಣತ್ ರ ಆಸೆಕ್ ಪಡೆಪೊತ್ತವು ಅಲ್ಲ. ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಡ ಆಡಳಿತತೂ ಪಡೆಯಾಳಿಯಕ್ ಪಣ/ಸಂಬಳ ಇಂಜಿಲೆ. ಪಡೆ ಎಣ್ಣುವದ್ ತಾಂಡ ಪುಟ್ಟ್ ಗುಣತ್ ಲ್ ಬಂದದ್. ಪಡೆಲ್ ಜೈಸುವದೂ, ಪಡೆಪೊತ್ತ್ ಚಾವದೂ ದಂಡಾನೋ ಗೌರವತ್ ಕಂಡವು. ಆಣ್ ಪಡೆ ಪೊತ್ತಿತ್ ಚಾವಂಡು, ಪೊಣ್ಣ್ ಪೆತ್ತಿತ್ ಚಾವಂಡು. ಇದ್ ಪಂಡ್ಂಜೇ ಬಂದ ಪಳಂಜೊಲ್ಲ್. ಪಡೆಭೂಮಿಲ್ ಚತ್ತ ಆಣ್ ಕ್ ವೀರ ಚಾವೂಂದ್, ಪೆತ್ತಿತ್ ಚಾವ ಪೊಂಗಕ್ ಕೀರ್ತಿ ಉಂಡ್ಂದ್ ನಂಬ್ ನ ಜನಾಂಗ. ಇನ್ನನೆ ಕೊಡಗ್ ರ ರಕ್ಷಣೆಕ್, ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಡ ರಕ್ಷಣೆಕ್ ನೈಚ ಪಡೆಯಾಳಿಯಳ, ಅಯಿಂಗ ಶತ್ರು ದೇಶ ತ್ ಲೂಟಿ ಮಾಡುವ ಇಂಜತ್ಂದ್ ಇಕ್ಕತ ಕೆಲವು ಎಳ್ತ್ ಕಾರಂದ್ ಮುಖವಾಡ ಇಟ್ಟಂಡ್ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವಕ್ ಬುಕ್ಕ್ ಎಳ್ ದಿತ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡಂದ ಪಟಿಂಗಂಗಡ ಮನದಾಳತ್ ಬೇರಡ್ತ ಕಿಚ್ಚ್, ಸಮಾಜ ತ್ ನ ಒಡ್ಪಕ್ ಅಯಿಂಗಡ ಆಜೀವಪರ್ಯಂತ ದುರುದ್ದೇಶ ಪೂರಿತ ಪೇಚಾಟ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತ್ ಕಾಂಬ.
ಪುತ್ತರಿ ನಮ್ಮೆರ ಸಮಯತ್ ಲ್ ಪರಿಯಕಳಿ ಎಣ್ಣುವ ಓರ್ ಪೊಯ್ತ್’ಪಡೆರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಉಂಡ್. ಅದ್ ಓರ್ ಪಡೆವಿದ್ಯೆ ಆನಕಲೂ ಕೊಡವಂಗ್ ಅದೋರ್ ಕಳಿ. ಕೊಡವಡ ಶೌರ್ಯ, ಪಡೆವಿದ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ತಾಂಡ ದೇಶ ರಕ್ಷಣೆಕಾಯಿತೂ, ಒಕ್ಕಡ ಕೇಳಿಕಾಯಿತೂ, ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಡ ಸೇವೆಕಾಯಿತೂ ಮಾತ್ರ. ಪಣಕಾಯಿತ್ ಪಡೆ ಪಡೆಪೊತ್ತವು ಅಲ್ಲ. ಇದ್ ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರ ಅರ್ಂಜಿತೂ, ಅಯಿಂಗಡ ಅನುಭವಕ್ ಬಂದಿತೂ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್. 1837 ಅಮರಸುಳ್ಯ ಕಾಟಕಾಯಿ ಪಡೆಲ್ ಶತ್ರುವ ಸರಕಾರತ್ ರ ಖಜಾನೆ ದರೋಡೆ ಮಾಡ್ ನ ಬಲ್ಯಗಂಟ್ ರ ಪಣತ್ ನ ಶತ್ರುವಡ ಕೈಂಜಿ ವಶಪಡ್ ತಿಯಂಡ್ ಸರಕಾರಕ್ ಒಪ್ಪಚ್ಚಿಟ್ಟತ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರ ಆ ಪಣತ್ ನ ಇನಾಂ ಆಯಿತ್ ಕೊಡ್ ಪಕ ‘ನಂಗ ಪಣಕಾಯಿತ್ ಪಡೆ ಪೊತ್ತವು ಅಲ್ಲ’ ಎಣ್ಣಿತ್ ಆ ಪಣತ್ ನ ಬಯ್ಯಕ್ ಟ್ಟದ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಳ ಬೆರಗಾಯಿಚಿಟ್ಟಿತ್. ಇದ್ ಕೊಡವ ಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಜನಾಂಗಂದ್ ಜಗತ್ತೇ ಗುರುತಿಚಿಟ್ಟ ಸಂಧರ್ಭ.
19 ನೇ ಶತಮಾನತ್ಂಜಿಪ್ಪರ ಸೈನ್ಯತ್ ಲ್ ಕೊಡವಡ ಸಂಖ್ಯೆ ಪೆರ್ತ್ ದುಂಬಾ ಉಂಡ್.
ಮತಾಂತರತ್ ರ ಕೆಣಿಕ್ ಬಲಿಯಾಗತ ಜನಾಂಗ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಿಂಞ ಜರ್ಮನಿರ ವಿದ್ವಾಸಂಗ ಕೊಡವು ಕ್ ಬಂದ ನೇರಾನ ಉದ್ದೇಶ ಕೊಡವಳ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಕ್ ಮಾತುವದ್. ಕೊಡವ ಪದ್ದತಿ, ಪೊರಪಾಡ್, ಸಂಪ್ರದಾಯತ್’ನೆಲ್ಲ ಅವು ಪೆರ್ತ್ ಮೆಚ್ಚಿತ್ ಎಳ್ದ್ ಚೆಂಗಿಯೂ ಕೊಡವಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಕ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡ್ ನದ್ ಕಂಡ್ ಬಪ್ಪ್’ಲೆ. ಮತಾಂತರ ಮಾಡುವದೊಂದೆ ಅಯಿಂಗಡ ಗುರಿ ಆಯಿತಿಂಜತ್. ಕೊಡವ ಬೊಳ್ಳೆಕಾರಡ ವಿದ್ಯೆ, ಪೊರಪಾಡ್, ಜೀವನತ್’ರ ಮಾದರಿ, ಊಟೋಪಚಾರತ್ ನೆಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿರ ಕಾರಣತ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡ್ ಚೇಂಗಿಯೂ ಬೋರೆ/ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಕ್ ಕೂಡ್ ಲೆ. ಒಬ್ಬ ದಂಡಾಳ್ ಕೆಣಿಕ್/ಆಸೆಕ್ ಬಲಿಯಾಯಿತ್ ಕೂಡ್ ಚೇಂಗಿಯೂ ಮನಸ್ಸ್ ಕ್ ತೃಪ್ತಿ, ಜೀವನತ್ ಶಾಂತಿ/ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಕಂಡ್ ಲೆ, ಆ ಮತತ್ ಲೇ ಉಳ್ಂಜಿಲೆ. ತಂಗಡ ಅಜ್ಜ ಮುತ್ತಜ್ಜಂಗಡ ಕಾಲತ್ಂಜಲೇ ದೈವದತ್ತವಾಯ್ತ್ ಪ್ರಕ್ರತಿರ ಸಂಬಂಧತ್ ಬೊಳಂದ್ ಬಂದ ಪದ್ದತಿ ಪರಂಪರೆನ ಬುಡುವಕ್ ತಯಾರಿಂಜಿಲೆ. ಕೊಡವಳಾಯಿತೇ ಉಳಿಯಂಡೂಂದ್ ಅಯಿಂಗಡ ಆಶೆ. ಅಕ್ಕತ ಸರಕಾರ ಪಿಂಞ ಪಾದ್ರಿಯ ಎಚ್ಚಕೇ ಆಸೆ ಕಾಟಿತ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟಕಲೂ ಕೆಣಿಕ್-ಆಕರ್ಷಣೆಕ್ ಬಲಿಯಾಗತೆ ಕೊಡವತನತ್ ನ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ ಬುಡತೆ ಬಾಳ್ ನವುಂದ್ ಎಣ್ಣುವಕ್ ಪೆರ್ಮೆರ ವಿಷಯ.
ಕೊಡವು ರ ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ – ಕೊಡವಡ ಮೂಲ
ಇದ್ ಪಡಿಂಞಾರ್ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ ರ ಬರಿಲಡಂಗ್’ನ ಓರ್ ಚೆರಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಸಮ ಭಾಜಕ ವೃತ್ತತ್’ರ ಉತ್ತರಕ್ 11°.56’ ಪಿಂಞ 12°.56’ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶತ್’ರ ಒಳ್ ಲೂ, ಮದ್ಯ ರೇಖೆರ ಪೂರ್ವಕ್ 75°.22’ ಪಿಂಞ 76°.11’ ಡಿಗ್ರಿ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಇದಂಡೊಳಲ್ ಅಡಂಗಿತುಳ್ಳ ಚೆರಿಯ ಪ್ರದೇಶ. ಕೊಡಗ್’ರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 4102 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಉದ್ದ 96 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಪಿಂಞ ಅಗಲ 64 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್.
ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶ ತ್ ರ ಮೂಲ ಪೆದ ಕೊಡವು. ಕೊಡವ ಪಾಜೆಲ್ ವರ್ಣನೆ ಪೊಮ್ಮಾಲೆ ಕೊಡವು, ಕನ್ನಡ ತ್ ಕೊಡಗು, ತಮಿಳ್ ಮಲಯಾಳಂ ಪಾಜೆಲ್ ಕೊಡಗ್.
ಕೊಡಗು ಪಿಂಞ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಿಯಂಡುಳ್ಳ ಜನ ಕೊಡವ ಎಣ್ಣುವ ದಂಡೂ ಶಬ್ದತ್ ರ ಮೂಲ ‘ಕೊಡ’ ಎಣ್ಣ್’ನಕ ‘ಮಂಜಿ’. ಓರಬ್ಬಡ ಪ್ರಕಾರ ‘ಕುಂದ್’, ಓರಬ್ಬ ‘ಪಡಿಂಞಾರ್ಂದೂ’ ಅರ್ಥ ಕೆಟ್ಟುವ, ಆನಕ ಇದೆಲ್ಲ ‘ಪಡಿಂಞಾರ್ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ಂದ್’ ಅರ್ಥ.
ಈ ಕೊಡವು ಕೊಡಗು ಕೊಡಗ್ ಎಣ್ಣುವ ಪೆದ ಇಂಗ್ಲೀಷಲ್ ಕೂರ್ಗ್ ಆಚಿ.
ಕೊಡವಡ ಮೂಲ (ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ)
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣತ್’ರ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣತ್’ಲ್ ಅಡಂಗಿತುಳ್ಳ ಕಾವೇರಿ ಪುರಾಣತ್’ರ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ಸ್ಯ ದೇಶತ್’ರ ಚಂದ್ರ ವಂಶತ್ ರ ರಾಜ ಸಿದ್ದಾರ್ತ್ ಎಣ್ಣೋವಂಡ ಮೋಂವೊ ಪಡೆಯಾಳಿ ಚಂದ್ರವರ್ಮ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಪುರುಶ. ಅಂವ ಅವಂಡ ಪಡೆಯಾಳಿಯಳ ಕೂಟಿಯಂಡ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿಯಂಡಿಪ್ಪಕ ಕೊಡಗ್ ಕ್ ಬಪ್ಪ. ಅಂವ ಬಪ್ಪಕ ಕಾವೇರಿ ಪುಟ್ಟ್ ನ ನಾಡ್ ಜನವಾಸ ಇಲ್ಲತ ಕಾಡಾಯಿತಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜಿ ಅಂವೊ ಇಲ್ಲಿಯತ ಆದ್ಯ ರಾಜನಾಪ.
ಈ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಕೊಡವ ಅಗಸ್ತ್ಯಂಡ ಕಾಲತಿಂಜ ಉಂಡ್ ಎಣ್ಣುವಯಿಂಗಳೂ ಉಂಡ್ ಅದ್ ನ ಒತ್ತತೇಂಗಿ ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲತ್ ಲೇ ಕೊಡವ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಉಂಡ್ಂದ್ ನಂಬಂಡಿಯ ಬಪ್ಪ.
ಕೊಡವ ಪಾಂಡವಡ ಸಂತಾನ, ಆನಗೊಂಡ್ ಅವು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಎಣ್ಣುವವು ಉಂಡ್.
ಇದೂ ಅಲ್ಲತೆ, ಕನ್ನಡತ್ ರ ಕೊಡಗ್ ಪಿಂಞ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರ Coorg ದಂಡ್ ಶಬ್ದ ತ್ರ ಮೂಲ ಕೊಡವ್ ಪಿಂಞ ಅಲ್ಲಿಯತ್ ರ ಜನ ಕೊಡವಾಂದ್ ಆಪ. ಈ ಶಬ್ದ ಪುಟ್ಟಿಯೆ ಕೊಡಿಮಲೆ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಎತ್ತರತುಳ್ಳ ಕಾಡ್ ಸೀಮೆ. ಪುರಾಣತ್ ಲ್ ಕ್ರೋಢದೇಶ ಎಣ್ಣುವದ್ ಕೊಡವ್ ಆಚಿಂದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಕೊಡ ಎಣ್ಣುವ ಶಬ್ದ ಕೊಡ್ ತದ್ಂದ್, ಅವ್ವ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ, ಒಟ್ಟಾಯಿತ್ “ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡ್ ನದ್ಂದ್, ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡ್ಂದವು” ಎಣ್ಣುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಅರ್ಥ ಬಪ್ಪ.
ಬಿಷಪ್ ಕಾಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ಎಣ್ಣುವಂವ ಕೇಳಿಪಟ್ಟ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕ. ಅವಂಡ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 2000 ಕಾಲಕೂ ಬಯ್ಯ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಪಂಜಾಬ್ ಲೆಲ್ಲಾ ದ್ರಾವಿಡಂಗ ಭಾರೀ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಳಾಯಿತಿಂಜತ್. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 2000 ಕಾಲತ್ ಲ್ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾತ್ ರ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿ ಪ್ರದೇಶತ್ ರ ಆರ್ಯಂಗ ಸಿಂಧೂ ಬಯಲ್ ಕ್ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ. ಅಲ್ಲಿಂಜ ದ್ರಾವಿಡಂಗಕೂ ಬಂದ್ ಕೂಡ್ ನ ಆರ್ಯಂಗಕೂ ಭಾರೀ ಪಡೆ ನಡ್ ಪ. ಬಲಾಡ್ಯ ಆರ್ಯಂಗಡ ಕೈ ಮೇಲಾಯಿತ್ ದ್ರಾವಿಡಂಗ ದಕ್ಷಿಣತ್ ರ ವಿಂಧ್ಯಾ ಬಯಲ್ ಲ್ ನೆಲೆನಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಆರ್ಯಂಗಡ ಉಪದ್ರ ತಡ್ ಪಕಯ್ಯತೆ ದಕ್ಷಿಣತ್ ರ ಗೋದಾವರಿ ಬಯಲ್ ಲ್ ನೆಲೆತಾಂಗುವ. ಅಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿ ಅಯಿಂಗಡ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ತಮಿಳ್, ತೆಲ್ ಗ್, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳ, ತುಳು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಶೆ ಆಯಿತ್ ಕವಲೊಡೆಯುವ. ಇದ್ ಗ್ಂಜಿ ಮಿಂಞ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ಒಂದಿಪ್ಪ. ಈ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆನ ಪರಿಯುವ ಓರ್ ಜನಾಂಗ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕಾಡ್ ಲಿಪ್ಪ. ಈ ಜನಾಂಗ ತಂಗಡದೇ ಆನ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ ಬೊಳತಿಯಂಡ್ ಕಂಡೆ ಕಳ್ಂಜಿ, ಕಾಡ್ ಬೋಟೆಲ್ ಆಹಾರ ನೇಡಿಯಂಡ್ ಬದ್ ಕಿತಿಪ್ಪ. ಆ ಬೋಟೆಕಾರಳ ಕೋಡಿಮಲೈ ನಾಡ್ ರ ಕೊಡವ ಎಣ್ಣಿತ್ ದಾಖಲೆ ಮಾಡುವ. ಇದ್ ಸತ್ಯಾಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರಳೇ ಒತ್ತಂಡುಂಡ್.
ಕೊಡಗ್ ರ ಚಾರಿತ್ರಿಕ /ಇತಿಹಾಸ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕ್ರಿ. ಪೂ. 300 ಕ್ರಿ. ಶ. 300 ರ ಸಂಗಮ್ ಕಾಲತ್ ರ ಎಳ್ತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ಉಂಡ್. ಎಜ್ಹಿಮಾಲ್ ವಂಶ ಆಳ್ ನ ಸಮಯತ್ ಕನ್ನಡ ಎಳ್ತ್ ಲ್ ಕುಡಗುನಾಡ್ ಉಂಡ್. ನಾಡ್ ಪಿಂಞ ಜನ ಕೊಡವ-ಕೊಡವ್, ಕೊಡಗು- ಕೊಡಗ ಕೂರ್ಗ್- ಕೂರ್ಗ್ಸ್ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಉಂಡ್.
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಶಾಸನತ್ ಲ್ 9ನೇ ಪಿಂಞ 10ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಗಂಗ ರಾಜಂಗ, ಅಲ್ಲಿಂಜಿ 11ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಚೋಳಂಗ ರಾಜಂಗಕ್ ಜೈನಮತ ತ್ರ ಚೆಂಗಾಳ್ವಂಗ ಆಶ್ರಿತ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಂಗಳಾಯಿತ್ ಇಪ್ಪಕ ಅಯಿಂಗಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ ಕೊಡಗೂ ಕೂಡಿತಿಂಜತ್. 12ನೇ ಶತಮಾನತ್’ಲ್ ಹೊಯ್ಸಳ ವಂಶಕಾರ ಚೋಳಂಗಳ ಅಡಕಿರುವ. ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟತ್ ಚೆಂಗಾಳ್ವಂಗ ಜೈನಮತ ಬುಟ್ಟಿ ತ್ ಲಿಂಗಾಯತ ಮತ ಕ್ ಕೂಡಿಯೊವ. ಚೆಂಗಾಳಂಗ ಹೊಯ್ಸಳಂಗಡ ಅಧೀನಕ್ 14 ನೇ ಶತಮಾನತ್ಂಜ 16 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ ಅಡಂಗಿತಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜಪ್ಪರ ನಾಯಕಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಬಪ್ಪ.
ಕ್ರಿ. ಶ. 1398 ಲ್ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜಂಗ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ತ್ನ ಆಳಿಯಂಡಿಪ್ಪಕ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಮಂಗರಾಜ ಅವಂಡ ನಿಘಂಟ್ ಲ್ ಕೊಡವಡ ವಿಚಾರ ಎಳ್ ದ್ ನದೂ ಉಂಡ್. ಅದ್ ಲ್ ಕೊಡವಳ ‘ಮ್ಲೇಚರು’ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಬೋಟೆಕಾರಾಂದ್ ಎಳ್ ದಿತ್. ವಿಜಯನಗರ ಆಡಳಿತ ಕಾಲತ್ ಲ್ ಪ್ರತಿ ತಾಲೋಕ್ ರ ಆಡಳಿತಗಾರಳ ನಾಯಕಂಗ (ಪಾಳೆಯಗಾರಾಂದ್) ಎಣ್ಣುವ ಇಂಜತ್. ಆ ಕಾಲತ್ ಲ್ ನಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆರ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮ ಇಂಜತ್. ಕ್ರಿ ಪೂ. ಒಂದನೆ ಶತಮಾನತ್ ರ ಕೊಡಗ್ ರ ಓರ್ ಪೊನ್ನ್ ರ ನಾಣ್ಯ ಕ್ ಟ್ಟ್ ನ ದಾಖಲೆ ಉಂಡ್.
ನಾಯಕಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಅವಧಿಲ್ (17 ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಆದಿಲ್) ಪೊರಮೆ ಎಲ್ಲಿಂಜೋ ಪಾಲೇರಿನಾಡ್ ಕ್ ಸನ್ಯಾಸಿ ವೇಷತ್ ಲ್ ಬಂದ ಓರ್ ಅನಾಮದೇಯ ಆಸಾಮಿ ನಾಯಕಂಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಡಕಿತ್ ವೀರರಾಜ ಎಣ್ಣುವ ಪೆದ ಇಟ್ಟಂಡ್ ತಾನೇ ರಾಜನಾಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜ ಅವಂಡ ವಂಶಸ್ತಂಗ ಕ್ರಿ. ಶ. 1834 ಕೆತ್ತಣೆ ಕೊಡಗ್ ನ ಆಳುವ.
ಇದಂಡೆಡೆಲ್ ಕ್ರಿ. ಶ. 1780 ಲಿಂಜಿ 1789 ಕೆತ್ತಣೆ ಹೈದರಾಲಿ ಪಿಂಞ ಟಿಪ್ಪು ಪಾಲೇರಿ ಸಂತತಿ ಕ್ ಪೋಷಕಂಗಳಾ ಯಿತ್ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಆಳ್ ನದೂ ಉಂಡ್. ಹೈದರಾಲಿ 1782 ಲ್ ಚತ್ತ ಪಿಂಞ ಟಿಪ್ಪು 1784 ಲ್ ಕೊಡಗ್ ಕ್ ಬರಣೆ ಕ್ ರೈತಂಗ ಳೇ ರಾಜ್ಯ ನಡತ್ ಚಿಂದ್ ಆಳ್ ಚಿಂದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಡ ಪಡೆ ಟಿಪ್ಪು ನ 1799 ಲ್ ಕೊಂದ ಪಿಂಞ ಕೊಡಗ್ ರ ಆಡಳಿತ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜ ವಂಶಸ್ತಂಗಡ ಸುಪರ್ದಿಕ್ ಪುನಃ ಬಾತ್
ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಆಡಳಿತ ತ್ಂಜ ಕೊಡಗ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಡ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ 1834 ಇಸವಿಂಜ 1947 ಕೆತ್ತಣೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ಇಂಜತ್.
ಕೊಡಗ್ 1947 ಇಸವಿಂಜ 1952 ಮಾರ್ಚ್ ಕೆತ್ತಣೆ ಭಾರತ ತ್ ರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಕ್ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಿ-ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಯಿತ್ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರ್ ರ ಆಡಳಿತಕ್ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ ಇಂಜತ್. 1952 ಲಿಂಜಿ ದಂಡ್(2) ಮಂತ್ರಿಯ ಉಳ್ಳ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತತ್ ರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತಕ್ ಅಡಂಗ್’ನ ‘ಸಿ’ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಚಿ. ಕೊಡಗ್ ಅಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ತ್ ರ ಚೆರಿಯೋರ್ ಮಾದರಿ ರಾಜ್ಯ. ಪಿಂಞ ಪ್ರಪಂಚತ್ ಲ್ ಇದೇ ಓರ್ ಚೆರಿಯ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಳತ್ ರ ರಾಜ್ಯ ಆಯಿತಿಂಜತ್.
ಕೊಡಗ್ 1956 ಇಸವಿಂಜ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ತ್ ರ ಕೂಡೆ ಓರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಆಯಿತ್ ವಿಲೀನ ಆಚಿ. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ 1973 ಇಸವಿಂಜ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಂದ್ ಪೆದ ಮಾತಿಯಂಡತ್.
ಕೊಡವ ಭೂಮಿಪುತ್ರಂಗ-ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗ
ಕೊಡವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ :
‘ಕೊಡಗ್’ ಪಿಂಞ ‘ಕೊಡವರು’ ಎಣ್ಣುವ ಈ ದಂಡ್ ಪೆದ ಎಣ್ಣುವನ್ನಕೆ ಕೊಡವ ಕೊಡಗ್ ರ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾಂದ್ ಎಣ್ಣುವದೇ ಸರಿ. ಭೂಮಿಪುತ್ರಂಗ ಳಾಯಿತ್ ಕಾಯಂ ನೆಲೆಲ್ ಇಂಜ ಜನಾಂಗ. ಕೊಡವಕ್ ಕೊಡಗಲ್ಲತೆ ಬೋರೆ ರಾಜ್ಯ/ದೇಶ ಇಲ್ಲೆ. ಕೊಡವಳನ್ನಕೆ ಕುಪ್ಯ,-ಮಂಡೆತುಣಿ ಇಡುವವು, ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಲ್ ಪೊಡಿಯ ಉಡುಪವು ಇಡೀ ಭಾರತತ್ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತ್ ಲ್ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡ್ ಬಪ್ಪುಲೆ. ಪ್ರಪಂಚತ್ ಬೋರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲತ ಒರ್ ವಿಶೇಷತೆ ಕೊಡವಡಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪಕ ಅವು ಒರ್ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗ ಎಣ್ಣುವಕ್ ಸಂಶಯ ಪಡಂಡಿಯದಿಲ್ಲೆ.
ಆನಗೊಂಡ್, ಇಂದೇತ ಕಾಲತ್ ಪೊರಸೀಮೆಂಜ ಬಂದ ಎಳ್ತ್ ಕಾರ ತಾಂಡ ಮೂಲತ್ ನ ಮರೆ ಮಾಡಿಯೊಕ್ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗತ್ನ ಗುರಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್, ಕೊಡವ ಆರ್ಯಂಗ, ದ್ರಾವಿಡಂಗ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ತಿಂಜ ಬಂದಯಿಂಗ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ಕೆಣಿಲ್ ಕೆಣಕಿಯಂಡ್, ಅನಗತ್ಯ ವಾದಮಾಡಿಯಂಡ್ ಜನಾಂಗ-ಜನಾಂಗ ತ್ ರ ಮದ್ಯ ಒಡಕ್ ಕೊಂಡ ಬಪ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿ ಜನಳ ದಿಕ್ಕ್ ತಪ್ಪ್ ಚುಡೊಕ್ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ತ ಮಾಡುವದ್ ಬಲ್ಯ ಸಾಧನೆ ಆಪುಲೆ, ಕಾಲಗರ್ಭತ್ ರೊಳ್ ಲ್ ಮರೆಯಾನ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಏದ್ ಎಣ್ಣುವ ಪ್ರಶ್ನೆರ ಸರಿಯುತ್ತರ “ಸಮಯ ಯಂತ್ರ ತ್ ನ (Time machine)” ಕಂಡ್ ಪುಡಿಕಣೆಕ್ ” ಎಳ್ತ್ ಕಾರ ಮಾಡುವ ಊಹನೆ-ವಿಮರ್ಶೆ “ಆನೆನ ಅಂಧ ವರ್ಣಿಚ್ ಡುವ” ಮಟ್ಟತ್ರಚ್ಚಕಾಂಗ್ ಸೀಮಿತವಾಯಿ ತಿಪ್ಪ.
ಕೊಡವಡ ಪಾಜೆ (ಭಾಷೆ) ಪಿಂಞ ಲಿಪಿ
ಕೊಡವಕ್ ತಂಗಡದೇ ಆನ ಪಾಜೆ ಇಂಜಕಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಪಿ ಇಂಜ್ ಲೆ. ಸುಮಾರ್ 50 ಕಾಲಕ್ ಬಯ್ಯ ಡಾ. ಐಚೆಟ್ಟಿರ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಕೋರ್ ಲಿಪಿನ ತಯಾರ್ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಡವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಲ್ ಚರ್ಚೆಯಾಯಿತ್ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಕ್ ಆ ಲಿಪಿನ 2022 ನೇ ಇಸವಿಲ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಲ್ ಮಲೆಯಾಳ, ತಮಿಳ್, ಕನ್ನಡ ಇನ್ನತ ಬೋರೆ ಭಾಷೆಯಡ ಶಬ್ದವೂ ಮೇಂಗಿತುಂಡ್. ಕೊಡವ ಆಚಾರ, ಪದ್ದತಿ ಕಟ್ಟ್-ಕಟ್ಟಳೆ, ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಮಂಗಲ ಇನ್ನತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮತ್ ಪಾಡೊ ಪಾಟೆಲ್ಲಾ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಲೇ ಉಂಡ್.
ಕೊಡವಡ ಪೊರಪಾಡ್ (ಉಡ್ ಪು) :
ಕೊಡವಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಲೋಕ ಕೇಳಿರದ್. ಎಕ್ಕಲೂ ಅದೇ ಪೊರಪಾಡ್ ಲಿಪ್ಪ ಇಂಜತ್. ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಮಂಗಲ ಇಂತ ಸಮಯತ್ ಲ್ ತಂಗಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಲೇ ಇರಂಡೂಂದೆಣ್ಣುವ ಕಡ್ಡಾಯ ನೇಮ ಉಂಡ್.
ಕರ್ತ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ಬೊಳ್ತ ಕುಪ್ಯ,, ಅರೆಕ್ ರೇಷ್ಮೆರ ಚೋಪ್ ಚೇಲೆ, ಮಂಡೆಕ್ ಕಂಬಿಉಳ್ಳ ಮಂಡೆ ತುಣಿ ಇದ್ ಆಣಾಳ್ ರ ಪೊರಪಾಡ್. ಕುಪ್ಯತ್ ರ ಕೈ ಪಾದಿಕ್, ಒಳಿಯತ್ ರ ಷರಟ್ ರ ಕೈ ಉದ್ದಕ್ ಇಪ್ಪದ್ ದುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಣೆರ ಪೊರಪಾಡ್. ಇದಂಡ ಕೂಟ್ ಕ್ ಅರೆರ ಚೇಲೆಕ್ ಕೆಣ್ ಚವ ಪೀಚೆಕತ್ತಿಕ್ ಬೊಳ್ಳಿರ ಚಂಙೂೕಲೆ ಆಯಿತ್ ಇಪ್ಪ. ಮಂಗಲಕಾರಂಗ್ ಪೊನ್ನ್ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ಬೊಳ್ಳಿರ ಕಟ್ಟಿ ಬಳೆ ಇಟ್ಟಕ ಆ ಚಾಯಿಯೇ ಬೋರೆ. ಓಡಿಕತ್ತಿ ನ ಸೊಂಟ ತ್ ರ ಬಯ್ಯ ಬರಿಕ್ ಚಿಕ್ಕ್ ಚಿಡುವಕ್ ಬೊಳ್ಳಿರ ಸೊಂಟ ಪಟ್ಟಿ ತೊಡಂಗ್.
ಕೊಡವತಿಯಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಕೊಡವತಿಯಡ ಸ್ಥಾನ ಮಾನ, ಗೌರವ ಅನ್ನನೆ ಸಭ್ಯತೆನ ಕಾಟುವ. ಉದ್ದ ಕೈರ ಕಳಕುಪ್ಯ, ಮಂಡೆಕ್ ಜರಿ ಪತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟ ವಸ್ತ್ರ. ಈ ಪೊರಪಾಡ್ ಕಾಲ್ಂಜ ಬೋಳೆಕೆತ್ತನೆ ಮುಚ್ಚಿತುಂಡೇಂಗಿಯೂ ಏದೇ ತರತ್ ರ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ಇಲ್ಲತೆ ತಡಿರ ಮಾಟತ್ ನ ಎಡ್ ತ್ ಕಾಟುವ. ಬಯ್ಯಕ್ ನೆರಿ ಬೆಚ್ಚ ಪೊಡಿಯ ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷತೆನ ಕಾಟುವ.
ಪೊಣ್ಣಾಳ್ ರ ಮಾಲ್- ಮಟ: ಪತ್ತಾಕ್, ಕೊಕ್ಕೆತಾತಿ, ಪಳುವ ಸರ, ಜೋಮಾಲೆ, ಜೋಡಿಕಡಗ, ಪಿರಿಬಳೆ, ಕಾಪಿಲ್ಲಿ, ಕಾಮೊಯಿರ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟದ್.
ಚಂದ್ರಂಡ ಚಿಹ್ನೆ ಉಳ್ಳ ಪೀಚೆಕತ್ತಿ, ಚಂದ್ರಾಕಾರ ತ್ ರ ಕೊಕ್ಕೆತಾತಿ ಕೊಡವ ಚಂದ್ರವರ್ಮಂಡ ಸಂತತಿಕಾರ ಎಣ್ಣುವ ಸಂಕೇತಂದ್ ನಂಬುವ.
ಪೊಮ್ಮಕ್ಕ ಬಯ್ಯಕ್ ನೆರಿ ಬೆಪ್ಪಾಂಡ ವಿಶೇಷತೆ: ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣ ತ್ ರಂದ್ ತಲಕಾವೇರಿಂಜ ಕಾವೇರಿ ದೇವಿ ಪೊಳೆಯಾಯಿತ್ ಪೊರಟದ್ ಚಂದ್ರವರ್ಮಂಡ ಮೊಂವ ದೇವಕಾಂತ ರಾಜಂಗ್ ಸ್ವಪ್ನ ತ್ ಕಾಂಬದು ಪೀತ್ಯಾಂದ್ ರಾಜ ತಾಂಡ ಸಂಸಾರ ಒಟ್ಟಾಯಿ ಪೋಯಿತ್ ಕಾವೇರಿ ನ ತಡ್ಪ. ಅಕ್ಕ ಕಾವೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಲತ್ ಬರಿಕ್ ತಿರುವಂಜಿ ಅಯಿಂಗಕ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುವ ಸಂಧರ್ಭ ತ್ ಪೊಳೆ ಲ್ ತಿರ್ ಕುಂಡ್ ಆಪ ಪಿಂಞ ಪೊಳೆನೀರ್ ಒಕ್ಕ್ ರ ರಭಸಕ್ ಕಾವೇರಿರದೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಂಜ ಪೊಮ್ಮಕ್ಕಡದೂ ಪೊಡಿಯ ನೆರಿ ಬಯ್ಯಕಾಚಿ ಎಣ್ಣು ವ ದ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ. ಕಾವೇರಿನ ತಡ್ ತ ಜಾಗತ್ ರ ಪೆದ ಬಲಂಬೇರಿ (ಮಲಯಾಳಂ ಉಚ್ಛಾರಣೆ: ವಲಂಬುರಿ). ಬಲಂಬೇರಿ (ವಲ ಅರ್ಥಾತ್ ಬಲ+ಅಂಬ+ಏರಿ) “ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಿ ತ್ ಬಲ್ತ ಬರಿಕ್ ತಿರಿತ್ ಪೋಚಿ” ಎಣ್ಣುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಅರ್ಥವೂ ಬಪ್ಪ. ಬಲಂಬೇರಿ ಲ್ ಕಾವೇರಿ ಪಾದಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ರ ಕೂಡೆ ಪೋಪ, ಪಾದಿ ಪೊಳೆ ಯಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್ ಲ್ ಒಕ್ಕಿ ಪೋಪ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಉಳ್ಳ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ. ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ನ ತಡ್ತಿತ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡಂದವು ಆದ್ಯ ಕೊಡವ ಳಾಚಿ.
ಕೊಡವ ತಾಂಡದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟ್ ಲ್ ನಿಂದ ಜನಾಂಗ :
ಎನ್ನ್ ಣ್ಣ್ ಚೇಂಗಿಯೂ,
ಕೊಡವ ತಡಿರ ಮಾಟತ್ ಲೂ ಪಿಂಞ ಬೊಳ್ತಿತ್ ಉಳಿಚಿಟ್ಟಂಡ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ, ತರ್ಕಬದ್ಧ, ಪ್ರಕೃತಿನ ಪೂಜನೀಯವಾಯಿ ಕಂಡಂಡ್ ಬಂದ ಆಚಾರ ವಿಚಾರ, ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟಳೆ, ಪಾಜೆ -ತಕ್ಕ್, ಪೊರಪಾಡ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯಿತ್ ಮಾದರಿರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕ್ ಒತ್ತ್ ಬೂವಂತ ಪದ್ದತಿಲ್ ನಡ್ ಪವು ಬೋರೆ ಏದೇ ಜನಾಂಗತ್ ಕಾಂಗತ ವಿಶೇಷತೆನ ಕೂಡಿತುಳ್ಳಾನಗುಂಡ್ ಅಯಿಂಗ ಜಗತ್ತ್ ಲೇ ತಾಂಡದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟ್ ಲ್ ಬಾಳಿಯಂಡ್ ಬದಕಿಯಂಡ್ ಉಳ್ಳ ಓರ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗ oದ್ ಎಣ್ಣುವಾಂಗ್ ಬೋರೆ ಎದೂ ದೃಢೀಕರಣತ್ರ ಅವಶ್ಯ ಕತೆ ಇಲ್ಲೆ.
ಕೊಡವಡ ಆರಾಧನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ “ಸರಳ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥ” ೦ದ್ ಎಣ್ಣ್ ವಾಂಗ್, ಅಯಿಂಗ, ಪಟ್ಟಮಡ ಮಂತ್ರ- ಶಾಸ್ತ್ರ ತ್ ರ ಪ್ರಭಾವ (Brahminical infuluence) ಇಲ್ಲತೇ ನಡ್ ತ್ವ ಸರಳ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡ್ ಪ.
ಕೊಡವಡ ಆಯಿರಾಯಿರ ಕಾಲತ್ ರ ಜೀವನತ್ ಲ್ ಅಯಿಂಗಡ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಳ್ಳ ಜನಡ ಪಿಂಞ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ-ನೀತಿಂಜಿ ಪ್ರಭಾವಿತಂಗಳಾನಕಲೂ ತಂಗಡ ವಿಶೇಷಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯತ್ ನ ಕಾಪಾಡಿಯಂಡೇ ಬಂದಿತ್.
ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ದತಿ
ಪಂಡ್ ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬ (ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ದತಿ) ಪದ್ದತಿ ಇಂಜತ್. ಆ ಕಾಲತ್ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ ಕೂಡ್ ನದಲ್ಲತೆ ಆಳಣ್ಣ ತಿರಿಪ ಇಂಜಿಲ್ಲೆ. ಆ ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬ ತಂಗಡ ಸಂಖ್ಯಾ ಬಲತ್ ನಗುಂಡ್ ನಾಡ್ ಲ್ ಬಲ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಶಾಲಿಯಾಯಿತಿಂಜತ್. ಇನ್ನತ ಗಟ್ಟಿ ಕುಳಕಾರ ಆಡಳಿತ ವಿಚಾರತ್ ಲ್ ರಾಜಮನೆತನೆ ರೊಳ್ ಲ್ ಆಪಇಂಜ ಜಗಳ/ಬಲ್ ಚಿ ಕಳಿಲ್ ಓರಂದ್ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿಯಂಡ್ ಕಾರ್ಬಾರ್ ಮಾಡುವ ಇಂಜಾನ ತಡ್ ಪಕಾಯಿತ್ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗ ಈ ಬಲ್ಯ ಬಲ್ಯ ಒಕ್ಕಕಾರಳ ಒಡ್ ತ್ ಬೆಚ್ಚತ್. ಅದೂ ಅಲ್ಲತೆ ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬತಿಂಜಿ ಬೋರೆ ಪಿರಿಂಜಿ ಪೊಪಯಿಂಗಕ್ ರಾಜಂಗ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡ್ ಪಯಿಂಜತ್.
ಒಕ್ಕ
ಕೊಡವಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ ಕ್ ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಕೊಡವಡ ಒಕ್ಕ (ಕುಳ/ಕುಟುಂಬ). ಪ್ರತಿಯೋರ್ ಒಕ್ಕವೂ ಓರ್ ಚೆರಿಯ ರಾಜ್ಯ ಉಳ್ಳನೆಕೆ. ಪ್ರತಿಯೋರ್ ಒಕ್ಕಕೂ ಓರ್ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಇಂಜತ್ ಅವನಗುಂಡ್ ಬೊಳಂದ್ ಬಂದ ಜನಡ ಕೂಟಕ್ ಒಕ್ಕ ಎಣ್ಣುವ. ಅಂವಂಗ್ ಒಕ್ಕಡ ಕಾರಣ ಪುರುಷಂದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಪ್ರತಿ ಒಕ್ಕತ್ ಲ್ ಬದ್ ಕಿತುಳ್ಳಯಿಂಡ ಪೈಕಿ ಪೆರಿಯವ ‘ಒಕ್ಕಡ ಕೊರವುಕಾರ’ ನಾಪ. ಅಂವಂಡ ಪೊಣ್ಣ್ ‘ಕೊರವುಕರ್ತಿ’ ಆಪ. (ಚತ್ತ್ ಪೋನ ಕೊರವುಕರ್ತಿನ ‘ಕಾರಣ್ ಚೀಂದೂ/ಚೊಡಲಚೀಂದ್’ ಭಕ್ತಿ ಕಾಟುವ. ಒಕ್ಕತ್ ರ ಎಳಿಯಯಿಂಗಕ್ ‘ಕಿಕ್ಕರ’ ಎಣ್ಣುವ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಕೊರವಕಾರಂಡ ತಕ್ಕ್ ರ ಪೋಲೆ ನಡ್ ಕಂಡು ಅಲ್ಲತೆ ಒಕ್ಕತ್ ರ ಕೇಳೀ ಪಿಂಞ ಅಭಿವೃದ್ದಿಕಾಯಿತ್ ನಯಿಕಂಡು. ಈ ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬತ್ ರ ಪ್ರತಿ ಒಕ್ಕಳೂ ಎಲ್ಲಾಕು ಹಕ್ಕುಳ್ಳ ಬಲ್ಯಮನೆ ಕೆಟ್ಟಿತ್ ಒಂದಾಯಿ ಬಾಳೂವಂಜ ಮನೆಕ್ ಐನ್ ಮನೆ ಎಣ್ಣುವ. ಈ ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬತ್ ರ ಎಲ್ಲಾ ಪದ್ದತಿನ, ಆಸ್ತಿನ ಕೊರವುಕಾರ ನಡತುವ ಇಂಜಾನಗುಂಡ್ ಕೊಡವ ಒಕ್ಕತ್ ಲ್ ಕೈಂಜ ಶತಮಾನ ಕೆತ್ತನೆ ಆಸ್ತಿನ ಪಾಲ್ ಡುವ ಇಂಜಿತಿಲ್ಲೆ.
ಮಕ್ಕ ಇಲ್ಲತ ಕುಟುಂಬ, ಬರಿ ಮುಡಿ ಮಕ್ಕಳೇ ಉಳ್ಳ ಕುಟುಂಬ (ಕುತ್ತಿ) ನಾಶ ಆಯಿ ಪೋಕ ತೆನ್ನಕೆ ಮಕ್ಕಪರಿಜೆ, ಒಕ್ಕಪರಿಜೆ ಎಣ್ಣುವ ದತ್ತು ಎಡ್ ತೊವ ಪದ್ಧತಿ ಇಂಜತ್.
ಐನ್ ಮನೆ
ಪ್ರತಿಯೋರ್ ಒಕ್ಕಕೂ ಅಯಿಂಗಡ ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬತ್ ರ ಗುರುತಾಯಿತ್ ಓರಂದ್ ಐನ್ ಮನೆ ಇಪ್ಪ. ಇದ್ ನ ಬಲ್ಯ ಮನೇಂದೂ ಎಣ್ಣುವ. ಐನ್ ಮನೆನ ಕೇಕ್ ದಿಕ್ಕ್ ಕ್ ಮೂಡಾಯಿತ್ ಕೆಟ್ಟಿತಿಪ್ಪ. ಐನ್ ಮನೆಲ್ ನಾಲ್ ಕೆಟ್ಟ್, ಒತ್ತೆ ಪೊರೆ, ಮಡ್ ಕ ಮನೇಂದ್ ಮೂಂದ್ ತರ ಇಪ್ಪ ಇಂಜತ್. ಈ ಐನ್ ಮನೆಯಳ 3-4 ಅಡಿ ಎತ್ತರತ್ ರ ದಳ ಮಾಡಿತ್ ಆ ದಳತ್ ರ ಕೊಡಿಲ್ ಕೆಟ್ಟುವ ಇಂಜತ್. ಮನೆಕ್ ಪತ್ತುವಕ ಮೂಂದ್ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ನಾಲ್ ಕಲ್ಲ್ ರ (ಕೆತ್ತ್ಂಗಲ್ಲ್) ಮೊಟ್ಟ್ ಇಪ್ಪ. ಅದ್ ಲ್ ತರಾವರಿ ಚಿತ್ತ್ರ ಇಪ್ಪ. ಮೊಟ್ಟ್ ಪತ್ತ್ ನನ್ನೆಕೆ ಕ್ ಟ್ಟುವದೇ ‘ಕಯ್ಯಾಲೆ’. ಕಯ್ಯಾಲೆಂಜ ‘ಕಟ್ಟೋಳೆ’ ಕಡಂದಿತ್ ಒ ಳ್ ಕ್ ನುಗ್ಗುವಕ ಕ್ ಟ್ಟುವದೇ ‘ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ನಡುಬಾಡೆ’. ಮುಂದ್ ಮನೆಲ್ ಬಾಡೆರ ನಡುಲ್ ‘ಮುಂದ್’ ಇಪ್ಪ. ಈ ಚೌಕಾಕೃತಿರ ಮುಂದ್ ಕ್ ಪೊಜ್ಜ ಮಳೆರ ನೀರು, ಸೂರ್ಯಂಡ ಬೊಳಿ ಪಿಂಞ ಕಾತ್ ಎಲ್ಲಾ ನೇರತೂ ಕ್’ಟ್ಟಿಯಂಡ್ ಇಪ್ಪ. ಮುಂದ್ ರ ನಾಲ್ ಬರಿ ಕಂಬೈ ಮರ ಇಪ್ಪ. ಮುಂದ್ ರ ನಾಲ್ ಬರಿಲೂ ಇಪ್ಪ ಕಾಲಿ ಜಾಗಕ್ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ನಡುಬಾಡೆ ಎಣ್ನುವ. ಈ ಬಾಡೆರ ಒರ್ ಬರಿಕ್ ಕೋಂಬರೆ ಇಪ್ಪ. ತೆಕ್ಕ ಪಡಿಂಞಾರ್ ರ (ಆಗ್ನೇಯ) ಮೂಲೆ ಬರಿಲ್ ಪವಿತ್ರವಾನ ‘ಕನ್ನಿಕೋಂಬರೆ’ ಇಪ್ಪ. ಇದ್ ಒರ್ ಗರ್ಭಗುಡಿರ ಸಮಾನ. ನಡುಬಾಡೆರ ಕೇಕ್ ಕ್ ಮೂಡಾನ ಕೆಂವತ್’ಲ್ ಬೊಳ್ ಚಕುಂಡ್ ಇಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿ ಪೊಲಾಕ ಬೈಟ್ ಬೊಳ್ ಚ ಕತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟಿತ್ ದೇವಳ ತುದಿಪದಲ್ಲತೆ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭ (ನಲ್ಲ) ಕಾರ್ಯ ನಡ್ ಪದೇ ಈ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಬೊಳ್ ಚತ್ ರೆದಿಕೆ. ಒತ್ತೆ ಪೊರೆ ಮನೆಲ್ ಕಯ್ಯಾಲೆಕ್ ನುಗ್ಗುವಕ ಎಡತೆ ಬರಿಲ್ ಕ್ ಟ್ಟುವ ಐಮರತ್ ರ ಕಂಬಕ್ ‘ಕನ್ನಿಕಂಬ’ ಎಣ್ಣುವ. ಮುಂದ್ ಮನೆರ ಬಾಡೆಲ್ ನೈರುತ್ಯ ಮೂಲೆರ ಐಮರತ್ ರ ಕಂಬಕ್ ಕನ್ನಿಕಂಬ ಎಣ್ಣುವ. ಈ ಕಂಬ ಭಾರೀ ಪವಿತ್ರವಾನದ್. ಏದೇ ನಲ್ಲ ಕಾರ್ಬಾರ್ ಕ್ ಪೊರಡುವಕಲೂ ತಾಮನೆ ಮೂಡಿಯ ಬಂದಿತ್ ಪತ್ತ್ ವಕಲೂ ಈ ಕನ್ನಿಕಂಬತ್ ನ ತೊಟ್ಟಿತ್ ತೊತ್ತವಂಡು ಈ ಕಂಬಕ್ ಏದೇ ತರತಲೂ (ಅಶುದ್ದ) ಮೈಲಿಗೆ ಆಪಕಯ್ಯ.
ಅರುವಾಮೆ
ಪ್ರತಿಯೋರ್ ಕೊಡವ ಒಕ್ಕಕ್ ತಂಗಡದೇ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಯಿತ್ ಪಕ್ಕತ್ ರ ಇಂಞೋರ್ ಒಕ್ಕ ಇರಂಡು. ಈ ದಂಡ್ ಒಕ್ಕ ಅಪ್ಪರಿಪ್ಪರ ಅರುವಾಂದ್ ಕಾಕ್ ಚಿಟ್ಟವ. ಓರ್ ಒಕ್ಕಡ ಮಂಗಲ, ಮುಂಜಿ, ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಚತ್ತಾಂಗ್ ಅಲ್ಲತೆ ರಕ್ಷಣೆರ ಸಮಯತ್ ಲ್ ಇಂಞೂರ್ ಒಕ್ಕ ತಾಂಗಿ ನಿಂದಿತ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡಂಡು. ಇದ್ ಅರುವಂಡ ಕಡ್ಡಾಯ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಭೂ ಪದ್ದತಿ
ಕೊಡವ ಎಲ್ಲಾರೂ ಭೂಮಿ ಉಳ್ಳಯಿಂಗಳೇ. ಇಯಂಗಡ ಭೂಮಿ ಚೆನ್ನ ವಿಶೇಷ ಪದ್ದತಿಕ್ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್. ಜಾಸ್ತಿ ಉಳ್ಳ ದ್ ಜಮ್ಮ ಪದ್ದತಿ. ಜಮ್ಮ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಜನುಮ ಎಣ್ಣುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದತಿಂಜ ಬಂದದ್ಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪ. ಈ ಜಮ್ಮ ಭೂಮಿ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಆಯಿತ್, ಅದ್ ಕುಟುಂಬತ್ ರ ಹಕ್ಕಾಯಿತ್ ನಡ್ಂದ್ ಬಪ್ಪ.
ಪಂಡ್ ಕಾಲತ್ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಳ ಪಡೆಪೊತ್ತಿತ್ ಉಳಿಚಿಟ್ಟ್ ಮಾಡ್ ನ ಸೇವೆನ ಅರಂಜಿತ್ ಜಹಗೀರ್ ಪಿಂಞ ಉಂಬಳಿ ಕೊಡ್ ತದುಂಡ್. ಕುಟುಂಬತ್ ರ ಭೂಮಿನ ಪರಾಧೀನ ಮಾಡುವದೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವದೂ ಬಲ್ಯ ಮಾನ ಕೇಡ್ಂದೇ ಆಪ ಇಂಜತ್. ಒಕ್ಕಕೂ ಅದಂಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಕೂ ಸಂಬಂಧ ತಪ್ಪುವಕಾಗಾಂದ್ ಪುಟ್ಟ್ ನ ಕುಂಞಿಯಡ ಪೊಕ್ಕ್ ಬಳ್ಳಿನ ಭೂಮಿಲ್ ಪೂಪ ಇಂಜತ್. ಪಂಡ್ ಕಾಲತಿಂಜ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಉದ್ಯಮ ನೆಲ್ಲ್ ಬೊಳೆ. ಕಾಫಿ, ಯಾಲ, ಪುಳಿ, ನಲ್ಲಮಳೂ ಇದೆಲ್ಲ ಇಕ್ಕಿಕ್ಕ ಬಂದದ್.
ಕಾರೋಣ- ಮೂಲ ಪುರುಷಂಗ್ ಪೂಜೆ
ಪ್ರತಿಯೋರ್ ಒಕ್ಕವೂ ಪಂಡ್ ಕಾಲತ್ ಲ್ ಕೇಳಿ ನೇಡಿತ್ ಒಕ್ಕ ತಾಂಗಿತ್ ಮಮ್ಮರ್ಂಜ ಮೂಲ ಪುರುಷನ (ಕಾರಣ) ಕಾರೋಣಾಂದ್ ದೇವಡ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊಡ್ ತಿತ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ. ಇದ್ ಪಿತೃ ಆರಾಧನೆ ಆಯಿತುಂಡ್. ಈ ಕಾರೋಣಂಡ ಪೂಜೆಕ್ ‘ಕೈಮಡ’ ಎಣ್ಣುವ ಗುಡಿಕೆಟ್ಟಿತ್ ಸ್ಥಾನ ನೆಲೆ ಕೊಡ್ ಪ. ಓರಂದ್ ಒಕ್ಕತ್ ಲ್ ಕಾರೋಣ ತೆರೆ ಕೆ ಟ್ಟ್ ಚಿಡುವದೂ, ಕಾರೋಣನ ಬೊಳಿಪಡ್ ತುವ ಕ್ರಮವೂ ಉಂಡ್.
ಕುಂದ್ ಕಾಡ್ ಸೀಮೆಲ್ ಬಾಳುವ ವೀರ ಜನಾಂಗ ಕೊಡವ ಭಾರೀ ಧೈರ್ಯ ಶೌರ್ಯ ಕಾಟ್ ನ ಪೆರಿಯಯಿಂಗಕ್ ಗೌರವ ಭಕ್ತಿ ಕಾಟುವದ್ ಕೊಡವ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ ಒತ್ತಿತ್ ಅಯಿಂಗಡಲ್ಲಿ ವೀರಪೂಜೆ ರ ಪದ್ದತಿ ಉಂಡ್. ಪ್ರತಿ ಒಕ್ಕ ಅಯಿಂಗಡ ಪಂಡೇತ ವೀರಂಗಳ ‘ಕಾರಣವ’ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ. ಪೆರಿಯ ವೀರಂಗಡ ಪೊಣ್ಣಾಳಳ ‘ಚೊಡಲಚಿ’ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ‘ಕಾರಣಚಿ’ ಎಣ್ಣಿತ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವದುಂಡ್.
ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಬೊಳ್ ಚ
ಎಲ್ಲಾ ಕೊಡವಡ ಐನ್ ಮನೆಲೂ ಸೂರ್ಯ ಉದಿಪಕ ಪಿಂಞ ತಾರುವಕ ಮನೆ ಒಡಕಿತ್ ಚಾಣ ನೀರ್ ತಳ್ ಚಿತ್ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿಲ್ ಬೊಳ್ ಚ ಬೆಪ್ಪ ಪದ್ದತಿ ಉಂಡ್. ಬಂದಯಿಂ ಗೆಲ್ಲಾ ಆ ಬೊಳ್ ಚತ್ ನ ತೊಟ್ಟ್ ತೊತ್ತವ.
ಗೆಜ್ಜೆತಂಡ್
ಎಲ್ಲಾ ಕೊಡವ ಒಕ್ಕತ್ ಲೂ ಗೆಜ್ಜೆ ತಂಡ್ ಎಣ್ಣುವ ಒರ್ ಪವಿತ್ರ ತಂಡ್ ಇಪ್ಪ. ಇದನ ಕರಿಮರ ಎಣ್ಣುವ ಒರ್ ಜಾತಿ ಮರತ್ ಲ್ ತಯಾರ್ ಮಾಡುವ. ಪೆರ್ತ ಶುದ್ದ ಮುದ್ರಿಕೆಲ್ ಇದ್ನ ಬೆಚ್ಚವಂಡು.
ಐನ್ ಮನೆರ ಕನ್ನಿ ಕೋಂಬರೆ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಬೊಳ್ ಚತ್ ರ ಪಕ್ಕ ತೂಕಿ ಬೆಕ್ಕಂಡು. ಇದ್ ದೇವಡ ಬಿಂಬಕ್ ಸಮಾನ ಅರ್ಂಜವಂಡು. ಮನೆಲ್ ಕಾರೋಣ ವರ್ಂದ್ ಬಪ್ಪಕ ಈ ಗೆಜ್ಜೆತಂಡ್ ಕೊಡ್ ಕಂಡು. ಮಂಗಲಕಾರ ಕುಳ್ ಚಿತ್ ಬಪ್ಪಕ ಗೆಜ್ಜೆತಂಡ್ ಪುಡ್ ಚಂಡೇ ಬರಂಡು. ಮನೆಲ್ ಎಂತೇಂಗಿ ಅಪಶಕುನ ಆಪಾಂಗ್ ಮಿಂಞ ಗೆಜ್ಜೆತಂಡ್ ತನ್ನಾಲೆ ಕುಲ್ಂಗಿತ್ ಸದ್ದ್ ಮಾಡಿತ್ ಜನಳ ಎಚ್ಚರ ಪಡತುವ ಎಣ್ಣುವ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡ್. ಮಂಗಲತ್ ರಂದ್ ಮಂಗಲಕಾರ ಕ್ ಣ್ಣಂಗ್ ಎನ್ನೇಂಗಿ ಕಯ್ಯತಾಯಿತ್ ಮಂಗಲಾಡಿ ಪೋಪಕ್ ಕಯ್ಯತ ಪೋಚೇಂಗಿ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ಪಡೆ ಭೂಮಿಕ್ ಪೊರಡಂಡೂಂದ್ ಆಯಿಪೋನಕ ಬೋರೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಾಣತೆ ಮಂಗಲಕರ್ತಿನ ಗೆಜ್ಜೆ ತಂಡ್ ಕ್ ಮಂಗಲ ಕಯಿಪ ಪದ್ದತಿ ಪಂಡ್ ಕಾಲತ್ ಇಂಜತ್. ಪಡೆಭೂಮಿಂಜ ಬಂದ ಪಿಂಞ ತಾಂಡ ವಡಿಯಂಡ ಕೂಡ ಬಾವ ಇಂಜತ್.
ದುಡಿ
ದುಡಿ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಮರತ್ ನ ಕೊರಂಡಿತ್ ಅದಂಡ ದಂಡ್ ಬರಿಕ್ ಮುಚ್ಚಂಡ ತೋಲ್ ಪೊದ್ ಚಿತ್ ಮಾಡ್ ನಂತ ಕೊಡವಡ ಡೋಲ್. ಇದ್ ನ ಕೊಟ್ಟುವಕ್ ತೂರತ್ ರ ಕೋಲ್. ಇಕ್ಕ ಚೆಂಬು, ಪಿಚ್ಚೋಳೆರಂತ ಲೋಹತ್ ಲ್ ದುಡಿ ಮಾಡಿಯವ. ಕೊಡವಡ ಪ್ರತಿಯೋರ್ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್ ಕೂ, ಮಂಗಲ ಮುಂಜಿಕೂ, ಮಾದತ್ ರ ಪೊಲ್ ಚಿ ಪಾಟ್ ಕೂ ಈ ದುಡಿಯೇ ಆಧಾರ. ಕೊಡವಡ ತರಾವರಿ ಆಟ್ ಪಾಟ್ ಕೂ ಈ ದುಡಿಕೊಟ್ಟ್ ಇಂಜಿತೇ ಇರಂಡು.
ತಕ್ಕಾಮೆ
ಇದ್ ಲ್ ದೇವತ ಕ್ಕ, ಊರ್ ತ ಕ್ಕ, ನಾಡ್ ತ ಕ್ಕ, ದೇಶ ತಕ್ಕಾಂದ್ ಬೋರೆ ಉಂಡ್. ಪಂಡ್ ಕೊಡಗ್’ನ ಪನ್ನೆರಂಡ್ ಕೊಂಬ್ ಪಿಂಞ 35 ನಾಡಾಯಿತ್ ತಿರ್ ಚಿತಿಂಜತ್. ಪುತ್ತರಿ ಆಟ್ ಪಾಟ್ ಕ್ ಊರ್ ಮಂದ್,. ನಾಡ್ ಮಂದ್ ಎಣ್ಣುವ ನಡ್ ಪ್ ಇಕ್ಕಲೂ ಉಂಡ್. ಗ್ರಾಮತ್ ರ ಮುಂದಾಳ್ ತಕ್ಕ. ಪಂಡ್ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮಕೂ ಒಬ್ಬನೇ ತಕ್ಕ ಇಂಜತ್. ನಾಡ್ ಕ್ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬಂಗಿಂಜಿ ಜಾಸ್ತಿ ತಕ್ಕಂಗ ಇಂಜತ್. ಈ ನಾಡ್ ತಕ್ಕಂಡ ಕೊಡಿಕ್ ಇಡೀ ಕೊಡಗ್ ಕ್ 8 ದೇಶ ತಕ್ಕಂಗ ಇಂಜತ್. ಊರೂರ್ಂಜಿ ಬಪ್ಪ ಪುಕಾರತ್ ನ ತೀತಿತ್ ನ್ಯಾಯ ಕೊಡ್ ಪಂತ ಕೋರ್ಟ್ ರ ಕಾರ್ಬಾರ್ ಮಾಡುವ ಇಂಜತ್. ಇವು ಕೊಡಗ್ ರ ಬೋರೆ ಬೋರೆ ಜಾಗತ್ ಲ್ ‘8 ಪಟ್ಟಿ’ ತಿರ್ ಚಂಡಿಂಜತ್. ದೇವಡಿ ಪಟ್ಟಿ ಅರಟ್ಟಿಪಟ್ಟಿ, ಕಾರುಗುಂದ ಪಟ್ಟಿ, ಪಾಲೇರಿ ಪಟ್ಟಿ, (ಪೊಂಬಾವರಿ) ಬಾವಲಿ ಪಟ್ಟಿ, ಮಾವಟಿ ಪಟ್ಟಿ, ಬೇರಳೆ ಪಟ್ಟಿ, (ಪೆರುಮಾಳ್) ತಾಳೇರಿ ಪಟ್ಟಿ.. ಇದಂಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ದೇಶ ತಕ್ಕಂಗ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕೂಡಿತ್ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡ್ ಪ ಇಂಜತ್.
ಈ ಗ್ರಾಮ, ನಾಡ್, ದೇಶತಕ್ಕಂಗಕ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಏದೋರ್ ಅಧಿಕಾರ ಕೊಡ್ ತಿತಿಂಜ್ ಲೆ. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇ ಟ್ ರ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲತೆ ಪೋನಕಲೂ ಅವು ಗ್ರಾಮತ್ ತಂಟೆ ತಕರಾರ್, ಜಗಳ ಬಕ್ಕಣ ಇಲ್ಲತನೆಕೆ ಮಾಡಿತ್ ಗ್ರಾಮತ್ ರ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ಕ್ ಕಾರಣ ಆಯಿತಿಂಜತ್. ಈ ತಕ್ಕಂಗಕ್ ಗ್ರಾಮತ್ ರ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂತಾನ ಮೀರಿ ನಡ್ ಪಯಿನ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿತ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡ್ ಪ ಅಧಿಕಾರ ಇಂಜತ್. ಜನ ಕೊಡ್ ತ ಈ ಅಧಿಕಾರತ್ ನ ತಕ್ಕಂಗ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡುವ ಇಂಜ್ ಲೆ. ಗ್ರಾಮ ನಾಡ್ ಲ್ ಅಳ್ ತ್ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡ್ ಪಕ್ ‘ಅಂಬಲ’ ಕೆ ಟ್ಟಿತಿಂಜತ್. ತಪ್ಪ್ ಮಾಡನಾಯಿಂಗ ಪೊಳೆವಾಡ್ ಕೆಟ್ಟೊಂಡಿಂಜತ್ . ತಕ್ಕ ತಪ್ಪ್ ಮಾಡ್ ಚೆಂಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಕ್ ಕೊಡುಪ ಶಿಕ್ಷೆ ಕ್ಂಞ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ತಕ್ಕಂಗ್ ಕೊಡುಪ ಇಂಜತ್.
“ತಕ್ಕನ ದೂರಿತ್ ತೆಕ್ಕು ಪೊರಕಿನ, ಒಕ್ಕಳ ಮುಡ್ ಚಿ ಬೆಕ್ಕು” ಎಣ್ಣುವ ಪಳಂಜೊಲ್ಲ್ ತಕ್ಕಂಗಡ ತೀರ್ಮಾನಕ್ ಬೆಲೆ ಕೊಡ್ ಕ ತಯಿಂಗ ಒಕ್ಕ ತ್ ನ ಪಾಳಾಕುವ ಎಣ್ಣುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡ್ ತದ್ ತಕ್ಕಾಮೆ ಕ್ ಪೆರಿಯಯಿಂಗ ಕೊಡ್ ತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ/ಗೌರವ ತ್ ನ ಎತ್ತಿ ಕಾಟುವ.
ಕೊಡವಡ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಮಂದ್ ಮಾನಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರ, ತಕ್ಕಾಮೆ ಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ನ್ನೆ ಕೆ ಮೂಂದ್ ತಲೆಬಲ್ಯನಾಡ್ ರ ವಿಂಗಡಣೆ ಈ ಕ್ ದತ್ ರ ಪ್ರಕಾರ ಉಂಡ್ಂದ್ ಎಣ್ಣ ಲು : (ನಾಡ್ ರ ಪೆದ/ವಿವರ ತಿದ್ದ್ ಪಡಿಕ್ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್)
ಕೆಂಗಳದ್ – ಕ್ ಗ್ಗಟ್ಟ್ :
ಅಂಜಿಕೇರಿ ನಾಡ್ ಬೇರಳಿ ನಾಡ್ ಬೊಟ್ಯತ್ತ್ ನಾಡ್ ಕಿರುನಾಲ್ ನಾಡ್ (ಕಿರ್ ಗೂರ್ ನಾಡ್) ಕೆಂಗಳತ್ ನಾಡ್ ಕುರ್ಚಿ ತೊರೆ ನಾಡ್ ಕುತ್ತ್ ನಾಡ್ ಮರೆ ನಾಡ್ ಪತ್ತ್’ಕೆಟ್ಟ್ ನಾಡ್
ತಾವಳಗೇರಿ ನಾಡ್ ತೊಡ ನಾಡ್
ಪಾಬೊಳಿಯ – ಮೇಂದಲೆ:
ಬೆಪ್ಪು ನಾಡ್ ಬೇಂಗ್ ನಾಡ್ ಕಾಂತೂರು ಮೂರ್ನಾಡ್ ಬೈರ ನಾಡ್ ಕಡಿಯತ್ ನಾಡ್
ಎಡ್ ನಾಲ್ ನಾಡ್ (ಆರಾಯಿರ ನಾಡ್, ಬೋಟೋಳಿ ನಾಡ್) ಕಗ್ಗೋಡ್ ನಾಡ್ ಕುಯ್ಯಂಗೇರಿ ನಾಡ್
ಪಾಡಿ ನಾಲ್ ನಾಡ್ ನೆಲ್ಲ್ ಪುದಿಕೇರಿ ನಾಡ್ ಪೆರವನಾಡ್ ತಾವ್ ನಾಡ್
ಉಮ್ಮತ ನಾಡ್ (ಅಮ್ಮತ್ತಿ ನಾಡ್)
ಏಳ್ ನಾಡ್ – ಸೂರ್ಲಬಿ
ಸೂರ್ಲಬಿ ನಾಡ್ ಪಾಲೇರಿ ನಾಡ್ ಬದ್’ಗೇರಿ ನಾಡ್ ಪೊರಮಲೆ ನಾಡ್
ಮುತ್ತ್ ನಾಡ್ ಎಟ್ಟ್ ಕೇರಿ ನಾಡ್ (ಮಡಿಕೇರಿ ನಾಡ್) ಗಡಿ ನಾಡ್
ಮೂಂದ್ ಗೇರಿ ನಾಡ್ ಪೊರೆ ನಾಲ್ನಾಡ್ ಹೊರೂರ್ ಮೂಂದ್ ಗೇರಿ ನಾಡ್ ಮಕ್ಕ ನಾಡ್
ಪೆರಿಯಯಿಂಗಕ್ ಗೌರವ : ದೇಶತ್ ಸಾಧಾರಣ ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗತ್ ಲೂ ಉಳ್ಳನೆಕೆ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಬಯತ್ ಲ್ ಪೆರಿಯಯಿಂಗಳ ಕಂಡಕ ಪೆರ್ತ್ ಗೌರವ ಕೊಡ್ ಪ. ಆಣೇ ಆಡ್ ಪೊಣ್ಣೇ ಆಡ್ ತಾಂಗ್ ಗೊತ್ತುಳ್ಳ ಪೆರಿಯಯಿಂಗಳ ಕಂಡಕ ಮೂಂದ್ ಕುರಿ ಅಯಿಂಗಡ ಪಾದ ಮುಟ್ಟಿತ್ ತಾಂಡ ನೆತ್ತಿಕ್ ಒತ್ತಿಯಂಡ್ ಅಯಿಂಡ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡಂದವ. ಇನ್ನನೆ ಕಾಲ್ ಪುಡಿಕತೇ ಪೋಚೇಂಗಿ ಅದ್ ಮರ್ಯಾದಿರ ಲಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಾಂದ್ ತಿರಿಪ.
ಆಯುಧ – ತೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಕೊಡವ ಪೊರಪಾಡ್ ಲ್ ಆಯುಧಕ್ ಬಲ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡ್. ಆಣಾಳ್ ರ ಪೊರಪಾಡ್ ಲ್ ಪೀಚೆಕತ್ತಿ, ಮಂಗಲ ಸಂದರ್ಭತ್ ಲ್ ಒಡಿಕತ್ತಿಕ್ ಬಲ್ಯ ಸ್ಥಾನ. ಕನ್ನಿ ಕೋಂಬರೆಲ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಈಟಿ, ಬಾಳ್-ಭರ್ಜಿಕೂ ಆದ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡ್. ಸುಮಾರ್ 350 ಕಾಲಕ್ ಬಯ್ಯ ಕೊಡಗ್ ಕ್ ತಿರಿತೋಕ್ ಪರಿಚಯ ಆಚಿ. ಕ್ ಣ್ಣ ಕುಂಞಿ ಪುಟ್ಟುವಕ ಬಾಣಕ್ ಬೊಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ಬೊಡಿ ಸದ್ದ್ ಕೆಪನ್ನಕೆ ಮಾಡುವ. ಕುಂಞಿ ಆದ್ಯತ್ ಕೇಪದೇ ಬೊಡಿಸದ್ದ್. ಪಡೆಕ್ ಬೊತ್ತತೆ ಪಡೆಯಾಳಿಯಾಯಿತ್ ಬೊಳ್ಂದ ಎಣ್ಣುವ ಸೂಚನೆ ಇದಾಯಿತುಂಡ್. ಚತ್ತಕ ಸುದ್ದಿ ಕೊಡ್ ಪಕ್ ಜೋಡ್ ಬೊಡಿ ಓರ್ ಭಾಗ ಆಯಿತ್ ಕೂಡಿ ಪೋಯಿತ್.
ಪಂಡ್ಂಜೇ ಕೊಡವಕ್ ತೋಕ್ ಹಕ್ಕ್ ಇಂಜಾನ ಕೊಡಗ್ ರ ರಾಜ ರಾಜೇಂದ್ರ ವಡೆಯರ್ ರ ಹುಕುಂ ನಾಮ 19 ಲ್ ಎಳ್ ದಿತ್.
ಕೊಡವಡ ಮಂಗಲ
ಕೊಡವಡ ಮಂಗಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬೆಂದುಅರಿವ ಲ್ಲಿಂಜ ಶುರು ಆಪ ದ್ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಸಮ್ಮಂದ ಓತ್ತ್ ಬಂದಲ್ಲಿ ಮಂಗಲ ಕುರ್ ಚಿ ಕ್ ಣ್ಣಂಡ ಮೂಡಿರ ಮಂಗಲ ಅಯಿಂಗ ಡೈಂಗಡ ಮನೇಲ್ ಚಪ್ಪರ ಇಟ್ಟಿತ್ ಶುರು ಆಪ. ಚಪ್ಪರ ದಿನ ಬೈಟ್ ಕ್ ಣ್ಣಂಡ ಅವ್ವ ಕ್ ಣ್ಣಂಗ್ ಮಾಲೆ ಇಡುವ, ಮೂಡಿರ ಅವ್ವ ಮೂಡಿಕ್ ಮಾಲೆ ಪಿಂಞ ಕರ್ತಮಣಿ ಉಳ್ಳ ಪತ್ತಾಕ್ ಇಡುವ. ಮೂಡಿರ ಅವ್ವ ಮೂಡಿಕ್ ಕರ್ತಮಣಿ ಉಳ್ಳ ಪತ್ತಾಕ್ ಇಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾನ ಪದ್ಧತಿ ಬೋರೆ ಏದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಲ್ ಕಾಂಬುಲೆ. ಪೋಲಾಕ ಕುಳಿಚಿತ್ ಬೊಳ್ತ ಕುಪ್ಯ ಇಟ್ಟಿ ಗೆಜ್ಜೆ ತಂಡ್ ಪುಡಿಚ ಕ್ ಣ್ಣ ಮೂರ್ತ ಕಳ್ ಪ ಪಿಂಞ ಮೂಡಿರ ಮನೆಕ್ ಮಂಗಲಾಡಿ ಪೋಪ. ಮೂಡಿರ ಮನೇಲೂ ಮೂಡಿ ಪೋಲಾಕ ಕುಳಿಚಿತ್ ಚೊಂದ ಪೊಡಿಯ ಉಡ್ತ್ ಮೂರ್ತ ಕಳ್ ಪ. ಮಂಗಲಾಡಿ ಬಂದ ಕ್ ಣ್ಣಂ ಡ ಕೂಡೆ ಮೂಡಿ ಅಳತಿತ್ ದಂಪತಿ ಮೂರ್ತ ಕೈಪ. ಅದಾನದು ಸಮ್ಮಂದ ಅಡಕ್ಕಿ ತ್ ಮೂಡಿ ನ ಮೂಡಿ ರ ಕಡೆಕಾರೊಬ್ಬ ಬಟ್ಟೆತಡ್ ಪ ದ್ ವಿಶೇಷ ಸಂಧರ್ಭ. ಮಂಗಲಾಡಿ ಕ್ ಣ್ಣ -ಮೂಡಿ ಕ್ ಣ್ಣಂ ಡ ಮನೆ ಕ್ ಬಂದ ಪಿಂಞ ಮೂಡಿ ನೀರ್ ಚಾಣ ಎಡ್ ತ ಶಾಸ್ತ್ರ ತೀಂದದು ಕ್ ಣ್ಣ-ಮೂಡಿ ದಂಪತಿಯ ಳಾಪ.
ಮಂಗಲತ್ ಮಂಗಲಕಾರ, ಮಂಗಲಕರ್ತಿ ಮಂಡೆಕ್ ಮುಸ್ ಕ್ ಡುವ ಪದ್ದತಿ ಕೊಡವಡಲ್ಲಿ ಉಂಡ್. ಕೊಡವಡ ಮಂಗಲತ್ ಪುರೋಹಿತ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಂಗ ಮಾಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎದೂ ಇಲ್ಲೆ, ವರದಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲೆ. ನರಿನ ಕೊಂದ ಆಣ್ ಕೂ, ಪತ್ತ್ ಪೆತ್ತ ಪೊಂಗಕೂ ವಿಶೇಷ ಮಂಗಲ ಕಯಿಚಿತ್ ಗೌರವ ಕೊಡ್ ಪ ಇಂಜತ್.
ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್ ಲ್ ಕೆಟ್ಟ್ (ಕಡ್ ಪತ್ ರ ನಿಯಮ)
ಮನೆರ ಆಚಾರ ವಿಚಾರತ್ ಲೂ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್ ಲೂ ಭಾರೀ ಕಡ್ ಪತ್ ರ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಂಡು. ಈ ಕಾನೂನೆಲ್ಲಾ ಇಡೀ ಊರ್ ಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟದ್. ದೇವ ಕೆಟ್ಟ್ ಬುದ್ದ ಪಿಂಞ ಭೋಗ ವಿಲಾಸ ಕಯ್ಯ,. ಮಂಗಲ ಕುರಿಪೋ ಕಯ್ಯ, ಮಂಗಲ ಕಯಿಪ ಕಯ್ಯ, ಕುಂಞಕ್ ಪೆದ ಇಡುವೊ ಕಯ್ಯ, ಪಚ್ಚೆಮರ ಕೆತ್ತುವಕಾಗ, ಗ್ರಾಮತ್ ರೊಳಲ್ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಯಳ ಕೊಲ್ಲುವ ಕಯ್ಯ, ಎರ್ಚಿ ಮೀನ್ ತಿಂಬಕಯ್ಯ,. ಕಾಡ್ ಬೋಟೆ ಮಾಡುವ ಕಯ್ಯ,. ಪೊರ ಊರ್ ಲ್ ಒಳಿಯುವ ಕಯ್ಯ, ಇನ್ನತ ಕಠಿಣ ನೇಮ ಉಂಡ್. ಇಗ್ಗ್ ತಪ್ಪಂಡ ನಡೆ ಲ್ ಇಟ್ಟ ದೇಶ ಕೆಟ್ಟ್ ಲ್ ಇನ್ನತ ಕಠಿಣ ನೇಮ ಕೊಡಗ್ ರ 35 ನಾಡ್ ಕ್ ಅನ್ವಯ ಆಪ.
ಮಡಿ ಪಿಂಞ ಪೊಲೆ
ಶುದ್ದ ಆಯಿತುಳ್ಳಾನ ಮಡೀಂದೂ, ಅಶುದ್ದ ಆನಾನ ಪೊಲೇಂದೂ ಕೊಡವ ತಿರ್ ಚೋವ. ಕೊಡವಡಲ್ಲಿ ಪೆತ್ತ ಪೊಲೆ, ಚತ್ತ ಪೊಲೆ ಎಣ್ಣುವ ದಂಡ್ ಪೊಲೆ ಉಂಡ್. ಈ ಸಮಯತ್ ಲ್ ಏದೇ ದೇವ ಕಾರ್ಯ ಪಿಂಞ ನಲ್ಲ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವಕಾಗ. ಈ ಪೊಲೆ 12 ದಿನ ಇಪ್ಪ.
ತೆಳ್ ನೀರ್
ಒಲೆರ ತಿತ್ತ್ ದುಂಬಾ ಪವಿತ್ರಾಂದ್ ನಂಬುವ. ಏದೇಂಗಿ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆಕ್ ತಿತ್ತ್ ಕಂಡ, ಕೂಳ್, ಮಂಜ, ಚುಣ್ಣ ತ್ ನ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿತ್ ಬಳಸುವ. ಕೆಟ್ಟಾನ ನೀಕುವಕ್ ತೆಳ್ ನೀರ್ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಎಣ್ಣುವ ಕ್ರಮ ಉಂಡ್.
ಶಿಸ್ತ್ ರ ಜೀವನ
ಕೊಡವ ಶಿಸ್ತ್, ನೇಮಕ್ ಪೆರ್ತ್ ಬಲ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಕೊಡ್ ತವು. ಒಕ್ಕಕ್ ಕೊರವಕಾರ, ಕೊರವಕರ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಇಪ್ಪದಲ್ಲತೆ ಗ್ರಾಮತ್ ರ ಮುಂದಾಳ್ ‘ತಕ್ಕoಗ್’ ಒಂದನೆ ಸ್ತಾನ ಉಂಡ್. ‘ಅರಿಯುವವನೇ ಪೆರಿಯಂವ’ ಎಣ್ಣುವದ್ ಕೊಡವಡ ಒರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಪೆರಿಯಯಿಂಗಕೂ, ತಕ್ಕಮುಖ್ಯಸ್ಥಂಗೂ, ಏರ ಪಡಿಪು ಉಳ್ಳಯಿಂಗಕೂ ಏರ ಗೌರವ ಕೊಡ್ ಕಂಡು. ಇದ್ ಕೊಡವಡ ನಿಯಮ. ಬಲ್ಯ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭತ್ ಲ್ ಕೊಡವ ಉಡ್ ಪ್ ಲ್ ಇಲ್ಲತ ಯಿಂಗ ಪತ್ತಿಲ್ ಅಳ್ ತುಂಬ ಕಯ್ಯ ಎಣ್ಣುವ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಇಂಜತ್.
ಮರಗಿಡಕ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಕೊಡವ ತಂಗಡ ಬಾಳ್ ಲ್ ಮರಗಿಡಕ್ ದುಂಬಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡ್ ತಿತ್. ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿರ ಪ್ರಭಾವತ್ ನಗೊಂಡ್ ಪಾಲ್ ನ ಅಮೃತಾಂದ್ ನಂಬುವವು ಪಾಲ್ ಬಪ್ಪ ಎಲ್ಲಾ ಮರತ್ ನೊ ಭಯ ಭಕ್ತಿಲ್ ಕಾಂಬ. ಏದೇ ಕಲ್ಲ್’ರ ವಿಗ್ರಹ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡ್ ಚೆಂಗಿಯೂ ಪಾಲ್ ಬಪ್ಪ ಮರತ್ ರಡಿಲೇ ಎಣ್ಣುವ ನಂಬಿಕೆ. ಇದೇ ತರ ಎಲ್ಲಾ ಗಿಡ ಮರಕೂ ಪ್ರಕೃತಿ ದೇವಿರ ರೂಪಕೊಡ್ ಪ. ಏದೇದ್ ಮರತ್ ನ ಏದೇದ್ ಕಾರ್ಬಾರ್ ಕ್ ಬಳಸಂಡು ಎಣ್ಣುವ ನೇಮ ಉಂಡ್. ಚಾಂದ್ ಮರ ದೇವ ಸಮಾಜ, ನೆತ್ತಿಕ್ ಡುವ ಕುರಿಕ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಂಡು. ಬೂಟಿ, ತೆಕ್, ಬೊಳ್ಳಾಂದಿನಂತದ್ ಮನೆ ಕೆಟ್ಟುವಕ್ ಬಳಸುವ. ಚಪ್ಪೆಯ ಮರ (ಸಂಪಿಗೆ) ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕೈಮಡ ಇಂತಾನ ಕೆಟ್ಟುವಕ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಂಡು. ಮಾಂಗೆ, ಬೇಂಗೆ ರಂತಾನ ಚಾವು ಚುಡುವಕ್ ಬಳಸಂಡು ಎಣ್ಣುವ ನಿಯಮ ಉಂಡ್. ತಾಂದಿ ಮರ ಏದ್ ಕಾರ್ ಬಾರ್ ಕೂ ಆಗ.
ಪ್ರಕೃತಿಲ್ ಬೊಳಿಯುವ ಮರತ್ ನ ಅನಾವಶ್ಯಕ ಕೆತ್ತುವಕಾಗ. ಒರ್ ಮರ ಕೆತ್ತ್ ನಕ ದಂಡ್ ಮರ ನಡ್ ಕಂಡು. ಊರ್ ನಾಡ್ ಲ್ ದೇವಕೆಟ್ಟ್, ದೇಶ ಕೆಟ್ಟ್ ಬುದ್ದಲ್ಲಿ ಮರಕೆತ್ತುವಕಾಗ. ಕುಂಬು ಮರತ್ ನ ಮಾತ್ರ ಪುಳ್ಳಿಕ್ ಬಳಸಂಡು. ಊರೂರ್ ರ ದೇವಕಾಡ್ ಲ್ ಪಚ್ಚೆ ಗಿಡಮರ ಬಳ್ಳಿನ ಕೆತ್ತುವಕಾಗ. ಇನ್ನತ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ ಉಂಡ್.
ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ : ಕೊಡವ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಕಾತ್, ನೀರ್, ತಿತ್ತ್, ಭೂಮಿ ಇಂತಾನ ಭಯ ಭಕ್ತಿಲ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಜನಾಂಗ. ಈ ಪ್ರಕೃತಿರ ಶಕ್ತಿಕ್ ದೇವಡ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊಡ್ ತಿತ್.
ಬೇದಚಂಗ್ರಾಂದಿ (ಮಾಲ್ಯಾರ್ ತಿಂಗ ಆಖೀರಿ) ಲ್ ಕೊಡವ ಭೂಮಿತಾಯಿ ನ ತುದಿಪ. ಶುರುಬೇದ, ನಡುಬೇದ, ಕಡೇಬೇದ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ಮೂಂದ್ ದಿವಸ ಆಚರಣೆ ಉಂಡ್. ಬೇದ ನಾಳ್ ಲ್ ತೇಂಗಲ ಉರುಕುವ, ಕಾಡ್ ಬೋಟೆ, ಮೀನ್ ಪುಡಿಪ ದ್ ಮಾಡುವ ಆಚೇಂಗಿ ಭೂಮಿಕ್ ನೋಂಬಲ ಮಾಡುವನ್ನತ ಉಪ್ಪದ್, ಕಳ್ ಪದ್ ಮಾಡುವ ಕಯ್ಯ. ನಡುಬೇದ ನಾಳಂದ್ ಆಕತೆಂವ ತ್ ನ ಭೂತಾಯಿರ ನೆತ್ತಿಂದ್ ಬಯಂದಂಡ್ ಉರಿಬೆದ್ ಕ್ ನೆತ್ತಿ ಕಾಯತೆನಕೆ ಚರಕ್ ಲ್ ಎಣ್ಣೆ ನ ಬೂಕಿತ್, ಮರತ್ ರ ಚೀಪ್ ನ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್, ಮುಂಬೊ ಳ್ ಚ ಕತ್ತ್ ಚ್ಚ್ ಟ್ಟಿತ್, ಕೇಕ್ ದಿಕ್ಕ್ ನೋಟಿಯಂಡ್ ಕುಂಬ್ಯಾರ್ ತಿಂಗತ್ ಭೂಮಿ ತಾಯಿನ ತಂಪ್ ಮಾಡುವಕ್ ಮಳೆಕಾಯಿತ್ ಪ್ರಕೃತಿನ ತೊಪ್ಪ. ಕಡೇಬೇದ ನಾಳಂದ್ ಗುರು ಮೀದಿ ಬೆಪ್ಪಕ್ ನಲ್ಲ ದಿನ.
ಇದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಪೂಜಕಂಗ ಎಣ್ಣುವಾಂಗ್ ಓರ್ ಆಧಾರ.
ಚಾವು ಲ್ ವಿಶೇಷ ಶಾಸ್ತ್ರ: ಚಾವು ನ ಕುಳ್ ಪಿಚಿ ಟ್ಟಿ ತ್ ವಯಸ್ಸ್ ಕ್ ಬಂದ ಮಂಗ ಲಾಕತ ಆಣ್ ರ ಚಾವ್ ಆಚೇಂಗಿ ಪಿಲ್ಲ್ ನೆರಿಯತ್ ಫೊಣ್ಣ್ ರೂಪತ್ ರ ಗೊಂಬೆ ನ, ಫೊಣ್ಣ್ ರ ಚಾವಾಚೆಂಗಿ ಆಣ್ ರ ರೂಪ ತ್ ರ ಗೊಂಬೆ ನ ಜೊತೆ ಮಾಡಿತ್ ಶ್ರಂ ಗಾರ ಮಾಡಿತ್ ಮಂಗಲ ಕೈಪ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟ್ಟಿಲ್ ಮಾಡುವದ್ ಮನಸ್ಸ್ ನ ಕರ್ ಕ್ ವಂತದ್ . ಅಲ್ಲಿಂಜ ಚಾವು ನ ಬಾಡೆ ಲ್ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ನೀರ್ ಕ್ ಇ ಳ್ಂಜಿತ್ ಕೇ ಕೊ ಳ ಕ್ ಎ ಡ್ ತ ಪೋಪಕ್ ಪ ಟ್ಟಿ ಕ್ ಎಡಪ. ಚತ್ತ ಯಿಂಡ ಪಕ್ಕತ ಶೋಕತಿಪ್ಪ ಸಂಬಂಧ ಕಾರ ಬೊಳ್ ತ ಬಟ್ಟೆ ರ ನಿಪ್ಪುತುಣಿ ಕೆ ಟ್ಟಿ ಯೊವದ್ ಕೊಡವಡ ಪದ್ಧತಿ ನಡಪುರ ವಿಶೇಷ.
ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್
- ಎಡಮ್ಯಾರ್ ಒಂದ್: ಕೊಡವ ಜನಾಂಗ ಎಡಮ್ಯಾರ್ ಒಂದ್ (ಏಪ್ರಿಲ್ 14-15) ಪುದಿಯ ಕಾಲಾಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವ. ಅದ್ ನ ಬಿಸು ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ಎಣ್ಣುವ. ಅಂದ್ ಬೇಲ್ ಕ್ ಎತ್ತ್ ಕೆಟ್ಟುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಡುವ. ಚೆನ್ನಂಗ್ ಜಾಗತ್ ಲ್ ಮನೆಮನೆಲ್ ಕಣಿ ಪೂಜುವದೂ ಇಂಜತ್.
- ಕಕ್ಕಡ ಪದಿನೆಟ್ಟ್ (18): ಇದ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಮೂಂದಾಂಗ್ ಬಪ್ಪ ದಿನ. ಕಾಡ್ ಲ್ ಮದ್ದ್ ತೊಪ್ಪು ಎಣ್ಣುವ ಓರ್ ತೊಪ್ಪು ಉಂಡ್. ಕಕ್ಕಡ ಪದ್ ನೆಟ್ಟಾಂಗ್ ಆ ತೊಪ್ಪುಲ್ 18 ತರ ಮದ್ದ್ ದುಂಬುವ. ಆ ತೊಪ್ಪುರ ರಸ ಎಡ್ ತಿತ್ ಪಾಯಸ ಮಾಡಿತ್ ಉಂಡಕ 18 ತರ ಖಾಯಿಲ ಬಪ್ಪಾನೊ ತಡ್ ಪ ಪಿಂಞ ಉಳ್ಳ ಖಾಯಿಲಕೂ ಪರಿಹಾರ ಕ್ ಟ್ಟುವ ನಂಬಿಕೆ ಕೊಡವಡದ್. ಅದಂಗಾಯಿತ್ ಕಕ್ಕಡ (18) ಪದ್ ನೆಟ್ಟಾಂಗ್ ಮದ್ದ್ ಕೂಳ್ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಡ್ಂಜೇ ಬಂದಿತ್.
- ಕೈಲ್ ಪೊವುದ್: ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ ಪರಪಕ ನಾಟಿ ಪಣಿ ತ್’ರುವ. ಬೇಲ್ ಲ್ ನೈಚ ಎತ್ತಡ ಬೊಳೆಂಜಿ ನೊಗ ಎಡ್ ತಿತ್ ಅಯಿಂಗಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಡ್ ಕಂಡು. ನಾಲ್ ತಿಂಗ ಬೇಲ್ ಲ್ ನಯಿಚಿತ್ ಚಿಕ್ಕಿ ಚೋತ ಜನಕ್ ಒರ್ ಗದ್ದಾಳತ್ ರ ಊಟ ಆಂಡೂಂದ್ ಬೈಂದವ. ಅನ್ನನೆ ಕನ್ನಿಕೋಂಬರೆ, ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ನಡು ಬಾಡೆ ಲ್ ಬೆಚ್ಚಿತಿಂಜ ತೋಕ್, ಕತ್ತಿ, ಬಾಳ್ ಭರ್ಜಿರಂತ ಆಯುಧತ್ ನ ಕತ್ತಿ ಮುಕ್ಕಿ ಬಂದತ್ ಲ್ ಪೊಯಿತಿತ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿತ್ ಕಾಡ್ ಬೋಟೆಕುಳ್ಳ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಯವಂಡು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ದೇಶಕಾಯಿತ್ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಎಣ್ಣುವ ಪೆದತ್ ಲ್ ಬಲ್ಯ ಗೌಜಿರ ನಮ್ಮೆ ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ 18 oಗ್ (3 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಲ್) ನಡ್ ಪ. ನಡ್ ಪ್ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ ಒಂದನೇ ಚೋವ್ವಾಚೆ ಸುರ್ಲಾಭಿ ನಾಡ್ ಲ್, ದಂಡನೇ ಚೋವ್ವಾಚೆ ಮುತ್ತ್ ನಾಡ್ ಲ್, ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಟಿತ್ ಚಿಂಙ್ಯಾರ್ 11 ಅಥವಾ 12 oಗ್ ನಾಲ್ನಾಡ್ ಲೂ ನಮ್ಮೆ ನಡ್ ಪ. ಅಂದ್ ಮನೆಮನೆಲ್ ಬಲ್ಯ ಗದ್ದಾಳತ್ ರ ಊಟ ಮಾಡಿತ್ ಕಾರಣಂಗ್ ಎಡೆಇಟ್ಟಿತ್ ಮನೆಕಾರ ಒತ್ತೊರ್ಮೆಲ್ ಉಂಡ್ ಕುಡ್ ಚಿತಾನ ಪಿಂಞ ಯಜಮಾನ ಪೂಜ್ ನ ಆಯುಧತ್ ನೆಲ್ಲಾ (ನರಿನೋ ಪಂದಿನೋ ಬಟ್ಟೆ ಬುಟ್ಟ್ ಪಣಂಗ್, ಶತ್ರು ನ ಎಣಂಗತೆ, ಶತ್ರು ಎಣಂಗ್ ಚೆಂಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಕೆಟ್ಟಿ ಪಣಂಗ್, ಮಿತ್ರಂಗ್ ತೊಣೆಯಾಯಿ ನಿಲ್ಲ್, ರಾಯಂಗ್ ಮಿನಿಯತೆ, ದೇವಳ ಮರೆಯತೆ oದ್ ಎಣ್ಣಿ ತ್) ಕಿಕ್ಕರಂಗಡಾತ್ ಪೆರಿಯವಂಗ್ ಕೊಡ್ ಪ. ನರಿ ಪಂದಿಯಳಂತ ಕಾಡ್ ಪ್ರಾಣಿಯಳ ಎನ್ನನೆ ಜಯಿಸಂಡು, ಶತ್ರುಪಡೆನ ಎನ್ನೆ ಗೆಲ್ಲಂಡು ಎಣ್ಣುವ ಪಡೆತಂತ್ರತ್ ನ ಎಣ್ಣಿಕೊಡ್ ಪ. ಊರ್ ರ ಆಣಾಳೆಲ್ಲಾ ಊರ್ ಮಂದ್ ಲ್ ಕೂಡಿತ್ ಗುರಿಕ್ ಬೊಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ತರಾವರಿ ಪೈಪೋಟಿರ ಕಳಿಕಳ್ ಚಿತ್ ಪಿಂಗುವ. ಇದ್ ಕೊಡಗ್ ರ ಕೇಳಿ ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ.
- ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ: ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ಕೊಡವಕ್ ಪೆರ್ತ್ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ.. ಕವೇರಮುನಿ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಲ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಾಡಿಯಂಡಿಪ್ಪ. ಮಕ್ಕ ಫಲ ಇಲ್ಲೇಂದ್ ಬ್ರಹ್ಮನ ತಪಸ್ಸ್ ಮಾಡುವ. ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಯಿತ್ ತಾಂಡ ದತ್ತ್ ಮೋವ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆನ ಕವೇರಂಗ್ ಕೊಡ್ಪ. ಕನ್ನಿ ಯಾಯಿತ್ ಇಪ್ಪಕ, ಕಾವೇರಿ ಕನ್ನಿಕುಂಡ್ ಉಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶ ತ್ ಇಪ್ಪ. ಕವೇರಂಡ ಮೋವಳಾನಾಂಗ್ ಕಾವೇರೀಂದ್ ಪೆದ ಬಾತ್. ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ನ ಮಂಗಲಾನ ಕಾವೇರಿ ತಲಕಾವೇರಿ ಲ್ ಇಪ್ಪ. ಕಾವೇರಿನ ದುಂಬಾ ನೇರ ಒಬ್ಬಳೇ ಬುಟ್ಟಿತ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಮುನಿ ತಾನ್ ಕೊಡ್ತ ತಕ್ಕ್ ತಪ್ಪ್ ನಾಂಗ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥರೂಪಿಣಿ (ಪೊಳೆ)ಯಾಯಿ ಲೋಕೋದ್ಧಾರಕ್ಕಾಯಿತ್ ಒಕ್ಕಿ ಪೋಪ. ಪಿತ್ಯಾಂದ್ ಬಲಂಬೆರಿ ಲ್ ತಡ್ತ ಕೊಡವಡ ಬೋಡಿಕೆನಗುಂಡ್ ಕಾಲಕೊಮ್ಮ ತೊಲೆಯಾರ್ ಚಂಗ್ರಾಂದಿರಂದ್ ತಲಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥಕುಂಡ್ ಲ್ ತೀರ್ಥರೂಪತ್ ಲ್ ಉಕ್ಕಿ ಬಪ್ಪ. ಆ ಸಮಯಕ್ ಸೆರಿಯಾಪನೆಕೆ ನಡಂದ್ ಪೋಯಿತ್ ತಲಕಾವೇರಿಲ್ ತೀರ್ಥಕುಳ್ ಚ ತೆಂಗಿ ತಾಂಡ ಪಾಪ ಪರಿಹಾರ ಆಪ ಎಣ್ಣ್ ವದ್ ಪುರಾಣ ಸಿದ್ದಾಂತ. ಆ ಪುಣ್ಯ ದಿನತ್ ರ ಪಿತ್ಯಾಂದ್ ಕೊಡವಳೆಲ್ಲಾ ಕುಳ್ ಚಿತ್ ಮನೆಮನೆಲ್ ಸೂರ್ಯ ಉದಿಪಾಂಗ್ ಮಿಂಞ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಲ್ ಬೊಳ್ಚ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ತೆಂಗೆಕ್ ಪೂವ್, ಮಾಲ್, ಬಟ್ಟೆ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿತ್ ಕಾವೇರಿಯಮ್ಮೆನ ಕನ್ನಿಯಾಯಿ ತ್ ಪೂಜಿತ್ ತಕ್ಕಾರ ಬೈಂದೊವದ್ ಕಣಿಪೂಜೆ. ಕಣಿಪೂಜುವದ್ ಕೊಡವಡ ಪ್ರಾ ಮುಖ್ಯವಾನ ನಮ್ಮೆ.
ಶ್ರೀ ಕಾವೇರಿ ಕೊಡವಡ ಕುಲ ದೇವತೆ, ಅವ್ವ..
ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ರಂದ್ ತಲೆಕಾವೇರಿ ಕ್ ಪೋಪ ಕಯ್ಯತಯಿಂಗ ಪಿತ್ಯಾಂದ್ ಬಲಂಬೆರಿ ಲ್ ತೀರ್ಥಕುಳಿಪ.ಕಾವೇರಿ ಚಂಗ್ರಾಂದಿ ರ ಒನ್ನಾಂದೆಕ್ ಮುಪ್ಪಡೆ ಪೋಲಂಜತಿಕ್ ಬೊತ್ತ್ ಕುತ್ತುವ. ಬೊತ್ತ್ ಕುತ್ತ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರ ಅಸ್ತಿ ಕ್ ಯಜಮಾನ ಉಂಡ್ ಎಣ್ಣುವ ಸಂಕೇತ. “ಪೊಂಗ ಬೊತ್ತ್ ಕೈಬಳ ಬಳ್ಳಿ, ಪಾಂಡವ ಭೂಮಿ ಯಂಗ ಭೂಮಿ” ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ಮೂಂದ್ ಕುರಿ ಕಾಕಿತ್ ಬೊತ್ತ್ ಬೆಪ್ಪ ದ್ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಪಾಂಡವಂಗ ಎಣ್ಣುವ ಅರ್ಥ ವೂ ಬಪ್ಪ.ಕಣಿಪೂಜ್ವ ದಿನ ಕೂಟಿತ್ ಬಪ್ಪ ಪತ್ತ ನೇ ದಿನತ್ ಪತ್ತಾಲೋದಿ. - ಇಗ್ಗುತಪ್ಪ ಬಿರ್ ಚ್ಯಾರ್ ಕಲಾಡ್ಚ: ಇದ್ ಪಾಡಿ ಇಗ್ಗುತ್ತಪ್ಪಂಡ ನೆಲೆಲ್ ಕೃತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರ ತ್ ಲ್ (ಪುತ್ತರಿ ಕ್ ಓರ್ ದಿವಸ ಮಿಂಞ ಅಥವಾ ಪುತ್ತರಿ ರಂದೇ) ನಡ್ ಪ ನಮ್ಮೆ. ನಮ್ಮೆಕ್ ಪದ್ ನಂಜಿ ದಿನಕ್ ಮಿಂಞ ಕರ್ತಬಾವುರ ಎದ್ ಪ್ ಲ್ ಇಗ್ಗುತ್ತಪ್ಪಂಡ ತಿರಿಕೆ ರ ಪತ್ತೆಪರೆ ಲ್ ನಮ್ಮೆ ಕುರಿಪದೂ, ಪುತ್ತರಿ ನಮ್ಮೆ ರ ನಾಳ್ ಮುಹೂರ್ತ ನೋಟುವದೂ ನಡಂದ ಪಿಂಞ ಆದಿ ಸ್ಥಾನ ಮಲ್ಮ ತ್ ವಿಶಾಖ ನಕ್ಷತ್ರ ತ್ ದೇಶಕೆಟ್ಟ್ ಇಡುವ. ದೇಶಕೆಟ್ಟ್ ರ ಸಮಯತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ರ ಎಲ್ಲಾ ನಾಡ್ ಕಾರ ಪೆರ್ತ್ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಂಡು. ಕುಂಬ್ಯಾರ್ ಕಲಾಡ್ಚ ಬಲ್ಯ ನಮ್ಮೆ ಪುಬ್ಬನಕ್ಷತ್ರ ಪ್ರಕಾರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗತ್ ನಡ್ ಪ ನಾಡ್ ಕೆಟ್ಟ್ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವ ನಮ್ಮೆ. ಪಾಡಿ ಶ್ರೀ ಇಗ್ಗುತಪ್ಪಂಗ್ ಮಾತ್ರ ಕಾಲಕ್ ದಂಡ್ ಕುರಿ ಜೋಡ್ ಚೋಮಂಡ ಎತ್ತ್ ಪೂರಾಟ ನಡ್ ಪ.
- ಪುತ್ತರಿ: ಕೇರಳ ತ್ ರ ಓಣಂ ನಮ್ಮೆ ಕಯಿಂಜಿತ್ 90 ದಿನತ್ ರ ಆಸ್ ಪಾಸ್ ಲ್ ಬಪ್ಪ ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರ ತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಪುತ್ತರಿ. ಬೆಲ್ ಲ್ ಬೊಳ್ ತ್ ನ ಬೊಳೆನ ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷೀಂದೆಣ್ಣಿತ್ ಮನೆಕ್ ಕೊಂಡಬಪ್ಪದೇ ಈ ನಮ್ಮೆ. ಇದ್ ನವೆಂಬರ್ ಆಖೀರಿ ಇಲ್ಲೇಂಗಿ ಡಿಸಂಬರ್ ಲ್ ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರತ್ ಬೊಳ್ತ-ಬಾವು ರಂದ್ ಬೈಟ್ ನಡ್ ಪಂತ ಪೆರ್ತ್ ಕೇಳಿಪಟ್ಟ ನಮ್ಮೆ. ಇಗ್ಗುತ್ತಪ್ಪಂಡ ನೆಲೆಲ್ ಕದ್ಎಡ್ ಪ ಸಮಯಕ್ಕ್/ ಸಮಾರಂಭಕ್ ದೇವ ಪೊಳ್ ದ್, ಆದಾನ ಪಿಂಞ ನಾಡ್ ಕಾರ ಕದ್ಎಡ್ ಪ ಸಮಯಕ್ಕ್/ ಸಮಾರಂಭಕ್ ನಾಡ್ ಪೊಳ್ ದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಪುದಿ ಎಣ್ಣ್ ಚೆಂಗಿ ಪುದಿಯ, ಅರಿ ಎಣ್ಚೆಚೆಂಗಿ ಅಕ್ಕಿ ಅರ್ಥಾತ್ ಪುದಿಯಅಕ್ಕಿ ಮನೆಕ್ ಎಡ್ತ ಬಪ್ಪ ಸುಸಂದರ್ಭ ತ್ರ ನಮ್ಮೆ. ನೆರೆ ಕೆಟ್ಟ್ ವದ್, ಕದ್ ಎಡ್ ಪದ್ ವಿಶೇಷ ಸಂಪ್ರದಾಯ.ನಮ್ಮೆಕ್ ಏಳ್ ದಿನಕ್ ಮಿಂಞ ಊರ್ ಮಂದ್ ಲ್ ಕೂಡಿತ್ ಆಟ್ ಪಾಟ್ ರ ತರಬೇತಿ ನಡ್ ಪ. ಇದಂಗ್ ಈಡ್ ಕೂಡುವ/ಎಡ್ ಪೊ ಎಣ್ಣುವ. ಪುದಿಯ ನೆಲ್ಲ್ ನ ಮನೆಕ್ ಕೊಂಡ ಬಂದ ಪಿಂಞ ನಾಡ್ ಮಂದ್ ಲ್ ಬೊಳಕಾಟ್, ಕೋಲಾಟ್ ತರಾವರಿ ಆಟ್ ಪಾಟ್ ನಡ್ ಪ. ಊರ್ ರ ಪ್ರತಿ ಮನೆಕೂ ಊರ್ ಕಾರ ದುಡಿಕೊಟ್ಟ್ ಪಾಟ್ ಆಯಿ ಪೋಯಿತ್ ಆ ಒಕ್ಕತ್’ರ ಆಳಣ್ಣ ತುದ್ ಚಿ ಪಾಡಿತ್ ಉಂಡ್ ಕುಡ್ ಚಿ ಬಪ್ಪ. ಇದೆಲ್ಲಾ ಆನ ಪಿಂಞ ಊರ್ ಕಾರಡ ಒರ್ಮೆನ ಕಾಟುವಕ್ ಊರೊರ್ಮೆ ಎಣ್ಣುವ ಓರ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ಊಟತ್ ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡ್ ಪ.
- ಗ್ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನತ್ ಲ್ ಕಾಲತ್ ರ ನಮ್ಮೆ: ಪ್ರತಿ ಊರ್ ಲ್ ಪೊವ್ವದಿ, ಮಾದೇವ, ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಇನ್ನನೆ ತರಾವರಿ ದೇವಡ ತಿರಿಕೆ ಇಪ್ಪ. ಈ ತಿರಿಕೆ ಲ್ ಊರ್ ರ ದೇವತಕ್ಕಂಡ ಮುಂದಾಳ್ ತನತ್ ಲ್ ಕಾಲಕೊಮ್ಮ ಬೊಳ್ ಕ್ ನಮ್ಮೆ ಕಯಿಪ. ನಮ್ಮೆಕ್ 15 ದಿನಕ್ ಮಿಂಞ ಭಾರೀ ಕಠಿಣತ್ ರ ದೇವಕೆಟ್ಟ್ ಇಡುವ. ನಮ್ಮೆ ಕೆಟ್ಟ್ ಬುದ್ದ ಪಿಂಞ ನಮ್ಮೆಕಾಕಣೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಶುದ್ದ ಮುದ್ರಿಕೆಲಿಂಜಿತ್ ನಮ್ಮೆರ ಕೆಟ್ಟ್ ನ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಂಡು. ನಮ್ಮೆಲ್ ಪೀಲಿಯಾಟ್, ಬೊಳ್ ಕಾಟ್, ಕೊಂಬಾಟ್, ಚೌರಿ ಆಟ್, ಆರಾಟ್ ಇನ್ನನೆ ತರಾವರಿ ಆಟ್ ದುಡಿಕೊಟ್ಟ್ ಪಾಟ್ ಇಪ್ಪ. ಊರ್ ಲ್ ಶಾಂತಿ, ಒಗ್ಗಟ್ಟ್, ಒತ್ತೋರ್ಮೆಕ್ ಈ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್ ಪೆರ್ತ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ.
ಕೊಡಗ್ ಲ್ ದೇವಡ ನೆಲೆ ಎನ್ನನೆ ಉಂಡ್ ಎಣ್ಣುವ ವಿವರಣೆ ಈ ಪಾಟ್ ಲ್ ಉಂಡ್:
ಪೊಮ್ಮಾಲೆ ಕೊಡವು ಲ್ ಎನ್ನತ್ತ ನೆಲೆಯಾಪ ದೇಶ್ ಕೋರ್ ಮಾದೇವಿ ಕಾವೇರಮ್ಮ ಮಾತಾಯಿ,
ನಾಡ್ ಕೋರ್ ಮಾದೇವ, ಊರ್ ಕೋರ್ ಪೊವ್ವದಿ, ಕೇರಿ ಕೋರ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪ,
ಒಕ್ಕ ಕೋರ್ ಕಾರೋಣ, ಓಡೆ ಕೋರ್ ನಾಥನೂ, ಓಣಿ ಕೋರ್ ಪೂದನೂ
ಇನ್ನತ್ತ ನೆಲೆಯಾಪ.
ಕೊಡವ ಪಾಜೆಲ್ ತಿಂಗ :
- ಎಡಮ್ಯಾರ್ (14 ಏಪ್ರಿಲ್-14 ಮೇ)
- ಕಾದ್ಯಾರ್ (15 ಮೇ – 14 ಜೂನ್)
- ಆದರೆ (15 ಜೂನ್ – 16 ಜೂಲೈ)
- ಕಕ್ಕಡ (17 ಜೂಲೈ – 16 ಆಗಸ್ಟ್)
- ಚಿನ್ಯಾರ್ (17 ಆಗಸ್ಟ್ – 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್)
- ಕನ್ಯಾರ್ (17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ – 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್)
- ತೊಲೆಯಾರ್ (17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ – 15 ನವೆಂಬರ್)
- ಬಿರ್ಚ್ಯಾರ್ (16 ನವೆಂಬರ್ – 15 ಡಿಸೆಂಬರ್)
- ದಲ್ಮ್ಯಾರ್ (16 ಡಿಸೆಂಬರ್ – 13 ಜನವರಿ)
- ಮಲ್ಯಾರ್ (14 ಜನವರಿ – 12 ಫೆಬ್ರವರಿ)
- ಕುಂಬ್ಯಾರ್ (13 ಫೆಬ್ರವರಿ – 11 ಮಾರ್ಚ್)
- ಮೀನ್ಯಾರ್ (12 ಮಾರ್ಚ್ – 13 ಏಪ್ರಿಲ್)
ಕೊಡವ ಪಾಜೆಲ್ ವಾರ:
- ನಾರಾಚೆ (ಭಾನುವಾರ)
- ತಿಂಗಳಾಚೆ (ಸೋಮವಾರ)
- ಚೊವ್ವಾಚೆ (ಮಂಗಳವಾರ)
- ಪದ್ ನಾಚೆ (ಬುಧವಾರ)
- ಬೇಳಾಚೆ (ಗುರುವಾರ)
- ಬೊಳ್ಯಾಚೆ (ಶುಕ್ರವಾರ)
- ಚೆನಿಯಾಚೆ (ಶನಿವಾರ)
ನಂಬಿಕಸ್ತಂಗ, ಕೀರ್ತಿವಂತಂಗ: ಕೊಡವ ಸತ್ಯವಂತಂಗ, ನಂಬಿಕಸ್ತಂಗ ಪಿಂಞ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಉಳ್ಳವೂಂದ್ ಪೊರದೇಶತ್ ರ ಪೆರ್ತ್ ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಂಗ ತುದಿಚಿತ್ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್.
ಕೊಡವ ಹಠಾವಾದಿಯಳಲ್ಲ.: ಕೊಡವಡಲ್ಲಿ ಕಂಡ್ ಬಪ್ಪ ಒರ್ ವಿಶೇಷತೆನೆ ಎಲ್ಲಾರೂ ಮೆಚ್ಚುವ. ಕೊಡವ ಜಾತಿ ಧರ್ಮತ್’ರ ವಿಚಾರತ್ ಹಠವಾದಿಯಳಲ್ಲ. ಏದ್ ಗುರುನೋ ಮಠತ್’ನೋ ಮಂಡೆಲ್ ಬೆಚ್ಚಂಡವೂ ಅಲ್ಲ. ತಾಂಡ ಧರ್ಮೇ ಮೆಲ್ಂದ್ ಬೋರೆ ಧರ್ಮತ್’ನ ಚೌಟಿ ತಾತುವ ಸ್ವಾರ್ಥ ಬುದ್ದಿ ಏದ್ ಕಾಲತೂ ಬಂದಿತಿಲ್ಲೆ. ಇಂಞೊ ಬ್ಬಂಡ ಆಚಾರ ಸಂಪ್ರ ದಾಯ ತ್ ನ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಅದ್ ತಾಂಡದೇ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ವಾದ ಮಾಡುವ ಞಾ ಣ ಇಲ್ಲತ ಕಪಟ ಕಳಿ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಡವ ಕೊಡ್ ಪ್ ಲೆ. ಇಂದತ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗತ್ ನ ಒಂದ್ ಮಾಡಿತ್ ಕಾಪಾಡೊಂಡುಂದ್ ಎಚ್ಚಕೋ ಜನ ಪೊರಟತೆಂಗಿಯೂ ಅವಂಡ ಜನಾಂಗತ್ ನ ವೃದ್ದಿ ಮಾಡುವ ದೃಷ್ಠಿ ಒನ್ನಾಂದೂ ಅವಂಡ ನಾಗರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಕ್ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿತ್ತಿಲ್ಲೆ. ಆನಗೊಂಡ್ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗ ಇಕ್ಕಾಕಣೆಕ್ ನಡ್ಂದ್ ಬಂದ ಬಟ್ಟೆ ನಂಗಡ ದೇಶತ್ ರ ಬೋರೆ ಜನಾಂಗಕ್ ಮಾದರಿ ಆಯಿತ್ ಉಂಡ್. ಇದ್ ನಾಗರಿಕ ಜನಾಂಗಕ್ /ಮಾನವ ಕುಲಕೋರ್ ಓರ್ ಆದರ್ಶ.
ಕೊಡವ ಪಡೆಯಾಳಿಯ, ಮಾರಾಟಕುಳ್ಳವು ಅಲ್ಲ : ಕೊಡವ ಏದ್ ಕಾಲತ್ ಲೂ ಪಣತ್ ರ ಆಸೆಕ್ ಪಡೆಪೊತ್ತವು ಅಲ್ಲ. ಪಡೆ ಎಣ್ಣುವದ್ ತಾಂಡ ಪುಟ್ಟ್ ಗುಣತ್ ಲ್ ಬಂದದ್. ಪಡೆಲ್ ಜೈಸುವದೂ, ಪಡೆ ಪೊತ್ತ್ ಚಾವದೂ ದಂಡಾಂಗೂ ಕುಶಿ ಪಡುವವು.
ಪುತ್ತರಿ ನಮ್ಮೆರ ಸಮಯತ್ ಲ್ ಪರಿಯಕಳಿ ಎಣ್ಣುವ ಓರ್ ಪೋಯ್ತ್ ಪಡೆರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಉಂಡ್. ಅದ್ ಓರ್ ಪಡೆವಿದ್ಯೆ ಆನಕಲೂ ಕೊಡವಂಗ್ ಅದೋರ್ ಕಳಿ. ಕೊಡವಡ ಶೌರ್ಯ, ಪಡೆವಿದ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ತಾಂಡ ದೇಶ ರಕ್ಷಣೆಕಾಯಿತೂ, ಒಕ್ಕಡ ಕೇಳಿಕಾಯಿತೂ, ರಾಜಾಂಡ ಸೇವೆಕಾಯಿತೂ ಮಾತ್ರ. ಪಣಕಾಯಿತ್ ಪಡೆ ಪಡೆಪೊತ್ತವು ಅಲ್ಲ. ಇದ್ ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಳೂ ಅರ್ಂಜಿತ್, ಅನುಭವಿಚಿಟ್ಟಿತ್, ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿ ಬೆಚ್ಚಿತ್. 1837 ಅಮರಸುಳ್ಯ ಕಾಟ್ ಕಾಯಿ ಪಡೆಲ್ ಶತ್ರುವ ಸರಕಾರತ್ ರ ಖಜಾನೆ ದರೋಡೆ ಮಾಡ್ ನ ಬಲ್ಯ ಗಂಟ್ ರ ಪಣತ್ ನ ಶತ್ರುವಡ ಕೈಂಜಿ ವಶಪಡ್ ತಿಯಂಡ್ ಸರಕಾರಕ್ ಒಪ್ಪಚ್ಚಿಟ್ಟತ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರ ಆ ಪಣತ್ ನ ಇನಾಂ ಆಯಿತ್ ಕೊಡ್ ಪಕ ‘ನಂಗ ಪಣಕಾಯಿತ್ ಪಡೆ ಪೊತ್ತವು ಅಲ್ಲ’ ಎಣ್ಣಿತ್ ಆ ಪಣತ್ ನ ಬಯ್ಯಕ್ ಟ್ಟದ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಳ ಬೆರಗಾಯಿಚಿಟ್ಟಿತ್.
19 ನೇ ಶತಮಾನತ್ಂಜಿಪ್ಪರ ಸೈನ್ಯತ್ ಲ್ ಕೊಡವಡ ಸಂಖ್ಯೆ ಪೆರ್ತ್ ದುಂಬಾ ಉಂಡ್.
ಮತಾಂತರತ್ ರ ಕೆಣಿಕ್ ಬಲಿಯಾಗತ ಜನ : ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಿಂಞ ಜರ್ಮನಿರ ವಿ ದ್ವಾಸಂಗ ಕೊಡಗ್’ಕ್ ಬಂದ ನೇರಾನ ಉದ್ದೇಶ ಕೊಡವಳ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಕ್ ಮಾತುವದ್. ಕೊಡವ ಪದ್ದತಿ, ಪೊರಪಾಡ್, ಸಂಪ್ರದಾಯತ್’ನೆಲ್ಲ ಅವು ಪೆರ್ತ್ ಮೆಚ್ಚಿತ್ ಎಳ್ ದ್ ನಕಲೂ ಕೊಡವಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಕ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡ್ ನದ್ ಕಂಡ್ ಬಪ್ಪ್’ಲೆ. ಮತಾಂತರ ಮಾಡುವದೊಂದೆ ಅಯಿಂಗಡ ಗುರಿ ಆಯಿತಿಂಜತ್. ಕೊಡವ ಬೊಳ್ಳೆಕಾರಡ ವಿದ್ಯೆ, ಪೊರಪಾಡ್, ಜೀವನತ್’ರ ಮಾದರಿ, ಊಟೋಪಚಾರತ್ ನೆಲ್ಲಾ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡ್ ಚೇಂಗಿಯೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಕ್ ಕೂಡ್ ಲೆ. ಆಸೆಕ್ ಬಲಿಯಾಯಿತ್ ಒಬ್ಬ ದಂಡಾಳ್ ಕೂಡ್ ಚೇಂಗಿಯೂ ಆ ಮತತ್ ಲೇ ಉಳ್ಂಜಿಲೆ. ತಂಗಡ ಅಜ್ಜ ಮುತ್ತಜ್ಜಂಗಡ ಕಾಲತ್ಂಜಲೇ ಬಂದ ಪರಂಪರೆನ ಬುಡುವಕ್ ತಯಾರಿಂಜಿಲೆ. ಕೊಡವಳಾಯಿತೇ ಉಳಿಯಂಡೂಂದ್ ಅಯಿಂಗಡ ಆಶೆ. ಅಕ್ಕತ ಸರಕಾರ ಪಿಂಞ ಪಾದ್ರಿಯ ಎಚ್ಚಕೇ ಆಸೆ ಕಾಟಿತ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟಕಲೂ ಆಕರ್ಷಣೆಕ್ ಬಲಿಯಾಗತೆ ಕೊಡವತನತ್ ನ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ ಬುಡತೆ ಬಾಳ್ ನವು ಎಣ್ಣುವಕ್ ಪೆರ್ಮೆರ ವಿಷಯ.
ಪಾಲೇರಿ ನಾಯಕ ನ ಕಪಟ ಸನ್ಯಾಸಿ ಕೋಲ್ಲ್ ಚಿಟ್ಟಿತ್ ರಾಜ ನಾಯಿತ್ ಕೊಡವ ಡ ಮೇಲೆ ದುರಾಡಳಿತ:
ಚೆಂಗಾಳ ಸಂತತಿಕ್ ಕೂಡ್ ನ ಬಿದನೂರ್ ನಾಯಕಂಗ ತಂಗಡ ಜೈನ ಧರ್ಮ ಮಾತಿತ್ ಶಿವಾಚಾರ (ಲಿಂಗಾಯಿತ) ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡ್’ಚೀಂದ್ ಎಣ್ಣುವ.
ನಾಯಕಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಅವಧಿಲ್ ಪೊರಮೆ ಎಲ್ಲಿಂಜೋ ಪಾಲೇರಿನಾಡ್ ಕ್ ಓರ್ ಅನಾಮಧೇಯ ಸನ್ಯಾಸಿವೇಷತ್ ಲ್ ಬಂತ್ ಮೇಲ್ ದುಂಬಾ ಬೂದಿನ ಬಳಂದಂಡ್ ತಿರ್ ಗಿಯಂಡ್ ನೆಲೆ ನಿಂದತ್ಂದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಆ ಆಸಾಮಿ ಜನಕ್ ವಿದ್ಯೆ ಪಡ್ ಪ್ ಚಿಡುವ ಕುರ್ಕ ಕೆಣಿಲ್ ಜನ ಬೆಂಬಲ ಪಡಂದವ. ವಿಧ್ಯೆ ಪಡ್ ಪ್ ಚಿಟ್ಟಾಂಗ್ “ಧೂಳಿ ಭತ್ತ” oದ್ ಜನ ನೆಲ್ಲ್ ಕೊಡ್ ತಂಡಿಪ್ಪ. ಈ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ವೇಷಕಾರ ಆಸಾಮಿ ಕೊಡವಳ ಪೂಸಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಇಲ್ಲಿಯತ ಕೊಡವ ನಾಯಕಂಗಳೆಲ್ಲಾ (ಪಾಳೇಯಗಾರಂಗಳ) ಮೋಸ- ಕೆಣಿಲ್, ತಂತ್ರ ಮಂತ್ರ ಎಣ್ಣಿ ತ್ ಪರಸ್ಪರ ಜಗಳ ಪತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟ್ ಒಬ್ಬಂಡ ಮೀದ ಒಬ್ಬ ಪಡೆಪೊತ್ತಿತ್ ನಾಶ ಆಪನ್ನಕೆ ಕೆಣಿ ಪಾಯಿಚಿಡುವ. ತಾವು ನಾಡ್ ನಾಯಕ ಕರ್ಣೆಯ ಬಾವು ನ ಚೋಪ್ ಚಿಟ್ಟ ಪಿಂಞ ಬಾಕಿ ನಾಯಕಂಗಳೆಲ್ಲಾ ಕೊಲ್ಲ್ ಚ್ಹಿ ಟ್ಟಿ ತ್ ತಾನೇ ರಾಜನಾಪ. ಮೋಸ ಅರಿಯತ ಜನ ಲಿಂಗರಾಜ ೦ದ್ ಪೆದ ಇಟ್ಟಂಡ ವೇಷ ಧಾರಿನ ರಾಜಂದ್ ಒತ್ತವ.
ಲಿಂಗರಾಜಂಡ ವಂಶಸ್ಥಂಗ 250 ಕಾಲ ಕೊಡಗ್ ನ ಮೋಸತೂ-ಕೆಣಿಲ್, ತಂತ್ರ ಮಂತ್ರ ಚಾಳಿನ ಮುಂದು ವರಿ ಚಿಟ್ಟಂಡ್, ನೆಲೆ ಕೊಡ್ ತ ಕೊಡವಡ ಒಕ್ಕ ಒಕ್ಕಳ ಒಂದೊಂದಾಯಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಯಿತ್ ಕುತ್ತಿನಾಶ (low level genocide) ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಆಳ್ ಚಿ.
ಸನ್ಯಾಸಿವೇಷತ್ ಇಂಜಂವ ಬಿದನೂರ್ ನಾಯಕಂಗಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟವಂದೂ ಎಣ್ಣುವದುಂಡ್. ಇಂವ ದಾಡ ಮೊಂವ ಎಣ್ಣುವಾಂಡ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲೆ. ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಪೊಟ್ಟ್ ಮೋಸತ್ ರ ಆದಿ ಇಲ್ಲಿಂಜ ಶುರು ಆಪ
ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಡ ಹಿಂಸೆರ ಆಡಳಿತಕ್ ಒಳ ಪಟ್ಟವು ಕೊಡವ: ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜಂಡ ಹಿಂಸೆ ದುಂಬ್ ನ ಆಡಳಿತ (ಕೊಡವಡ ಮೀದ) ಕೊಡವಕ್ ಗೇನ ಮಾಡಿಯವಕೇ ಕೈಯತದ್. ಜಿ ರಿಕ್ಟರ್ ಎಣ್ಣುವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾರ ಇನ್ನನೆ ಎಳ್ ದಿತ್ “ಅಂವ ತಾಂಡಪ್ಪಂಡ ಎಳಿಯ ಪೊಣ್ಣಾಳಲೆಲ್ಲಾ ತಾಂಡ ಪೊಣ್ಣಾಯಿತ್ ಬಳಸಿಯಂಡತ್”. ಅಂವ ನೂರಾಂಗೂ ಏರ ಪೊಣ್ಣಾಳಳ ಬೆಚ್ಚಂಡಿಂಜತ್. ಜಿ ರಿಕ್ಟರ್ ಪಿಂಞ ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪ ತಂಗಡ ಪುಸ್ತಕತ್ ಲ್ ಪೆತ್ತ ಪೊಮ್ಮಕ್ಕಡ ಮೊಲೆ ಪಾಲ್ ನ ಈ ದುಷ್ಟ ರಾಜಂಗಕ್ ಎಕ್ಕಲೂ ಎಡ್ ತ ಪೋಯಿತ್ ಕೊಡ್ ಕಂಡೂಂದ್ ಎಳ್ ದಿತ್. ಇದಂಗ್ ಏದೇಂಗಿ ಪೊಣ್ಣಾಳ್ ವಿರೋಧ ಮಾಡ್ ನಕ ಆ ದುಷ್ಟ ರಾಜ ಆ ಪೊಣ್ಣಾಳಳ ಕೊಲ್ಲುವದಲ್ಲತೆ ಅವಡ ಒಕ್ಕತ್ ನೇ ನಾಶ (ಕುತ್ತಿನಾಶ) ಮಾಡುವ ಇಂಜತ್. ಅವಂಡ ಹಿಂಸೆರ ಕ್ರಮ ಪೊಮ್ಮಕ್ಕಡ ಕೆಮಿ ಅರ್ ಪ, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡುವ ಪಿಂಞ ಕೊಲ್ಲುವ.
ಇಂಞಬ್ಬ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜ (ಕಟ್ಟ್ ರ ಕೊಡಿಲ್ ಮೆತ್ತೆನ ಮನುಷ್ಯಂಡ ಆಕಾರತ್ ಬೆಚ್ಚಿತ್ ಕಟ್ಟ್ ರ ಅಡಿಲ್ ಒಳಚಿ ಬುದ್ದೋವಿಂಜಂವ) ವೀರರಾಜ 1807-08 ಲ್ ಸಂಶಯ ಪಟ್ಟಂಡ್ 800 ೦ಗೂ ಜಾಸ್ತಿ ಕೊಡವಳ ಕೊಂದಿತ್ ಮಾರಣ ಹೋಮ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಅದಲ್ಲತೆ ಅಯಿಂಗಡ ಸ್ವಂತ ಕಾರ ಆಣಾಳಳ ಕೊಂದ್ ಅಯಿಂಗಡ ಪೊಣ್ಣಾ ಳಳ ಗುಲಾಮಂಗ ಕ್ ಕೋಡ್ ತದ್ ರಾಜಂಗ ಕ್ರೂರ ನರಮೇಧ (genocide) ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಇಂಜಾಂಗ್ ಓರ್ ಉಧಾಹರಣೆ.
ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗ ನೂರಾರ್ ಕೊಡವ ಒಕ್ಕಡ ಕುತ್ತಿನಾಶ ಮಾಡಿತ್ ಅರೆಪಾಜೆ ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಕಾರಳ ಆ ಅಸ್ತಿ ಲ್ ಆಳಪಿಚಿಟ್ಟದ್, ರಾಜಂಗ, ಚೇರಿಯ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ರ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗ ತ್ ರ ಮೇಲೆ ಮಾಡ್ ನ ಕ್ರೂರ ನರಮೇಧ ಕ್ (genocide) ಸಾಕ್ಷಿ ಯಾಯಿತ್ ಇಂದೂ ಕಾಂಬ.
ಹೈದರಾಲಿ ಆಡಳಿತತ್ ಕೊಡವ : ಹೈದರಾಲಿ ಬಿದನೂರ್ ರಾಜಂಗಳ ಚೋಪ್ ಚಿಟ್ಟಿತ್ ಮೈಸೂರ್ ರ ರಾಜನಾಚಿ. ಬಿದನೂರ್ ರ ಜಯತ್ ನಗೊಂಡ್ ಕೊಡಗ್ ತಾಂಡ ವಶ ಆಪಾಂದ್ ಗೇನಮಾಡಿತ್ ಪೆರ್ತ್ ಕುರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಆನಕ ವೀರ ಕೊಡವ ಅವಂಗ್ ಬಗ್ಗ್ ಲೆ. ಕೊಡಗ್ ರ ಪಾಲೇರಿ ಲಿಂಗಾಯಿತ ರಾಜ ಕುಟುಂಬ ತ್ ರೊಳಲೇ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹ ಬಂದಾನಗೊಂಡ್ ಹೈದರಾಲಿರ ಸಹಾಯ ಪಡಂದ ಲಿಂಗರಾಜ 1780 ಲ್ ಚತ್ತತ್. ಬಯತ್’ಕ್ ಬರತ ಲಿಂಗರಾಜಂಡ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ನೆವನತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ರ ಆಡಳಿತತ್ ನ ಹೈದರಾಲಿ ವಹಿಸಿಯಂಡ್ ಮಡಿಕೇರಿಲ್ ಓರ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪಡೆನ ಬೆಚ್ಚತ್. ಇದ್ ಕೊಡವಕ್ ಸೆರಿ ಬಂದ್ ಲೆ. 1782 ಲ್ ಕೊಡವ ದಂಗೆ ಎದ್ದಿತ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯತ್ ನ ದೊವುತಿರ್ ತ್.
ಟಿಪ್ಪು ಮಾಡ್ ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ದೀಕರಣ, ನರಮೇಧ, ಬಲತ್ಕಾರತ್’ರ ಮತಾಂತರ, ದೇಸ್ಥಾನತ್’ರ ನಾಶ ಪಿಂಞ ಅಪವಿತ್ರ :
1782 ಲ್ ಹೈದರಾಲಿ ಚತ್ತದು ಟಿಪ್ಪು ರಾಜನಾಚಿ. 1784 ಲ್ ಟಿಪ್ಪು ಕೊಡಗ್ ಕ್ ಓರ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡ್ ತತ್. ಕೊಡಗ್ ರ ಜನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಕ್ ವಿರೋಧವಾಯಿತ್ ನಿಂದಕ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ತಪ್ಪದಲ್ಲತೆ ಪಡೆ ಎಡ್ ತಂಡ್ ಬಪ್ಪೀಂದ್ ಬೊತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟತ್. ಆಚೇಂಗಿ ದೇಶಭಕ್ತ ಕೊಡವ ದಂಗೆ ಎದ್ದಿತ್ ಟಿಪ್ಪು ಅಯಿಚ ಪಡೆನ ಬಡ್ ಚಿ ಬಯ್ಯಕ್ ದೊವ್ ತ್ ಚಿ.
ಹೈದರ್ ಪಿಂಞ ಅವಂಡ ಮೋಂವ ಟಿಪ್ಪು ಕೊಡಗ್ ನ ಪುಡಿಪಕ್ ಪೆರ್ತ್ ಕುರಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟಿತ್. ಆನಕ ಕೊಡವ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ವಾರ್ ಫೇರ್ ಎಣ್ಣುವ ಪಡೆತಂತ್ರತ್ ಲ್ ಭಾರೀ ಗಟ್ಟಿಗಳಾಯಿತಿಂಜಾನಗೊಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪಡೆ ಜಯಿಸ್ ಲೆ. ಉಗ್ರ ಉಪಾಯತ್ ನಗೊಂಡ್ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಾಂಗತೆ ಅವಮಾನ ಅನುಭವಿಚಿಟ್ಟ ಟಿಪ್ಪು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಯವನ ಎಣ್ಣುವ ನೆವನತ್ ಲ್ ಕೊಡವ ವೀರಂಗಳ ಭಾಗಮಂಡಲತ್ ರ ಪಕ್ಕ ದೇವಾಟ್ ಪರಂಬುಕ್ 1785 ಲ್ ಆಯುಧ ಎಡ್ ತವತೆ ಎಲ್ಲಾರೂ ಬಂದಿತ್ ರಾಜಿ ಪಂಚಾಯತಿ ಮಾಡಿಯೊವನಂದ್ ಎಣ್ಣಿತ್ ಅಯಿಚತ್. ಈ ತಕ್ಕ್ ನ ನಂಬ್ ನ ಕೊಡವ ಬರಿ ಕೈಲ್ ಕಾವೇರಿಪೊಳೆರ ಕರೆಲ್ ದೇವಾಟ್ ಪರಂಬು ಬಾಣೆಕ್ ಬಾತ್. ಟಿಪ್ಪು ತಾಂಡ ಪಡೆಯಾಳಿಯಳ ಕಾಡ್ ಲ್ ಒಳ್ ಪ್ ಚಿಟ್ಟಿತಿಂಜತ್. ಬರಿ ಕೈಲ್ ಬಂದ ಕೊಡವಡ ಮೀದ ಒಳ್ ಚಿತಿಂಜ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯ ಏಕಾಏಕಿ ಬುದ್ದಿತ್ ಕೆತ್ತ್ಂಗೊಲೆ ಕ್’ಳ್ಂಜತ್. ಬಂದ್ ಕೂಡ್’ನ ಆಣ್, ಪೊಣ್ಣ್ , ಮಕ್ಕ ಮರೀಂದ್ ನೋಟತೆ ಆಯಿರಾಯಿರ ಜನಳ ತರ್’ಚಿ ಸೂರೆ ಇಟ್ಟತ್.
ಇತರ ಧರ್ಮತ್ ರ ಗಟ್ಟಿಗ ಶತ್ರುಪಡೆನ ಸ್ನೇಹಾಚಾರತ್ ರ ನಾಟಕ ಮಾಡಿತ್ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಕಾತಳತ್ ತಾಂಡ ಸೈನ್ಯ ತ್ ನ ಗುಟ್ಟಾಯಿ ವೃಧಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಶತ್ರುಪಡೆ ರ ಮೇಲೆ ಹಠಾತ್ ಧಾಳಿ ಮಾಡಿ ಚದಿಚಿತ್ ತಳ್ ತ್ವ “ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ” ತ್ ನಡಂದ ಮಾರಣ ಹೋಮ ಉದಾಹರಣೆನ ಟಿಪ್ಪು ಇಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿ ಕ್ ಕೊಂಡ ಬಾತ್.
ಆಯಿರಾಯಿರ ಜನ ತಪ್ಪ್’ಚಿಟ್ಟಂಡ್ ಕಾಡ್ ಲ್ ಒಳ್ ಚಯಿನ ತೇಡಿ ಪುಡ್ ಚಿತ್ ಮಿಂಞಕ್ ಕೊಡವ ಪಡೆಪೋಕತನ್ನಕೆ ಕೊಡವಳ ಮೈಸೂರ್ ಕ್ ಪುಡ್ ಚ ಪೋಯಿತ್ ಬಲಾತ್ಕಾರತ್ ಅರ್ತಿತ್ ಸುನ್ನತಿ ಮಾಡಿತ್ ಮತಾಂತರ ಮಾಡ್’ಚಿ. ಇದ್ ಮಾನವ ಕುಲತ್ ರ ಮೇಲೆ ಟಿಪ್ಪು ಮಾಡ್ ನ ಘೋರ ಅಕ್ಷಮ್ಯ ಅಪರಾಧ.
ಟಿಪ್ಪು ಕೊಡವಡ ಮೇಲೆ ಮಾಡ್ ನ ಕ್ರೂರ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ದೀಕರಣ/ ನರಮೇಧ (ethnic cleansing / genocide) ಕ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಲ್ಲಾ ನಾಡ್ ಲ್ ಇಂದೂ ಕಾಂಬ. ದೇವಡ ಸ್ಥಾನ ಅಪವಿತ್ರ ಮಾಡ್ ನದ್, ವಿನಾಶ ಮಾಡ್ ನದ್ ಪಿಂಞ ಲೂಟಿ ಮಾಡ್ ನಾಂಗ್ ಲೆಕ್ಕ ಇಲ್ಲೆ.
ಕ್ರಿ ಶ 1789-92 ಈ ಅವಧಿಲ್ ಮೈಸೂರ್ ಯುದ್ದ ನಡಂದತ್. 1791 ಲ್ ಓರ್ ಇರ್ ಲ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯ ಸುಲ್ತಾನಂಡ ಪಡೆರ ಮೀದ ಬುದ್ದತ್. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯ ಓಡಿರ್ ತ್. ಮೂಗ್ಲಿಂಗ್ ಎಣ್ಣುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಳ್ತ್’ಕಾರಡ ಪ್ರಕಾರ ಕೊಡಗ್ಂಜಿ ಬಲತ್ಕಾರತ್ ಪುಡ್’ಚ ಪೋಯಿತ್ ಮತಾಂತರ ಮಾಡ್ ನ 12,000 ಕೊಡವ ಅಲ್ಲಿಂಜಿ ತಪ್ಪ್’ಚಿಟ್ಟಂಡ್ ತಂಗಡ ಸ್ವಂತ ನಾಡ್ ಕೊಡಗ್’ಕ್ ಬಂದ್’ರ್’ತ್. ಅವು ಆದ್ಯ ಕೊಡವಳಾಪಕ್ ಬೈಂದಕಲೂ ಆಯಂಗಡ ಸಂಪ್ರದಾಯತ್ ರ ಜೀವಕ್ ಅಪಾಯ ಉಳ್ಳ ಕಠಿಣ ಮತಾಂತರ ಕಟ್ಟ್ ಪಾಡ್ ಕ್ ಒಳಪಟ್ಟಾಂಗ್ ಮುಸಲ್ಮಾನಂಗಳಾಯಿತೇ ಕೊಡಗ್ ಲ್ (ಬಾಳ್ ಚಿ) ಬಾಳಿಯಂಡುಂಡ್.
ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ದೀಕರಣ/ ನರಮೇಧ ನಡಂದಾನ ನಡಂದಿತಿಲ್ಲೆಂದ್ ವಾದ ಮಾಡುವದ್, ಊರ್ ಕೇರಿರ ಪೆದ ಮಾತುವದ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ದೀಕರಣತ್ರ / ನರಮೇಧ ತ್ರ ಆಖೀರಿಲ್ ನಡ್ ಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಂದ್ ವಿದ್ವಾಂಸಂಗ ಎಣ್ಣುವ.
ನಂಗಡ ಅಜ್ಜಂಗ ಮುತ್ತಜ್ಜಂಗ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ದೀಕರಣ/ ನರಮೇಧ ಅನುಭವಿಚಿಟ್ಟಂಡ್ ಪೊಮ್ಮಾಲೆ ಕೊಡವು ನ, ಮಣ್ಣ್ ಮನೆ ಸ್ಥಾನ ತ್’ನ ಕಾತ್ ಬೊಳತಿತ್ ತಂದಾನ ಮಾರಿ ಕೇರಿ ಪೋಪದ್, ಪೊಮ್ಮಕ್ಕ ಜನಾಂಗ ತ್ ನ ಬುಟ್ಟ್ ಪೋಪದ್ ಜನಾಂಗತ್ ರ ಮಿಂಞ ನಿಂದಿತುಳ್ಳ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯ. ಜನಾಂಗತ್ ರ ಅಳಿವು ಉಳಿವು ರ ಪ್ರಶ್ನೆ . ಪೆರಿಯಯಿಂಗಡ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆ ಎಡ್ ತಂಡ್ ನಡ್ ಪದ್ ಅತ್ಯವಶ್ಯ.
ದುಷ್ಟಂಗಕ್ ಪ್ರಕ್ರತಿರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ:
ಕೊಡವ, ದಿಕ್ಕ್ ದೆಸೆ ಇಲ್ಲತ ವಂಗ್ ನಿಪ್ಪಕ್ ನೆಲೆ ಕೊಡ್ ತಿತ್, ಕೂಳ್ ಟ್ಟ್ ಚಾಕಿತ್ ರಾಜನಾ ಯಿ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಅವಂಡ ಪಾಲೇರಿ ಸಂತತಿಕಾರ ನೂರಾರ್ ಕೊಡವ ವಕ್ಕಳ ಕುತ್ತಿ ನಾಶ ಮಾಡಿಚಿ. ಕಡೆಕ್ ಪಾಲೇರಿ ವಂಶ ನಿಪ್ಪಕ್ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲತೆ ನಿರ್ನಾಮ ಆಚಿ .
ಮತಾಂಧ, ವಚನ ಭ್ರಷ್ಟ, ಟಿಪ್ಪು ನೂರಾರ್ ಕೊಡವ ವಕ್ಕಳ ಕುತ್ತಿ ನಾಶ ಮಾಡ್ ಚಿ, ಕೆತ್ತಿ ಕೊಂದತ್, ಮತಾಂತರ ಮಾಡ್ ಚಿ , ದೇಸ್ಥಾನ ನಾಶ ಮಾಡ್ ಚಿ , ಕಾವೇರಿ ನೆಲೆ ನಿಂದ ತಾವ್ ನಾಡ್ ಲ್ ಕೊಡವಳ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕಡೆಕ್ ತಾಂಡ ಮಕ್ಕಳ ಒತ್ತೆ ಬೆಚ್ಚಿ , ಶತ್ರು ಪೆಡೆರ ಕೈಲ್ ತುಂಡ್-ತುಂಡಾಯಂಡ್ ಚತ್ತತ್.
ಶತಶತಮಾನತ್’ರ ದುಷ್ಟ, ನಿರಂಕುಶ, ಮಾಟ-ತಂತ್ರ, ಮೋಸ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ದಯ ಇಲ್ಲತ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಡ ಪಿಂಞ ಟಿಪ್ಪುರ ದುರಾಡಳಿತಗುಂಡ್ ಅನುಭವಿಚಿಟ್ಟ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ದೀಕರಣ/ ನರಮೇಧ ಕ್ ಕೊಡವ ರೋಸಿ ಪೋಯಿತಿಂಜತ್. ನಲ್ಲ ಆಡಳಿತ ಬೈಂದ ಕೊಡವಡ ಕಣ್ಣ್’ಕ್ ಬುದ್ದದೆ ಬ್ರಿಟಿಷಡ ನಿಯಮ ಬದ್ದ ಆಡಳಿತ. ಕೊಡವಕ್ ಬ್ರಿಟಿಷಡ ಕೂಟ್’ಕಳಿ ಜೋರಾಚಿ. ವಂಚನೆ, ಮೋಸ, ಕಳ್ಳತನ ಪೋಡಿ ಇಲ್ಲತ ಕೊಡವಡ ಸ್ವಭಾವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಕ್ ದುಂಬಾ ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ಆಚಿ. 1834 ಲ್ ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜನ ಪುಡ್’ಚಿತ್ ಅಯಿಚ ಪಿಂಞ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಬಾತ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಬಂದ ಸುರೂಲ್ ಕೊಡಗ್’ಲ್ ಪೋಲೀಸ್ ಸುಪರಿಡೆಂಡೆಂಟ್ ರಾಬ್ ಕೋಲ್ ಎಣ್ಣುವಂವೊ ಕೊಡವಳ ಮೆಚ್ಚಿತ್ ಪೆರ್ತ್ ಎಳ್’ದಿತ್. ಕೊಡವಡ ವಂಶಪಾರಪರ್ಯ ಹಕ್ಕ್ ಬಾಧ್ಯತೆರ ಪದ್ದತಿರ ವಿಷಯ ಇವು ಎಳ್’ದಿತ್ ಕೊಡವಡ ನಲ್ಲರಿಕೆನ ಮೆಚ್ಚಿಯಂಡ್ ಕೊಡವಡ ನಲ್ಲಗುಣ ಪಾಳಾಕತನ್ನಕೆ ಎಚ್ಚರತ್ ಕಾಪಾಡಿಯವಂಡು ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ತಾಂಡ ಸರ್ಕಾರಕ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕಂಗ, ದುಡ್ಡ್ ಕಾಸ್’ರ ಆಸೆಕ್ ಬಲಿಯಾಪವು ಅಲ್ಲ. ಇಂತ ಜನಾಂಗಕ್ ಸೆರಿಯಾನ ವಿದ್ಯೆ ಕೊಡ್ ತಿತ್ ಅವು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಪನ್ನನೆ ಮಾಡಂಡು. ನಂಗಡ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪದ್ದತಿರ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿ ಅಯಿಂಡ ಮೇಲೆ ಬೂವತನ್ನಕೆ ಎಚ್ಚರ ಎಡ್’ತವಂಡೂಂದ್ ಎಳ್’ದಿತ್.
1835ಲ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಪಯ್ಯು ವಳಾಡ್ ಎತ್ತ ಳಾಡ್ ತಿಂಬಕಾಯಿತ್ ಕೆತ್ತುವಾನ ಮನ್ನಾ ಮಾಡ್ ನದ್ ಅಯಿಂಗ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಜನಡ ಧರ್ಮ ಸಂಬಂಧವಾನ ಭಕ್ತಿ ನಂಬಿಕೆನ ನೋಂಬಲ ಮಾಡ್ ಲೆ ಎಣ್ಣುವಾಂಗ್ ಓರ್ ಉದಾ ಹರಣೆ.
ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಕಾಟಕಾಯಿ ಅಡಕ್ ನದ್: ಬ್ರಿಟಿಷಡ ಆಡಳಿತ ಕಾಲತ್’ಲ್ ಎಣ್ಣ್’ನಕ 1837 ಲ್ ಕೊಡವ ಬ್ರಿಟಿಷಡ ಪರ ನಿಂದಿತ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡತ್ ರ ದಂಗೆನ ಅಡಕಿತ್, ದಂಗೆಕಾರ ಸರಕಾರತ್ ರ ಖಜಾನೆ ದರೋಡೆ ಮಾಡ್ ನ ಬಲ್ಯ ಗಂಟ್ ರ ಪಣತ್ ನ ಶತ್ರುವಡ ಕೈಂಜಿ ವಶಪಡ್ ತಿಯಂಡ್ ಸರಕಾರಕ್ ಒಪ್ಪಚ್ಚಿಟ್ಟತ್. ಇದಂಗ್ ಕುಶಿಪಟ್ಟ ಗವರ್’ನರ್ ಜನರಲ್ ಆ ಖಜಾನೆರ ಪಣತ್’ನ ವೀರ ಕೊಡವಂಗಕ್ ಇನಾಂ ಆಯಿತ್ ಕೊಡ್ ಕಂಡುಂದ್ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರ ಆ ಪಣತ್ ನ ಕೊಡ್ ಪಕ “ನಂಗ ಪಣಕಾಯಿತ್ ಪಡೆ ಪೊತ್ತವು ಅಲ್ಲ” ಎಣ್ಣಿತ್ ಆ ಪಣತ್ ನ ಬಯ್ಯಕ್ ಟ್ಟದ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಳ ಬೆರಗಾಯಿಚಿಟ್ಟಿತ್.
ಇಂತ ಸತ್ಯ ನೀತಿರ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗ ಇಕ್ಕತ್’ರ ನಂಗಡ ನಾಗರಿಕತೆರ ಕೇಡ್ ಕೇತರೆರ ಕೀಳ್ ಮಟ್ಟಕ್ ಇಳಿಯತನೆಕೆ ನೋಟಿಯವದ್ ಎಲ್ಲಾಡೊ ಕರ್ತವ್ಯ.
ದಂಗೆ/ರಂಪಾಟ ತ್ನ ಅಡಕತ ಪೊಯ್ತುಂಡೇಗಿ, ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ತ್ ರ ಕುಜಗೋಡು ಲ್ ದಿಕ್ಕ್ ದೆಸೆ ಇಲ್ಲತ ಮೂಂದ್ ಸನ್ಯಾಸಿಯಳ ಮುಖಂಡಳಾಯಿತ್ ಬಿಂಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಂಡ್ ಆ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಂಗಡ ಸಂತಾನ, ಅಯಿಂಗಳ ಮಡಿಕೇರಿರ ರಾಜ ಮಾಡುವಾಂದ್ ಜನಕ್ ಕೆಲವು ಅರೆಪಾಜೆ ಕಿಡಿಗೇಡಿಯ ಪೊಟ್ಟ್ ಪರಂದಂಡ್ ಮಾಡಿಯಂಡಿಂಜ ಕುರ್ಕಕೇಣಿ, ಕೇತರೆ, ರಂಪಾಟ ಪುನಃ ಕೊಡವಡ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ದೀಕರಣ (ಕುತ್ತಿನಾಶ) ಕ್ ಅಡಿಗಲ್ಲ್ ಆಯಿತ್ ಕೊಡವಡ ಆಸ್ತಿಲ್ ಅಳಪ ಸಂದರ್ಭ ಬಪ್ಪಕಿಂಜತ್ಂದ್ ಎಣ್ಣು ವಾತ್ ಸಂಶಯ ಪಡಂಡ.
ಮಂಗಳೂರು ಕ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೊಂಡ ಬಾತ್ ಎಣ್ಣಿ ಯಂಡ್ ಬೊಗಳೆ ಬುಟ್ಟಂಡ್, ಗುಂಪು ಕುಡಿಯಂಡ್, ದೊಣ್ಣೆ ಪುಡಿಚಂಡ್, ಆರಚಾಟ ಕಿರ್ ಚಾಟ ಕಳಚಂಡ್, ರಂಪ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಪಾಪತ ಜನಳ ಬೊತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟಡಿಂಜ ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಕಾಟಕಾಯಿ ಗುಂಪ್ ನ ಬಂಟ್ವಾಳ ತ್ ರ ಜನ ಬಟ್ಟೆ ಉತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟ್ ಬೆತ್ತಲೆ ಮಾಡ್ ನ ಪ್ರಸಂಗ ತ್ ನ ಹಂಪಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾರ ಬುಕ್ಕ್ ಲ್ ಎಳ್ ದಿತ್ ಬೊಳಿಪಡತಿತ್.
ಎನ್ನ್ ಎಣ್ಣ್ ಚೇಂಗಿಯೂ,
ಆಚಾರ- ವಿಚಾರ ತ್, ಸಂಪ್ರದಾಯ- ಪದ್ಧತಿ ಲ್ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇಲ್ಲತಾಂಗ್ ಪಿಂಞ ಅಯಿಂಗಡದೇ ಬೋರೆ ಪೂಜಾ ವಿಧಿ ವಿಧಾನ, ಸಂಪ್ರದಾಯ- ಪದ್ಧತಿರ ಆಚರಣೆ ಇಂಜಾಂಗ್, ಕೊಡಗು ಭೂಪ್ರದೇಶತ್ ರ ಬರಿಲೇ ಅಮರಸುಳ್ಯ ಇಂಜಡೂ ಅದ್ ಮೂಲಕೊಡಗ್ ರ ಭೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕ್ ಅಡಂಗಿತಿಂಜ್ ಲೆ.
ಕೊಡವ ಭಾಷಿಕ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ: ಕೊಡವಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಲೇ ಕೊಡವಳೂ ಕೂಟಿತ್ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಪಿಂಞ ಕೊಡವ ಸಂಪ್ರದಾಯತ್ ಲ್ ಬಾಳುವ 22 ಬೋರೆ ಬೋರೆ ಜನಾಂಗ ಉಂಡ್. ಅಮ್ಮ ಕೊಡವ, ಕಣಿಯ, ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಕೋಲೆಯ, ಕೆಂಬಟ್ಟಿ, ಬೂಣೆಪಟ್ಟ, ಮಾರಂಗ, ಬಾಣಿಯ, ಗೊಲ್ಲ, ಮಡಿವಾಳ, ಐರಿ, ಹಜಾಮ, ಕಾಪಳ, ಮಲಿಯ, ಕುಡಿಯ, ಪಣಿಕ, ಕೊಯವ, ಬಣ್ಣ, ಮೇದ, ನಾಯರ್, (ಐಂಬೊಕ್ಕಳು). ಕೊಡವ ಭಾಷಿಕ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಯ. ಇಯಂಗೆಲ್ಲಾ ಕೊಡವಳನ್ನಕೆ ಭೂಮಿ ಕಾಣಿ ಇಂಜಂಡ್ ವ್ಯವಸಾಯಗಾರಂಗಳಾಯಿತ್ ಶತ ಶತಮಾನತಿಂಜಿ ಒಂದಾಯಿ ಬಾಳಿಯಂಡುಂಡ್.
ಈ ಪೈಕಿ ಐರಿ, ಕೊಯವ, ಮೇದ ಇಯಂಗೆಲ್ಲಾ ಕಲಾಕಾರಂಗ. ವ್ಯವಸಾಯತ್ ಲ್ ಗಟ್ಟಿಗಂಗ ಕೆಂಬಟ್ಟಿಯ, ಅವು ಕಲಾವಿದಂಗಳೂ ಅಕ್ಕು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಕಾರ ಗ್ರಾಮತ್ ರ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲ್ ಕೂಡಿಯಾಡುವವು. ಕಲಾವಿದಂಗಾಂದ್ ತಿರ್ ಚಂಡ ಜನಾಂಗಕ್ ಬಣ್ಣ, ಪಣಿಕ, ಮಲಿಯಳೂ ಕೂಡುವ. ಈ ಜನಾಂಗಕಾರ ತಂತ್ರ ಮಂತ್ರ ವಿದ್ಯೆತ್ ಲೂ, ಮದ್ದ್ ಮರ ಮಾಡುವಾಲೂ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಯಡ ತೆರೆಕಟ್ಟ್ ವಾಲೂ ಗುರ್ತ್ ಚಿಟ್ಟಂಡವು.
ಯರವ ಸಮುದಾಯ: ಮಲಯಾಳ ಮೂಲತ್ ರ ತಕ್ಕ್ ಪರೆ ವ ಈ ಜನಾಂಗ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗ್ ರ ಕೊಡವಡ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಉಳ್ಳ ಯಿಂಗ. ವ್ಯವಸಾಯತ್ ಲ್ ಗಟ್ಟಿಗಂಗ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯ ಒಟ್ಟಾಯಿತ್ ಅಯಿಂಗಳ ಜನಾಂಗೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತಂಗಂದ್ ಗುರುತಿಚಿಟ್ಟಿತ್ ಅಯಿಂಗಕ್ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಕೋಡ್ ಪದ್ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ತ್ ರ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಹರಿಜನ ಸಮುದಾಯ: ಕನ್ನಡ ಮೂಲತ್ ರ ತಕ್ಕ್ ಪರೆ ವ ಈ ಜನಾಂಗ ಕೊಡವಡ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆಚರಣೆ ಲ್ ಕೊಡವಡ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಉಳ್ಳ ಯಿಂಗ. ವ್ಯವಸಾಯತ್ ಲ್ ಗಟ್ಟಿಗಂಗ.
ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯ: ಕನ್ನಡ ಮೂಲತ್ ರ ತಕ್ಕ್ ಪರೆ ವ ಈ ಜನಾಂಗ ಕೊಡವಡ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಉಳ್ಳ ಯಿಂಗ. ವ್ಯವಸಾಯತ್ ಲ್ ಗಟ್ಟಿಗಂಗ.
ಸಮಾಜತ್ರ ಬಗ್ಗೆ
ಅಖಿಲ ಕೊಡವ ಸಮಾಜ 1942 ನೇ ಇಸವಿಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿತ್ ಅಸ್ತಿತ್ವತ್ ಉಂಡ್. ಈ ಸಮಾಜ ಇಡೀ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗಕ್ ಓರ್ ಐನ್ ಮನೆ ರೆನ್ನಕೆ ಉಳ್ಳ ಮೂಲ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ. ತಕ್ಕಾಮೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಡಿಗಲ್ಲ್ ಆಯಿತ್, ಒಕ್ಕಡ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ಲ್ ನೆಲೆ ಕಂಡಂತ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಸಮಾಜ. ಪ್ರಪಂಚತ್ ರ ಏದೇ ಭಾಗತ್ ಉಳ್ಳ ಎಲ್ಲಾ ಕೊಡವ ಆಣಾಳ, ಪೊಣ್ಣಾಳ, ಬಾಲೆಕಾರ, ಬಾಲೆಕರ್ತಿಯ ಪಿಂಞ ತೊಟ್ಟ್ ಲ್ ಕುಂಞ ಯೋಡೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೂ ಈ ಸಮಾಜತ್ ರೊಳ್ ಲ್ ಅಡಂಗುವ.

ಅಧ್ಯಕ್ಷ (2022-)
ಪರದಂಡ ಸುಬ್ರಮಣಿ ಕಾವೇರಿಯಪ್ಪ
ಅಧ್ಯಕ್ಷಂಡ ದಂಡ್ ತಕ್ಕ್
ಅಖಿಲ ಕೊಡವ ಸಮಾಜತ್’ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಯಿತ್ ನಾಡ ಈ ಮೂಂದನೇ ಕಾಲತ್’ರ ಅವಧಿಲ್ ಕಂಡ್’ಬಪ್ಪ ಎಂತ ಎಣ್ಣ್’ಚೇಂಗಿ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗತ್’ರ ಓರ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆ ಆಯಿತುಳ್ಳ ‘ತಕ್ಕಾಮೆ’ ಎಣ್ಣ್’ವ ಪವಿತ್ರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಕೆಲ್ ನಂಗಡ ಈ ಸಮಾಜ ಮಾಡಂಡಿಯಂತಹ ಕೆಲಸ ಸಮುದ್ರತ್’ರಚ್ಚಕ್ ಉಂಡ್. ನಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಕಾರಳೂ ಕೂಡ ಈ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟ ತ್ ಆಯಂಡುಳ್ಳ ಬದಲಾವಣೆಕ್ ಸೆರಿಯಾಯಿತ್ ಕೊಡವು, ಕೊಡವಡ ಜೀವನಕ್ರಮ, ತಾಂಡ ಮೂಲಬೇರಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ ಮರ್’ಕತನ್ನಕೆ, ಬದ್ಕ್ ಲ್ ಕೊಡವಾಮೆ ಅಳಿಯತನ್ನಕೆ ನೋಟಿಯವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಡ್’ತಂಡಿತ್.
ಅನ್ನನೆ, ದಿನೇ ದಿನೇ ಬದಲಾಯಂಡುಳ್ಳ ಕೊಡವುರ ಪರಿಸರ, ಜನಜೀವನತ್’ನ ಮನಸ್ಸ್ ಲ್ ಬೆಚ್ಚಂಡ್ ಕಾಲನೆರಕ್ ಸೆರಿಯಾಯಿ ಕೊಡವ ಮಾಜನಳ, ಸರಕಾರತ್ ನ ಎಚ್ಚರ ಪಡತುವಂತ ಕಾರ್ಬಾರ್ ಮಾಡಿಯಂಡೇ ಬಂದಿತ್. ದಿನ ಪೋನನ್ನನೆ ನಂಗಡ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಭಾರೀಕಡ್’ಪತ್ ಆಯಂಡುಳ್ಳ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಬದನಾವಣೆರ ಸವಾಲ್ʼನ ಮನಸ್ಸ್’ಲ್ ಬೆಚ್ಚಂಡ್ ನಂಗ ಕೊಡವಮಾಜನಡ ಮಧ್ಯತ್’ಲ್ ಉಳ್ಳಂತ ಕೇಳಿಪಟ್ಟ ವಕೀಲಂಗ, ನಿವೃತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿಯ, ಕೇಳಿಪಟ್ಟ ಸಾಹಿತಿಯ, ಹಿತೈಷಿಯ, ದಾನಿಯಡ ಸಹಾಯ ಪಡ್ಂದಂಡ್ ಎಚ್ಚಕೋ ಸವಾಲ್’ನ ಎದ್’ರ್’ಚಿಟ್ಟಿತ್.
ಕೊಡವ ಮಾಜನಡ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆ ಅಖಿಲ ಕೊಡವ ಸಮಾಜ 1942 ನೇ ಇಸವಿಂಜ ಇಂಜಕಲೂ ಬದಲಾಯಂಡುಳ್ಳ ಕಾಲಗತಿಲ್ ಇಂಞೂ ಮಾಜನಡ ವಿಶ್ವಾಸ, ನಂಬಿಕೆ ಪಡಂದಂಡೇ ಬಂದಿತ್. ಮಾಜನ ಇಕ್ಕಲೂ ಸಮಾಜ ತ್ರ ಮೇಲೆ ಬೆಚ್ಚಿತುಳ್ಳ ನಂಬಿಕೆಕೂ
ತಂದ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಾನಕೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಕಾರ ನಿಂಗಕ್ ನಲ್ಲರಿಮೆ ಬಯಂದವ.
ಬಾಕಿ ಉಳ್ಳ ಕೊಡವ ಸಮಾಜ, ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆ ಕ್ಂಜ ಅಖಿಲ ಕೊಡವ ಸಮಾಜ ಎನ್ನಂಗ್ ಭಿನ್ನ ಎಣ್ಣ್’ವಾನ ಈ ಸಂದರ್ಭ ತ್ ಅರಿಚಿಡಂಡಿಯಾಪ. ಅಖಿಲ ಕೊಡವ ಸಮಾಜ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ. ಬೋರೆ ಏದೇಪಣಕಾಸ್’ರ ಗಮನಾರ್ಹ ಮೂಲ ಕೂಡ ಸಮಾಜಕ್ಕಿಲ್ಲೆ. ಪಣಕಾಸ್’ಕಾಯಿತ್ ಏದೇ ಸರಕಾರತಿಂಜ ಅನುದಾನ ಎಡ್’ತಂಡಿತಿಲ್ಲತಾಂಗ್ ಏದೂ ಸರಕಾರತ್’ರ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲತೆ ಇಲ್ಲಿಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಬಂದಿತ್. ಇಂದೇತ್ರ ನಾಗಾಲೋಟತ್’ರ ಬದ್’ಕ್’ಲ್ ಸದ್ಯತ್’ರ ಕಾಲನೇರಕ್ ಸರಿಯಾಯಿ ನಿಕ್ಕೊಂಡುವೇಂಗಿ, ಖರ್ಚಿವೆಚ್ಚತ್’ನ ನೀಸಿಯಂಡ್ ಪೋಪ ಕ್ ಕೊಡವಮಾಜನ ಕೈಕೂಟೋಂಡುಂದ್ ಮನವಿ ಮಾಡಿಯವದಾಯಿತುಂಡ್. ಮಾಜನ, ನಂಗಡ ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶ ಸಫಲ ಮಾಡುವಕ್ “Contributions” ವಿಭಾಗಕ್ ಪೋಯಿತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮಾಡೋಲು. ನಿಂಗಕ್ ಮಾಹಿತಿ ಬೋಂಡುಂದಾಚೇಂಗಿ “Contact Us” ವಿಭಾಗ ತ್ʼರ ಮೂಲಕ ಕೇಕಲು. ನಂಗಡ ಸಮಾಜ “ಕರ್ನಾಟಕ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ಆಕ್ಟ್” ರ ಅಧೀನ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಯಿತುಂಡ್. ಪ್ರತೀಕಾಲ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾತರ್ʼರ ಆಡಿಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ನ ಸರಕಾರಕ್ ಎತ್ತ್ʼಚಿಡುವ.
ನಲ್ಲಾಮೆಬಯಂದಡ್,
ಪರದಂಡಸುಬ್ರಮಣಿಕಾವೇರಪ್ಪ
ದೇಶತಕ್ಕ-ಅಧ್ಯಕ್ಷ
President’s Message
As I enter my third year as the President of the Akhila Kodava Samaja, I recognize that our charter and the Samaja as a whole have never been more relevant and important for those of us living in Kodagu and across the nation and the world. Our Central Committee members provide abundant opportunities to learn, teach, mentor and share valuable insights. This enables us to meet, brainstorm, advocate, network, socialize, and give back to our community.
The changes around us—whether social, political, legal, economic, or otherwise—require that we assist our community in navigating increasingly complex landscapes. I have come to rely on our wonderful Kodava community of professionals, elders, and all our well-wishers, donors as a vital network when facing these new challenges and opportunities.
I am proud of our activities over the past years—my first year as the President. Thank you, Kodavas, for your continued participation and enthusiasm in our organization, as well as for your incredible support and advice.
I would like to bring to your attention that our Samaja is independent and operates without financial or any support from the government or any other sources. In this highly competitive world, remaining steadfast and covering growing expenses requires generous financial contributions from the community, which is greatly appreciated.
If you are interested in contributing financially to the causes of the Samaja (the parent organization of the Kodava Community), please go to the Contributions section and make your contributions. If you have any questions/suggestions, please go to the ‘Contact Us’ section of this website.
Our Samaja is registered under the Karnataka Societies Act, and an audit report is submitted to the government every year.Thank you all for your continued support.
May we all continue to work together for the betterment and prosperity of our Kodava Community and for the sustenance of our vibrant culture for our progeny.
Desha Takka – President
– Paradanda Subramani Kaveriappa
- ಅದ್ಯಾಯ 1- ಕೊಡಗ್ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ
-
ಅದ್ಯಾಯ 2- ಕೊಡವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ,
ಕೊಡವ ಒರ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗ - ಅದ್ಯಾಯ 3- ಕೊಡವಡ ಜೀವನ ಪದ್ದತಿ
- ಅದ್ಯಾಯ 4- ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷತೆ /ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ
- ಅದ್ಯಾಯ 5- ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್
- ಅದ್ಯಾಯ 6- ಕೊಡವ ಮಾದರಿ ಜನಾಂಗ
- ಅದ್ಯಾಯ 7- ಕೊಡವ ಮೇಲೆ ಚದಿರ ಆಡಳಿತ ಇತಿಹಾಸ
- ಅದ್ಯಾಯ 8- ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತತ್ ಕೊಡವ
-
ಅದ್ಯಾಯ 9- ಕೊಡವ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯ ತ್ ರ
ಕೂಡೆ ಕೂಡಿಯ್ಯಾಡಿಯಂಡ್ ಸಹಬಾಳ್ವೆ - ಅದ್ಯಾಯ 10- ಕೊಡವಡ ಅಭಿಲಾಷೆ (ಇಕ್ಕತ ಬೋಡಿಕೆ)
ಕೊಡವು ರ ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ – ಕೊಡವಡ ಮೂಲ
ಇದ್ ಪಡಿಂಞಾರ್ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ ರ ಬರಿಲಡಂಗ್’ನ ಓರ್ ಚೆರಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಸಮ ಭಾಜಕ ವೃತ್ತತ್’ರ ಉತ್ತರಕ್ 11°.56’ ಪಿಂಞ 12°.56’ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶತ್’ರ ಒಳ್ ಲೂ, ಮದ್ಯ ರೇಖೆರ ಪೂರ್ವಕ್ 75°.22’ ಪಿಂಞ 76°.11’ ಡಿಗ್ರಿ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಇದಂಡೊಳಲ್ ಅಡಂಗಿತುಳ್ಳ ಚೆರಿಯ ಪ್ರದೇಶ. ಕೊಡಗ್’ರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 4102 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಉದ್ದ 96 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಪಿಂಞ ಅಗಲ 64 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್.
ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶ ತ್ ರ ಮೂಲ ಪೆದ ಕೊಡವು. ಕೊಡವ ಪಾಜೆಲ್ ವರ್ಣನೆ ಪೊಮ್ಮಾಲೆ ಕೊಡವು, ಕನ್ನಡ ತ್ ಕೊಡಗು, ತಮಿಳ್ ಮಲಯಾಳಂ ಪಾಜೆಲ್ ಕೊಡಗ್.
ಕೊಡಗು ಪಿಂಞ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಿಯಂಡುಳ್ಳ ಜನ ಕೊಡವ ಎಣ್ಣುವ ದಂಡೂ ಶಬ್ದತ್ ರ ಮೂಲ ‘ಕೊಡ’ ಎಣ್ಣ್’ನಕ ‘ಮಂಜಿ’. ಓರಬ್ಬಡ ಪ್ರಕಾರ ‘ಕುಂದ್’, ಓರಬ್ಬ ‘ಪಡಿಂಞಾರ್ಂದೂ’ ಅರ್ಥ ಕೆಟ್ಟುವ, ಆನಕ ಇದೆಲ್ಲ ‘ಪಡಿಂಞಾರ್ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ಂದ್’ ಅರ್ಥ.
ಈ ಕೊಡವು ಕೊಡಗು ಕೊಡಗ್ ಎಣ್ಣುವ ಪೆದ ಇಂಗ್ಲೀಷಲ್ ಕೂರ್ಗ್ ಆಚಿ.
ಕೊಡವಡ ಮೂಲ (ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ)
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣತ್’ರ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣತ್’ಲ್ ಅಡಂಗಿತುಳ್ಳ ಕಾವೇರಿ ಪುರಾಣತ್’ರ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ಸ್ಯ ದೇಶತ್’ರ ಚಂದ್ರ ವಂಶತ್ ರ ರಾಜ ಸಿದ್ದಾರ್ತ್ ಎಣ್ಣೋವಂಡ ಮೋಂವೊ ಪಡೆಯಾಳಿ ಚಂದ್ರವರ್ಮ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಪುರುಶ. ಅಂವ ಅವಂಡ ಪಡೆಯಾಳಿಯಳ ಕೂಟಿಯಂಡ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿಯಂಡಿಪ್ಪಕ ಕೊಡಗ್ ಕ್ ಬಪ್ಪ. ಅಂವ ಬಪ್ಪಕ ಕಾವೇರಿ ಪುಟ್ಟ್ ನ ನಾಡ್ ಜನವಾಸ ಇಲ್ಲತ ಕಾಡಾಯಿತಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜಿ ಅಂವೊ ಇಲ್ಲಿಯತ ಆದ್ಯ ರಾಜನಾಪ.
ಈ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಕೊಡವ ಅಗಸ್ತ್ಯಂಡ ಕಾಲತಿಂಜ ಉಂಡ್ ಎಣ್ಣುವಯಿಂಗಳೂ ಉಂಡ್ ಅದ್ ನ ಒತ್ತತೇಂಗಿ ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲತ್ ಲೇ ಕೊಡವ ಕೊಡಗ್ ಲ್ ಉಂಡ್ಂದ್ ನಂಬಂಡಿಯ ಬಪ್ಪ.
ಕೊಡವ ಪಾಂಡವಡ ಸಂತಾನ, ಆನಗೊಂಡ್ ಅವು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಎಣ್ಣುವವು ಉಂಡ್.
ಇದೂ ಅಲ್ಲತೆ, ಕನ್ನಡತ್ ರ ಕೊಡಗ್ ಪಿಂಞ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರ Coorg ದಂಡ್ ಶಬ್ದ ತ್ರ ಮೂಲ ಕೊಡವ್ ಪಿಂಞ ಅಲ್ಲಿಯತ್ ರ ಜನ ಕೊಡವಾಂದ್ ಆಪ. ಈ ಶಬ್ದ ಪುಟ್ಟಿಯೆ ಕೊಡಿಮಲೆ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಎತ್ತರತುಳ್ಳ ಕಾಡ್ ಸೀಮೆ. ಪುರಾಣತ್ ಲ್ ಕ್ರೋಢದೇಶ ಎಣ್ಣುವದ್ ಕೊಡವ್ ಆಚಿಂದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಕೊಡ ಎಣ್ಣುವ ಶಬ್ದ ಕೊಡ್ ತದ್ಂದ್, ಅವ್ವ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ, ಒಟ್ಟಾಯಿತ್ “ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡ್ ನದ್ಂದ್, ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡ್ಂದವು” ಎಣ್ಣುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಅರ್ಥ ಬಪ್ಪ.
ಬಿಷಪ್ ಕಾಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ಎಣ್ಣುವಂವ ಕೇಳಿಪಟ್ಟ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕ. ಅವಂಡ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 2000 ಕಾಲಕೂ ಬಯ್ಯ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಪಂಜಾಬ್ ಲೆಲ್ಲಾ ದ್ರಾವಿಡಂಗ ಭಾರೀ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಳಾಯಿತಿಂಜತ್. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 2000 ಕಾಲತ್ ಲ್ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾತ್ ರ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿ ಪ್ರದೇಶತ್ ರ ಆರ್ಯಂಗ ಸಿಂಧೂ ಬಯಲ್ ಕ್ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ. ಅಲ್ಲಿಂಜ ದ್ರಾವಿಡಂಗಕೂ ಬಂದ್ ಕೂಡ್ ನ ಆರ್ಯಂಗಕೂ ಭಾರೀ ಪಡೆ ನಡ್ ಪ. ಬಲಾಡ್ಯ ಆರ್ಯಂಗಡ ಕೈ ಮೇಲಾಯಿತ್ ದ್ರಾವಿಡಂಗ ದಕ್ಷಿಣತ್ ರ ವಿಂಧ್ಯಾ ಬಯಲ್ ಲ್ ನೆಲೆನಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಆರ್ಯಂಗಡ ಉಪದ್ರ ತಡ್ ಪಕಯ್ಯತೆ ದಕ್ಷಿಣತ್ ರ ಗೋದಾವರಿ ಬಯಲ್ ಲ್ ನೆಲೆತಾಂಗುವ. ಅಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿ ಅಯಿಂಗಡ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ತಮಿಳ್, ತೆಲ್ ಗ್, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳ, ತುಳು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಶೆ ಆಯಿತ್ ಕವಲೊಡೆಯುವ. ಇದ್ ಗ್ಂಜಿ ಮಿಂಞ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ಒಂದಿಪ್ಪ. ಈ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆನ ಪರಿಯುವ ಓರ್ ಜನಾಂಗ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕುಂದ್ ಸಾಲ್ ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕಾಡ್ ಲಿಪ್ಪ. ಈ ಜನಾಂಗ ತಂಗಡದೇ ಆನ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ ಬೊಳತಿಯಂಡ್ ಕಂಡೆ ಕಳ್ಂಜಿ, ಕಾಡ್ ಬೋಟೆಲ್ ಆಹಾರ ನೇಡಿಯಂಡ್ ಬದ್ ಕಿತಿಪ್ಪ. ಆ ಬೋಟೆಕಾರಳ ಕೋಡಿಮಲೈ ನಾಡ್ ರ ಕೊಡವ ಎಣ್ಣಿತ್ ದಾಖಲೆ ಮಾಡುವ. ಇದ್ ಸತ್ಯಾಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರಳೇ ಒತ್ತಂಡುಂಡ್.
ಕೊಡಗ್ ರ ಚಾರಿತ್ರಿಕ /ಇತಿಹಾಸ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕ್ರಿ. ಪೂ. 300 ಕ್ರಿ. ಶ. 300 ರ ಸಂಗಮ್ ಕಾಲತ್ ರ ಎಳ್ತ್ ಲ್ ಕೊಡಗ್ ಉಂಡ್. ಎಜ್ಹಿಮಾಲ್ ವಂಶ ಆಳ್ ನ ಸಮಯತ್ ಕನ್ನಡ ಎಳ್ತ್ ಲ್ ಕುಡಗುನಾಡ್ ಉಂಡ್. ನಾಡ್ ಪಿಂಞ ಜನ ಕೊಡವ-ಕೊಡವ್, ಕೊಡಗು- ಕೊಡಗ ಕೂರ್ಗ್- ಕೂರ್ಗ್ಸ್ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಉಂಡ್.
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಶಾಸನತ್ ಲ್ 9ನೇ ಪಿಂಞ 10ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಗಂಗ ರಾಜಂಗ, ಅಲ್ಲಿಂಜಿ 11ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಚೋಳಂಗ ರಾಜಂಗಕ್ ಜೈನಮತ ತ್ರ ಚೆಂಗಾಳ್ವಂಗ ಆಶ್ರಿತ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಂಗಳಾಯಿತ್ ಇಪ್ಪಕ ಅಯಿಂಗಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ ಕೊಡಗೂ ಕೂಡಿತಿಂಜತ್. 12ನೇ ಶತಮಾನತ್’ಲ್ ಹೊಯ್ಸಳ ವಂಶಕಾರ ಚೋಳಂಗಳ ಅಡಕಿರುವ. ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟತ್ ಚೆಂಗಾಳ್ವಂಗ ಜೈನಮತ ಬುಟ್ಟಿ ತ್ ಲಿಂಗಾಯತ ಮತ ಕ್ ಕೂಡಿಯೊವ. ಚೆಂಗಾಳಂಗ ಹೊಯ್ಸಳಂಗಡ ಅಧೀನಕ್ 14 ನೇ ಶತಮಾನತ್ಂಜ 16 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ ಅಡಂಗಿತಿಪ್ಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜಪ್ಪರ ನಾಯಕಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಬಪ್ಪ.
ಕ್ರಿ. ಶ. 1398 ಲ್ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜಂಗ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ತ್ನ ಆಳಿಯಂಡಿಪ್ಪಕ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಮಂಗರಾಜ ಅವಂಡ ನಿಘಂಟ್ ಲ್ ಕೊಡವಡ ವಿಚಾರ ಎಳ್ ದ್ ನದೂ ಉಂಡ್. ಅದ್ ಲ್ ಕೊಡವಳ ‘ಮ್ಲೇಚರು’ ಎಣ್ಣ್ ನಕ ಬೋಟೆಕಾರಾಂದ್ ಎಳ್ ದಿತ್. ವಿಜಯನಗರ ಆಡಳಿತ ಕಾಲತ್ ಲ್ ಪ್ರತಿ ತಾಲೋಕ್ ರ ಆಡಳಿತಗಾರಳ ನಾಯಕಂಗ (ಪಾಳೆಯಗಾರಾಂದ್) ಎಣ್ಣುವ ಇಂಜತ್. ಆ ಕಾಲತ್ ಲ್ ನಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆರ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮ ಇಂಜತ್. ಕ್ರಿ ಪೂ. ಒಂದನೆ ಶತಮಾನತ್ ರ ಕೊಡಗ್ ರ ಓರ್ ಪೊನ್ನ್ ರ ನಾಣ್ಯ ಕ್ ಟ್ಟ್ ನ ದಾಖಲೆ ಉಂಡ್.
ನಾಯಕಂಗಡ ಆಡಳಿತ ಅವಧಿಲ್ (17 ನೇ ಶತಮಾನತ್ ರ ಆದಿಲ್) ಪೊರಮೆ ಎಲ್ಲಿಂಜೋ ಪಾಲೇರಿನಾಡ್ ಕ್ ಸನ್ಯಾಸಿ ವೇಷತ್ ಲ್ ಬಂದ ಓರ್ ಅನಾಮದೇಯ ಆಸಾಮಿ ನಾಯಕಂಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಡಕಿತ್ ವೀರರಾಜ ಎಣ್ಣುವ ಪೆದ ಇಟ್ಟಂಡ್ ತಾನೇ ರಾಜನಾಪ. ಅಲ್ಲಿಂಜ ಅವಂಡ ವಂಶಸ್ತಂಗ ಕ್ರಿ. ಶ. 1834 ಕೆತ್ತಣೆ ಕೊಡಗ್ ನ ಆಳುವ.
ಇದಂಡೆಡೆಲ್ ಕ್ರಿ. ಶ. 1780 ಲಿಂಜಿ 1789 ಕೆತ್ತಣೆ ಹೈದರಾಲಿ ಪಿಂಞ ಟಿಪ್ಪು ಪಾಲೇರಿ ಸಂತತಿ ಕ್ ಪೋಷಕಂಗಳಾ ಯಿತ್ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್ ಆಳ್ ನದೂ ಉಂಡ್. ಹೈದರಾಲಿ 1782 ಲ್ ಚತ್ತ ಪಿಂಞ ಟಿಪ್ಪು 1784 ಲ್ ಕೊಡಗ್ ಕ್ ಬರಣೆ ಕ್ ರೈತಂಗ ಳೇ ರಾಜ್ಯ ನಡತ್ ಚಿಂದ್ ಆಳ್ ಚಿಂದ್ ಎಣ್ಣುವ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಡ ಪಡೆ ಟಿಪ್ಪು ನ 1799 ಲ್ ಕೊಂದ ಪಿಂಞ ಕೊಡಗ್ ರ ಆಡಳಿತ ಪಾಲೇರಿ ರಾಜ ವಂಶಸ್ತಂಗಡ ಸುಪರ್ದಿಕ್ ಪುನಃ ಬಾತ್
ಪಾಲೇರಿ ರಾಜಆಡಳಿತ ತ್ಂಜ ಕೊಡಗ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾರಡ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ 1834 ಇಸವಿಂಜ 1947 ಕೆತ್ತಣೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ಇಂಜತ್.
ಕೊಡಗ್ 1947 ಇಸವಿಂಜ 1952 ಮಾರ್ಚ್ ಕೆತ್ತಣೆ ಭಾರತ ತ್ ರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಕ್ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಿ-ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಯಿತ್ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರ್ ರ ಆಡಳಿತಕ್ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ ಇಂಜತ್. 1952 ಲಿಂಜಿ ದಂಡ್(2) ಮಂತ್ರಿಯ ಉಳ್ಳ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತತ್ ರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತಕ್ ಅಡಂಗ್’ನ ‘ಸಿ’ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಚಿ. ಕೊಡಗ್ ಅಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ತ್ ರ ಚೆರಿಯೋರ್ ಮಾದರಿ ರಾಜ್ಯ. ಪಿಂಞ ಪ್ರಪಂಚತ್ ಲ್ ಇದೇ ಓರ್ ಚೆರಿಯ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಳತ್ ರ ರಾಜ್ಯ ಆಯಿತಿಂಜತ್.
ಕೊಡಗ್ 1956 ಇಸವಿಂಜ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ತ್ ರ ಕೂಡೆ ಓರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಆಯಿತ್ ವಿಲೀನ ಆಚಿ. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ 1973 ಇಸವಿಂಜ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಂದ್ ಪೆದ ಮಾತಿಯಂಡತ್.
ಕೊಡವ ಭೂಮಿಪುತ್ರಂಗ-ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗ
ಕೊಡವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯ :
‘ಕೊಡಗ್’ ಪಿಂಞ ‘ಕೊಡವರು’ ಎಣ್ಣುವ ಈ ದಂಡ್ ಪೆದ ಎಣ್ಣುವನ್ನಕೆ ಕೊಡವ ಕೊಡಗ್ ರ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾಂದ್ ಎಣ್ಣುವದೇ ಸರಿ. ಭೂಮಿಪುತ್ರಂಗ ಳಾಯಿತ್ ಕಾಯಂ ನೆಲೆಲ್ ಇಂಜ ಜನಾಂಗ. ಕೊಡವಕ್ ಕೊಡಗಲ್ಲತೆ ಬೋರೆ ರಾಜ್ಯ/ದೇಶ ಇಲ್ಲೆ. ಕೊಡವಳನ್ನಕೆ ಕುಪ್ಯ,-ಮಂಡೆತುಣಿ ಇಡುವವು, ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಲ್ ಪೊಡಿಯ ಉಡುಪವು ಇಡೀ ಭಾರತತ್ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತ್ ಲ್ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡ್ ಬಪ್ಪುಲೆ. ಪ್ರಪಂಚತ್ ಬೋರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲತ ಒರ್ ವಿಶೇಷತೆ ಕೊಡವಡಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪಕ ಅವು ಒರ್ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗ ಎಣ್ಣುವಕ್ ಸಂಶಯ ಪಡಂಡಿಯದಿಲ್ಲೆ.
ಆನಗೊಂಡ್, ಇಂದೇತ ಕಾಲತ್ ಪೊರಸೀಮೆಂಜ ಬಂದ ಎಳ್ತ್ ಕಾರ ತಾಂಡ ಮೂಲತ್ ನ ಮರೆ ಮಾಡಿಯೊಕ್ ಕೊಡವ ಜನಾಂಗತ್ನ ಗುರಿ ಮಾಡಿಯಂಡ್, ಕೊಡವ ಆರ್ಯಂಗ, ದ್ರಾವಿಡಂಗ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ತಿಂಜ ಬಂದಯಿಂಗ ಎಣ್ಣಿಯಂಡ್ ಕೆಣಿಲ್ ಕೆಣಕಿಯಂಡ್, ಅನಗತ್ಯ ವಾದಮಾಡಿಯಂಡ್ ಜನಾಂಗ-ಜನಾಂಗ ತ್ ರ ಮದ್ಯ ಒಡಕ್ ಕೊಂಡ ಬಪ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿ ಜನಳ ದಿಕ್ಕ್ ತಪ್ಪ್ ಚುಡೊಕ್ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ತ ಮಾಡುವದ್ ಬಲ್ಯ ಸಾಧನೆ ಆಪುಲೆ, ಕಾಲಗರ್ಭತ್ ರೊಳ್ ಲ್ ಮರೆಯಾನ ಕೊಡವಡ ಮೂಲ ಏದ್ ಎಣ್ಣುವ ಪ್ರಶ್ನೆರ ಸರಿಯುತ್ತರ “ಸಮಯ ಯಂತ್ರ ತ್ ನ (Time machine)” ಕಂಡ್ ಪುಡಿಕಣೆಕ್ ” ಎಳ್ತ್ ಕಾರ ಮಾಡುವ ಊಹನೆ-ವಿಮರ್ಶೆ “ಆನೆನ ಅಂಧ ವರ್ಣಿಚ್ ಡುವ” ಮಟ್ಟತ್ರಚ್ಚಕಾಂಗ್ ಸೀಮಿತವಾಯಿ ತಿಪ್ಪ.
ಕೊಡವಡ ಪಾಜೆ (ಭಾಷೆ) ಪಿಂಞ ಲಿಪಿ
ಕೊಡವಕ್ ತಂಗಡದೇ ಆನ ಪಾಜೆ ಇಂಜಕಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಪಿ ಇಂಜ್ ಲೆ. ಸುಮಾರ್ 50 ಕಾಲಕ್ ಬಯ್ಯ ಡಾ. ಐಚೆಟ್ಟಿರ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಕೋರ್ ಲಿಪಿನ ತಯಾರ್ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಡವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಲ್ ಚರ್ಚೆಯಾಯಿತ್ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಕ್ ಆ ಲಿಪಿನ 2022 ನೇ ಇಸವಿಲ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡ್ ಚಿ. ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಲ್ ಮಲೆಯಾಳ, ತಮಿಳ್, ಕನ್ನಡ ಇನ್ನತ ಬೋರೆ ಭಾಷೆಯಡ ಶಬ್ದವೂ ಮೇಂಗಿತುಂಡ್. ಕೊಡವ ಆಚಾರ, ಪದ್ದತಿ ಕಟ್ಟ್-ಕಟ್ಟಳೆ, ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಮಂಗಲ ಇನ್ನತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮತ್ ಪಾಡೊ ಪಾಟೆಲ್ಲಾ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಲೇ ಉಂಡ್.
ಕೊಡವಡ ಪೊರಪಾಡ್ (ಉಡ್ ಪು) :
ಕೊಡವಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಲೋಕ ಕೇಳಿರದ್. ಎಕ್ಕಲೂ ಅದೇ ಪೊರಪಾಡ್ ಲಿಪ್ಪ ಇಂಜತ್. ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್, ಮಂಗಲ ಇಂತ ಸಮಯತ್ ಲ್ ತಂಗಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಲೇ ಇರಂಡೂಂದೆಣ್ಣುವ ಕಡ್ಡಾಯ ನೇಮ ಉಂಡ್.
ಕರ್ತ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ಬೊಳ್ತ ಕುಪ್ಯ,, ಅರೆಕ್ ರೇಷ್ಮೆರ ಚೋಪ್ ಚೇಲೆ, ಮಂಡೆಕ್ ಕಂಬಿಉಳ್ಳ ಮಂಡೆ ತುಣಿ ಇದ್ ಆಣಾಳ್ ರ ಪೊರಪಾಡ್. ಕುಪ್ಯತ್ ರ ಕೈ ಪಾದಿಕ್, ಒಳಿಯತ್ ರ ಷರಟ್ ರ ಕೈ ಉದ್ದಕ್ ಇಪ್ಪದ್ ದುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಣೆರ ಪೊರಪಾಡ್. ಇದಂಡ ಕೂಟ್ ಕ್ ಅರೆರ ಚೇಲೆಕ್ ಕೆಣ್ ಚವ ಪೀಚೆಕತ್ತಿಕ್ ಬೊಳ್ಳಿರ ಚಂಙೂೕಲೆ ಆಯಿತ್ ಇಪ್ಪ. ಮಂಗಲಕಾರಂಗ್ ಪೊನ್ನ್ ಅಲ್ಲೇಂಗಿ ಬೊಳ್ಳಿರ ಕಟ್ಟಿ ಬಳೆ ಇಟ್ಟಕ ಆ ಚಾಯಿಯೇ ಬೋರೆ. ಓಡಿಕತ್ತಿ ನ ಸೊಂಟ ತ್ ರ ಬಯ್ಯ ಬರಿಕ್ ಚಿಕ್ಕ್ ಚಿಡುವಕ್ ಬೊಳ್ಳಿರ ಸೊಂಟ ಪಟ್ಟಿ ತೊಡಂಗ್.
ಕೊಡವತಿಯಡ ಪೊರಪಾಡ್ ಕೊಡವತಿಯಡ ಸ್ಥಾನ ಮಾನ, ಗೌರವ ಅನ್ನನೆ ಸಭ್ಯತೆನ ಕಾಟುವ. ಉದ್ದ ಕೈರ ಕಳಕುಪ್ಯ, ಮಂಡೆಕ್ ಜರಿ ಪತ್ತ್ ಚಿಟ್ಟ ವಸ್ತ್ರ. ಈ ಪೊರಪಾಡ್ ಕಾಲ್ಂಜ ಬೋಳೆಕೆತ್ತನೆ ಮುಚ್ಚಿತುಂಡೇಂಗಿಯೂ ಏದೇ ತರತ್ ರ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ಇಲ್ಲತೆ ತಡಿರ ಮಾಟತ್ ನ ಎಡ್ ತ್ ಕಾಟುವ. ಬಯ್ಯಕ್ ನೆರಿ ಬೆಚ್ಚ ಪೊಡಿಯ ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷತೆನ ಕಾಟುವ.
ಪೊಣ್ಣಾಳ್ ರ ಮಾಲ್- ಮಟ: ಪತ್ತಾಕ್, ಕೊಕ್ಕೆತಾತಿ, ಪಳುವ ಸರ, ಜೋಮಾಲೆ, ಜೋಡಿಕಡಗ, ಪಿರಿಬಳೆ, ಕಾಪಿಲ್ಲಿ, ಕಾಮೊಯಿರ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟದ್.
ಚಂದ್ರಂಡ ಚಿಹ್ನೆ ಉಳ್ಳ ಪೀಚೆಕತ್ತಿ, ಚಂದ್ರಾಕಾರ ತ್ ರ ಕೊಕ್ಕೆತಾತಿ ಕೊಡವ ಚಂದ್ರವರ್ಮಂಡ ಸಂತತಿಕಾರ ಎಣ್ಣುವ ಸಂಕೇತಂದ್ ನಂಬುವ.
ಪೊಮ್ಮಕ್ಕ ಬಯ್ಯಕ್ ನೆರಿ ಬೆಪ್ಪಾಂಡ ವಿಶೇಷತೆ: ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣ ತ್ ರಂದ್ ತಲಕಾವೇರಿಂಜ ಕಾವೇರಿ ದೇವಿ ಪೊಳೆಯಾಯಿತ್ ಪೊರಟದ್ ಚಂದ್ರವರ್ಮಂಡ ಮೊಂವ ದೇವಕಾಂತ ರಾಜಂಗ್ ಸ್ವಪ್ನ ತ್ ಕಾಂಬದು ಪೀತ್ಯಾಂದ್ ರಾಜ ತಾಂಡ ಸಂಸಾರ ಒಟ್ಟಾಯಿ ಪೋಯಿತ್ ಕಾವೇರಿ ನ ತಡ್ಪ. ಅಕ್ಕ ಕಾವೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಲತ್ ಬರಿಕ್ ತಿರುವಂಜಿ ಅಯಿಂಗಕ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುವ ಸಂಧರ್ಭ ತ್ ಪೊಳೆ ಲ್ ತಿರ್ ಕುಂಡ್ ಆಪ ಪಿಂಞ ಪೊಳೆನೀರ್ ಒಕ್ಕ್ ರ ರಭಸಕ್ ಕಾವೇರಿರದೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಂಜ ಪೊಮ್ಮಕ್ಕಡದೂ ಪೊಡಿಯ ನೆರಿ ಬಯ್ಯಕಾಚಿ ಎಣ್ಣು ವ ದ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ. ಕಾವೇರಿನ ತಡ್ ತ ಜಾಗತ್ ರ ಪೆದ ಬಲಂಬೇರಿ (ಮಲಯಾಳಂ ಉಚ್ಛಾರಣೆ: ವಲಂಬುರಿ). ಬಲಂಬೇರಿ (ವಲ ಅರ್ಥಾತ್ ಬಲ+ಅಂಬ+ಏರಿ) “ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಿ ತ್ ಬಲ್ತ ಬರಿಕ್ ತಿರಿತ್ ಪೋಚಿ” ಎಣ್ಣುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಅರ್ಥವೂ ಬಪ್ಪ. ಬಲಂಬೇರಿ ಲ್ ಕಾವೇರಿ ಪಾದಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ರ ಕೂಡೆ ಪೋಪ, ಪಾದಿ ಪೊಳೆ ಯಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್ ಲ್ ಒಕ್ಕಿ ಪೋಪ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಉಳ್ಳ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ. ಅವ್ವ ಕಾವೇರಿ ನ ತಡ್ತಿತ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡಂದವು ಆದ್ಯ ಕೊಡವ ಳಾಚಿ.
ಕೊಡವ ತಾಂಡದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟ್ ಲ್ ನಿಂದ ಜನಾಂಗ :
ಎನ್ನ್ ಣ್ಣ್ ಚೇಂಗಿಯೂ,
ಕೊಡವ ತಡಿರ ಮಾಟತ್ ಲೂ ಪಿಂಞ ಬೊಳ್ತಿತ್ ಉಳಿಚಿಟ್ಟಂಡ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ, ತರ್ಕಬದ್ಧ, ಪ್ರಕೃತಿನ ಪೂಜನೀಯವಾಯಿ ಕಂಡಂಡ್ ಬಂದ ಆಚಾರ ವಿಚಾರ, ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟಳೆ, ಪಾಜೆ -ತಕ್ಕ್, ಪೊರಪಾಡ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯಿತ್ ಮಾದರಿರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕ್ ಒತ್ತ್ ಬೂವಂತ ಪದ್ದತಿಲ್ ನಡ್ ಪವು ಬೋರೆ ಏದೇ ಜನಾಂಗತ್ ಕಾಂಗತ ವಿಶೇಷತೆನ ಕೂಡಿತುಳ್ಳಾನಗುಂಡ್ ಅಯಿಂಗ ಜಗತ್ತ್ ಲೇ ತಾಂಡದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟ್ ಲ್ ಬಾಳಿಯಂಡ್ ಬದಕಿಯಂಡ್ ಉಳ್ಳ ಓರ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗ oದ್ ಎಣ್ಣುವಾಂಗ್ ಬೋರೆ ಎದೂ ದೃಢೀಕರಣತ್ರ ಅವಶ್ಯ ಕತೆ ಇಲ್ಲೆ.
ಕೊಡವಡ ಆರಾಧನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ “ಸರಳ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥ” ೦ದ್ ಎಣ್ಣ್ ವಾಂಗ್, ಅಯಿಂಗ, ಪಟ್ಟಮಡ ಮಂತ್ರ- ಶಾಸ್ತ್ರ ತ್ ರ ಪ್ರಭಾವ (Brahminical infuluence) ಇಲ್ಲತೇ ನಡ್ ತ್ವ ಸರಳ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡ್ ಪ.
ಕೊಡವಡ ಆಯಿರಾಯಿರ ಕಾಲತ್ ರ ಜೀವನತ್ ಲ್ ಅಯಿಂಗಡ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಳ್ಳ ಜನಡ ಪಿಂಞ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ-ನೀತಿಂಜಿ ಪ್ರಭಾವಿತಂಗಳಾನಕಲೂ ತಂಗಡ ವಿಶೇಷಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯತ್ ನ ಕಾಪಾಡಿಯಂಡೇ ಬಂದಿತ್.
ಕೂಡ್ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ದತಿ
The article will be released soon.
ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷತೆ /ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ
The article will be released soon.
ಕೊಡವಡ ವಿಶೇಷ ನಮ್ಮೆ ನಾಳ್
The article will be released soon.
ಕೊಡವ ಮಾದರಿ ಜನಾಂಗ
The article will be released soon.
ಕೊಡವ ಮೇಲೆ ಚದಿರ ಆಡಳಿತ ಇತಿಹಾಸ
The article will be released soon.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತತ್ ಕೊಡವ
The article will be released soon.
ಕೊಡವ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯ ತ್ ರ ಕೂಡೆ ಕೂಡಿಯ್ಯಾಡಿಯಂಡ್ ಸಹಬಾಳ್ವೆ
The article will be released soon.
ಕೊಡವಡ ಅಭಿಲಾಷೆ (ಇಕ್ಕತ ಬೋಡಿಕೆ)
The article will be released soon.
Contributions
Community News
No.1 ranking will inspire 'Gen-Next' of Indian tennis, says Bopanna after achieving the feat

Karnataka: Minister Krishna Byre Gowda unveils Land Protection Scheme in Kodagu
The "Bhoomi Suraksha" pilot project, aimed at digitizing land records, was inaugurated by Revenue Minister Krishna Byre Gowda in Karnataka, Kodagu.

Karnataka: Minister Krishna Byre Gowda unveils Land Protection Scheme in Kodagu
The "Bhoomi Suraksha" pilot project, aimed at digitizing land records, was inaugurated by Revenue Minister Krishna Byre Gowda in Karnataka, Kodagu.
No.1 ranking will inspire 'Gen-Next' of Indian tennis, says Bopanna after achieving the feat

Karnataka: Minister Krishna Byre Gowda unveils Land Protection Scheme in Kodagu
The "Bhoomi Suraksha" pilot project, aimed at digitizing land records, was inaugurated by Revenue Minister Krishna Byre Gowda in Karnataka, Kodagu.

Karnataka: Minister Krishna Byre Gowda unveils Land Protection Scheme in Kodagu
The "Bhoomi Suraksha" pilot project, aimed at digitizing land records, was inaugurated by Revenue Minister Krishna Byre Gowda in Karnataka, Kodagu.






